σταχυολογηματα

Μυριβήλης και Κύπρος

2011-11-18T21:57:00.001+02:00

Π. Παπαπολυβίου
αναπληρωτής καθηγητής
στο Πανεπιστήμιο Κύπρου

Ο Φιλελεύθερος, 17.4.2010

Αναζητήσαμε πρόσφατα, με την ευκαιρία του συνεδρίου «Κερύνεια και λογοτεχνία» που οργανώνεται σήμερα στη Λευκωσία, τις σχέσεις του Στρατή Μυριβήλη με το νησί μας. Ο μεγάλος Έλληνας λογοτέχνης επισκέφθηκε τρεις φορές την Κύπρο, το 1947, το 1952 και το 1959. Δημοσίευσε αρκετά κείμενα για την Κύπρο με γνωστότερο το άρθρο του Οι διανοούμενοι της Κύπρου, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Νέα Εστία, στο ιστορικό αφιέρωμα για τον κυπριακό αγώνα, τα άρθρα στην Καθημερινή του Μαρτίου-Απριλίου 1959, με τις πρώτες εντυπώσεις του από την μετεπαναστατική Κύπρο και ένα κεφάλαιο στο ταξιδιωτικό του βιβλίο Απ’ την Ελλάδα (Βιβλιοπωλείο της Εστίας 1956).

Ο Μυριβήλης ή Ευστράτιος Σταματόπουλος, όπως ήταν το πραγματικό του όνομα, στην Κύπρο ανακάλυψε ότι «πρέπει να κουραστείς για να ανακαλύψεις την ομορφιά της. Τη σοβαρή και αγέλαστη ομορφιά της». Αλλού γράφει: «το στοιχείο της ομορφιάς της είναι η βαρύτητα», για να συμπληρώσει: «Η Κύπρος είναι η στιβαρή Μητέρα, η γεννήτρα, η καρπερή, η σεβάσμια.» Τα μνημεία και η ιστορική ατμόσφαιρα του νησιού τον εντυπωσίασαν και σε ένα από τα γνωστότερα «κυπριακά» άρθρα του έγραψε: «Πουθενά δε βρήκα την Ιστορία να πατά τόσο καταθλιπτικά το στήθος ενός τόπου όσο στην Κύπρο.» Την ίδια διαπίστωση διαφοροποιεί ελαφρώς αλλού: «Όσο βρίσκεται κανένας στην Κύπρο έχει την αίσθηση πως η Ιστορία πλακώνει το στήθος του νησιού.»

Εννοείται ότι οι επισκέψεις του μεγάλου πεζογράφου στην Κύπρο ήταν ενταγμένες απόλυτα στο πολιτικό και ιδεολογικό κλίμα της εποχής: Πρώτα στον αγώνα των Ελλήνων Κυπρίων για ένωση με την Ελλάδα και κατά δεύτερο λόγο στην πρωταγωνιστική στράτευση του μεγαλύτερου Έλληνα αντιπολεμικού συγγραφέα στον οξύτατο αντικομμουνισμό της εμφυλιακής και μετεμφυλιακής περιόδου. Τέλος, αξίζει να πούμε ότι ο Μυριβήλης είχε γνωρίσει όλους τους πνευματικούς ανθρώπους του νησιού, έδωσε πολλές διαλέξεις στις κυπριακές πόλεις και συνδέθηκε με αρκετούς συμπατριώτες μας. Από τις φιλίες που απέκτησε στο νησί μας, οι πιο στενοί δεσμοί, που άντεξαν στο χρόνο, αποδείχθηκαν με το ζεύγος Ρένου και Έλλης Κλόκκαρη.

Από τα κυπριακά κείμενα του Μυριβήλη στεκόμαστε σε ένα απόσπασμα από ένα άρθρο του 1959, μετά το τέλος του αγώνα της ΕΟΚΑ: «Ξέσπασε η επανάσταση ενάντια στον καταχτητή, κι ο κόσμος, όλος ο κόσμος έτριβε τα μάτια του.
Αυτός ήταν ο λαός-κοπάδι, που επί χρόνια άρμεγε και κούρευε ο Εγγλέζος, με την αφελή ιδέα πως επρόκειτο για ένα κόσμο καλομαθημένων απόλεμων ραγιάδων, με ψυχή ναρκωμένη από την πολύχρονη ειρηνική σκλαβιά; Και λοιπόν, ένα πρωί ξύπνησε η Κύπρος όχι πια της Αφροδίτης, η Κύπρος της Αθηνάς, και κήρυξε τον πόλεμο της ελευθερίας εναντίον της Αγγλικής Αυτοκρατορίας.»

Οι κράχτες των τρομοκρατικών ενεργειών

2011-09-05T09:21:00.000+03:00

«Μία πράξη βίας ονομάζεται τρομοκρατική όταν οι ψυχολογικές επιπτώσεις της είναι δυσανάλογες προς τα καθαρά υλικά της αποτελέσματα».

Η εμφάνιση εικόνων στη μικρή οθόνη σχεδόν ταυτόχρονα με το συμβάν που σκηνοθετούν, η δραματοποίηση που επιδιώκουν όσοι έχουν για επάγγελμα τον εντυπωσιασμό ή απλούστατα οι συνέπειες του ανταγωνισμού μετατρέπουν τα σύγχρονα μέσα ενημέρωσης σε «κράχτες» των τρομοκρατικών ενεργειών, που βρίσκουν έτσι έναν αντίκτυπο τελείως δυσανάλογο με το αντικειμενικό τους υπόβαθρο και την πολιτική επιρροή των εμπνευστών τους.

SERGE BERSTEIN - PIERREMILZA
Ιστορία της Ευρώπης, 3

Η προέλευση και η έννοια της αρχής των «εθνικοτήτων».

2011-08-30T08:43:00.006+03:00

Ο όρος nationalité (εθνικότητα) εμφανίστηκε στο πρώτο τρίτο του 19ου αιώνα. Χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από τη Μαντάμ ντε Σταλ [Madame de Staël] στο βιβλίο της Περί της Γερμανίας (de l'Allemagne) που κυκλοφόρησε το 1810. Θα εξαπλωθεί όμως γύρω στα 1830, με την ακόλουθη έννοια: «κατάσταση ενός συνόλου ανθρώπων που, λόγω κοινής προέλευσης, παραδόσεων και συμφερόντων, συγκροτούν πράγματι, ή αποβλέπουν να συγκροτήσουν, ένα έθνος ξεχωριστό από τα άλλα» (Λεξικό της Ακαδημίας / Dictionnaire de l'Académie). Επομένως, την επαύριον των συνθηκών του 1815, οι οποίες ανακατανέμουν τα εδάφη και τους λαούς της Ευρώπης ανάμεσα στους νικητές του Ναπολέοντα, πολλά «έθνη» δεν αποτελούν κράτη, είτε γιατί συχνά βρίσκονται ενταγμένα σε ένα πολιτικό οικοδόμημα που περιλαμβάνει κι άλλα στοιχεία (Αυτοκρατορία της Αυστρίας) είτε, αντιθέτως, γιατί το έθνος είναι διεσπαρμένο σε διάφορα κράτη (πολωνικό, ιταλικό, γερμανικό έθνος). Η αρχή των εθνικοτήτων στηρίζεται ακριβώς στη θεωρία ότι το κράτος πρέπει να συμπίπτει με το έθνος, και το κίνημα των εθνών του 19ου αιώνα έχει ως αντικείμενο την πραγματοποίηση αυτής της συνένωσης για τη συγκρότηση εθνικών κρατών.

Το κίνημα αυτό έχει δυο κύριες πηγές. Η πρώτη είναι η Γαλλική Επανάσταση, της οποίας κινητήρια ιδέα στην εξωτερική πολιτική είναι η «αυτοδιάθεση των λαών». Αυτή η θέση περί συνειδητής εθνικότητας, που θα τη βρει κανείς στον Ιταλό Ματσίνι [Giuseppe Mazzini] και που έφερε στο προσκήνιο την έννοια της θέλησης των λαών, ήταν αντίθετη με την ίδια την αρχή του Παλαιού Καθεστώτος, σύμφωνα με την οποία η διάρκεια δημιουργούσε νομιμότητα και άρα οι λαοί που βρέθηκαν να ζουν μαζί, ως αποτέλεσμα της βούλησης του τάδε ή του δείνα ηγεμόνα, θα έπρεπε να παραμείνουν ενωμένοι στο ίδιο ιστορικό οικοδόμημα.

Πριν και κατά τη διάρκεια της ναπολεόντειας περιόδου, η επαναστατική Γαλλία διέδωσε τις παραπάνω αρχές σε ολόκληρη την Ευρώπη. Αρχικά με το παράδειγμά της καθώς και με τις φιλελεύθερες ιδέες που θριάμβευσαν στην πρώτη φάση της Επανάστασης, στη συνέχεια με τη δύναμη των όπλων, τέλος, με την αντίδραση που προκάλεσε στους άλλους λαούς η πολιτική, οικονομική και στρατιωτική κυριαρχία της. Σε αυτή την εθνική αντίδραση εναντίον της Γαλλίας εντάσσονται γεγονότα όπως ο ξεσηκωμός στην Ισπανία κατά των ναπολεόντειων στρατευμάτων καθώς και των ορεσίβιων Τυρολέζων το 1809· επίσης, ο «πατριωτικός» πόλεμος των Ρώσων που εξυμνείται από τον Τολστόι στο Πόλεμος και Ειρήνη (Voïna i mir) και η γερμανική αντίσταση του 1813, με αποκορύφωμα, τη μάχη της Λειψίας (16-19 Οκτωβρίου 1813), την περίφημη «μάχη των εθνών», το όνομα της οποίας αποτελεί σύμβολο των έμμεσων συνεπειών της Γαλλικής Επανάστασης.

Η άλλη πηγή του εθνικού αισθήματος δεν έχει καμιά σχέση με τις αρχές της ελευθερίας και της δημοκρατίας της Γαλλικής Επανάστασης. Γεννημένη ακριβώς από την άρνηση της γαλλικής κυριαρχίας, επιδιώκει να αντιταχθεί στις γιακοβίνικες ιδέες και βρίσκει την έμπνευσή της στην επιστροφή στις παραδόσεις. Στη Γερμανία, προνομιακό χώρο του αντιδραστικού και ρομαντικού αυτού ρεύματος, το κίνημα καταλήγει σε μια εθνική αντίληψη πολύ διαφορετική από εκείνη που ξεκίνησε από τη φιλοσοφία του Διαφωτισμού και της Γαλλικής Επανάστασης. Πράγματι, για τους Γερμανούς ρομαντικούς το έθνος είναι μια ζωντανή πραγματικότητα που έχει τις ρίζες του στο παρελθόν της γερμανικής κοινότητας. Η λαϊκή παράδοση, οι μύθοι και οι θρύλοι, το ιεροποιημένο και εξιδανικευμένο εθνικό παρελθόν που κατέστη (από τους γοτθικούς καθεδρικούς ναούς έως τους Τεύτονες Ιππότες) υπεισέρχονται σε αυτή την αντίληψη του λαϊκού πνεύματος, του Volkgeist, που θα αποτελέσει τη βάση του γερμανικού εθνικισμού, ενώ οι νομικοί και οι φιλόσοφοι -όπως ο Χέγκελ [Hegel]- υποστηρίζουν ότι είναι αρμοδιότητα του κράτους να συνενώσει το έθνος και όχι της κοινότητας των πολιτών.

Αυτή η άλλη πηγή του εθνικού αισθήματος δεν περιορίζεται εν τούτοις στη γερμανική περίπτωση. Τη βρίσκει κανείς παντού όπου η αστική τάξη -η οποία αλλού διευθύνει το κίνημα και αποτελεί το κυριότερο κοινωνιολογικό του υπόβαθρο- δεν υπήρξε αρκετά ισχυρή για να αναλάβει το εθνικό ρεύμα και όπου κυριαρχούν ακόμα οι κοινωνικοοικονομικές δυνάμεις του Παλαιού Καθεστώτος, δηλαδή στην κεντρική, την ανατολική και τη μεσογειακή Ευρώπη. Σε αυτό το χώρο που παραμένει στα πρότυπα της παλιάς φεουδαρχικής Ευρώπης, της αγροτικής και δεσποτικής, η συνειδητοποίηση της εθνικής υπόστασης στηρίζεται σε τρία κύρια στοιχεία:

—στην ιστορία, η οποία βιώνεται ως μυστικιστική πραγματικότητα που συνίσταται στο πολύ μακρινό παρελθόν της εθνικής κοινότητας·

—στη γλώσσα, της οποίας φιλόλογοι και γλωσσολόγοι πασχίζουν να βρουν τις αρχέγονες μορφές και την οποία οι συγγραφείς αναλαμβάνουν να διαδώσουν. Πολύ συχνά, το εθνικό αίσθημα των ευρωπαϊκών λαών σφυρηλατείται με την υπεράσπιση της γλώσσας και με τους αγώνες εναντίον του κατακτητή για το δικαίωμα χρησιμοποίησής της·

—στη θρησκεία τέλος, όταν η κυρίαρχη δύναμη ακολουθεί μια θρησκεία διαφορετική απ' ό,τι το υποταγμένο έθνος, όπως είναι η περίπτωση της Πολωνίας και των Βαλκανίων όπου οι χριστιανικοί λαοί -Έλληνες, Βούλγαροι, Ρουμάνοι κ.ά.- υφίστανται το ζυγό των μουσουλμάνων Τούρκων.

SERGE BERSTEIN - PIERRE MILZA

Ιστορία της Ευρώπης, 2

Μετάφραση ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Κ. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ

Βαλκανικοί Πόλεμοι, 1912-1913

2011-08-29T16:30:00.005+03:00

Οι βαλκανικές κρίσεις οφείλονται στην έξαρση των ανταγωνισμών που γεννήθηκαν στη διάρκεια της προηγούμενης περιόδου. Ενώ το κόμμα των Νεοτούρκων, που υποστηρίζεται από τη Γερμανία του Γουλιέλμου Β', προσπαθεί να αναμορφώσει την Οθωμανική Αυτοκρατορία, η Ρωσία εκτιμά ότι είναι και πάλι ικανή να παίξει δραστήριο ρόλο στην περιοχή και αποφασίζει να εκδικηθεί για την ταπείνωση του 1909.

Παραδόξως την κρίση πυροδοτεί η Ιταλία, σύμμαχος των γερμανικών δυνάμεων στην Τριπλή Συμμαχία. Το 1911, υπό το κράτος ενός έντονου εθνικιστικού πυρετού, εγκαθίσταται σταθερά στην Τριπολίτιδα και την Κυρηναϊκή. Η νέα αυτή απόδειξη της οθωμανικής αδυναμίας εξωθεί αμέσως τα μικρά ανεξάρτητα χριστιανικά κράτη των Βαλκανίων -τη Σερβία, τη Βουλγαρία, την Ελλάδα και το Μαυροβούνιο- να εκμεταλλευτούν την κατάσταση για να μοιραστούν τα τελευταία ευρωπαϊκά εδάφη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Έτσι, υπό την καθοδήγηση της Ρωσίας, συγκροτείται μια «βαλκανική ένωση», άξονα της οποίας αποτελεί η σερβοβουλγαρική συμμαχία που υπογράφηκε το Μάρτιο του 1912.

Η ανησυχία της Γαλλίας, που φοβάται μήπως παρασυρθεί σε μια μοιραία αλυσιδωτή αντίδραση, αναγκάζει τους Ρώσους να προσπαθήσουν να συγκρατήσουν την τελευταία στιγμή το όργανο που κατασκεύασαν. Είναι πολύ αργά: τον Οκτώβριο του 1912 τα βαλκανικά κράτη επιτίθενται στην Τουρκία που γρήγορα ηττάται και αναγκάζεται να εγκαταλείψει όλες τις κτήσεις της στην ευρωπαϊκή ήπειρο, με εξαίρεση την Κωνσταντινούπολη και την ενδοχώρα της.

Οι δυσκολίες αρχίζουν όταν έρχεται η ώρα της διανομής των κατάλοιπων του «μεγάλου ασθενούς». Στις επιδιώξεις των βαλκανικών κρατών προστίθενται οι παρεμβάσεις των μεγάλων δυνάμεων. Η Βουλγαρία, αντιλαμβανόμενη ότι έχει παίξει τον κύριο ρόλο στον πόλεμο εναντίον των Τούρκων και δυσαρεστημένη από τις ρυθμίσεις που προτείνονται, επιτίθεται ξαφνικά στην πρώην σύμμαχό της Σερβία τον Ιούνιο του 1913. Το γεγονός προκαλεί αμέσως τη σύσταση εναντίον της μιας συμμαχίας που απαρτίζεται από τη Σερβία, την Ελλάδα, τη Ρουμανία και σε λίγο την ίδια την Τουρκία, η οποία προσπαθεί έτσι να ανακτήσει μέρος από τα εδάφη που έχει απολέσει. Δεχόμενοι επιθέσεις απ' όλες τις πλευρές, οι Βούλγαροι ηττώνται από τους Σέρβους στις αρχές Ιουλίου και αναγκάζονται να ζητήσουν ανακωχή.

Τότε μπαίνει στο στίβο η Αυστροουγγαρία. Στις 4 Ιουλίου, ο κόμης Μπέρχτολτ απευθύνει στο Βερολίνο και τη Ρώμη μια διακοίνωση με την οποία υπογραμμίζει τον κίνδυνο που θα συνιστούσε μια «Μεγάλη Σερβία» για τη δυαδική μοναρχία. Δηλώνει ότι είναι αποφασισμένος να εξαλείψει τον κίνδυνο, αλλά, καθώς η αυστριακή επέμβαση θα μπορούσε να επισύρει εκείνη της Ρωσίας και ως εκ τούτου να πυροδοτήσει μια γενική σύρραξη, ρωτά τους συμμάχους του εάν είναι έτοιμοι να τον ακολουθήσουν σε αυτή την οδό. Το Βερολίνο και κυρίως η Ρώμη απαντούν αρνητικά. Έτσι, μη μπορώντας να υπολογίζει παρά στις δικές της δυνάμεις, η Αυστροουγγαρία αναγκάζεται να εγκαταλείψει τη Βουλγαρία. Η Τουρκία βλέπει τα ευρωπαϊκά της εδάφη να περιορίζονται στην ανατολική Θράκη με την Αδριανούπολη. Η Βιέννη φοβάται όλο και περισσότερο την επιρροή της Σερβίας και για να αποκλείσει την έξοδό της στην Αδριατική ωθεί στη δημιουργία ενός ανεξάρτητου πριγκιπάτου, της Αλβανίας, του οποίου αυτοαναγορεύεται προστάτιδα δύναμη. Από την πλευρά της, η ρωσική διαιτησία ασκείται επ' ωφελεία της Σερβίας, που αυξάνει τα εδάφη της προς νότον, και της Ρουμανίας, που αποκτά το βόρειο τμήμα της Δοβρουτσάς, και στις δύο περιπτώσεις σε βάρος της Βουλγαρίας.

SERGE BERSTEIN - PIERRE MILZA

Ιστορία της Ευρώπης, 2

Μετάφραση: Αναστάσιος Κ. Δημητρακόπουλος

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ
1997

Συναντήσεις με παλιούς συμμαθητές

2010-09-15T23:05:00.001+03:00

Οι συναντήσεις με παλιούς συμμαθητές, ιδίως έπειτα από είκοσι πέντε χρόνια, μπορεί να είναι πλούσιες εμπειρίες. Τίποτε δεν κάνει πιο χειροπιαστό τον κύκλο της ζωής απ' το να βλέπεις τους φίλους σου απ' το σχολείο να έχουν πλήρως ενηλικιωθεί και μάλιστα γεράσει. Και βέβαια μια ακόμα πιο ισχυρή αφύπνιση που σε συνεφέρει είναι ο κατάλογος των ονομάτων των συμμαθητών που έχουν πεθάνει. Μερικές συγκεντρώσεις σου δίνουν να καρφιτσώσεις στο πέτο τη φωτογραφία σου από τότε που ήσουνα νέος, κι ο κόσμος περιφέρεται μέσα στην αίθουσα συγκρίνοντας φωτογραφίες και πρόσωπα, προσπαθώντας ν' ανακαλύψει τα νεαρά και αθώα μάτια στις ρυτιδιασμένες μάσκες που έχει μπροστά του. Και ποιος μπορεί ν' αντισταθεί στη σκέψη: "Γέρασαν όλοι τόσο πολύ, τόσο πολύ. Τι γυρεύω εγώ εδώ μέσα; Πώς θα τους φαίνομαι εγώ;"

Η συγκέντρωση μιας παλιάς τάξης είναι σαν την κατακλείδα κάποιων ιστοριών που είχα ξεκινήσει να τις διαβάζω πριν από τριάντα, σαράντα, ακόμα και πενήντα χρόνια. Οι συμμαθητές έχουν μια κοινή ιστορία, μια αίσθηση βαθιάς οικειότητας ο ένας με τον άλλον. Σε γνώριζαν όταν ήσουνα νέος και φρέσκος και πριν αναπτύξεις μια ενήλικη περσόνα. Ίσως αυτός να είναι ο λόγος που απ' τις συγκεντρώσεις αυτές προκύπτει ένας εντυπωσιακός αριθμός νέων γάμων. Οι παλιοί συμμαθητές δίνουν την αίσθηση ότι μπορείς να τους εμπιστευτείς, οι παλιές αγάπες αναζωπυρώνονται, όλοι είναι μέλη ενός δράματος που ξεκίνησε να παίζεται πριν από πολύ καιρό μπροστά σ' ένα φόντο απεριόριστης ελπίδας.

Irvin D. Yalom

Στον κήπο του Επίκουρου

Angel on earth

2010-08-13T21:35:00.000+03:00

Take my hand and let me lead you back to yourself

EDITH BRECKWOLDT

Nikolaikirche

Hamburg

Germany

Η αγάπη είναι πράξη κι όχι λόγια

2010-07-19T16:16:00.002+03:00

Του Σενέρ Λεβέντ

ΠΟΛΙΤΗΣ - 19/07/2010

Μήπως υπάρχει κάποια επιστήμη η οποία διδάσκει την αγάπη; Δεν υπάρχει. Κοιτάξτε όμως τι λέει ο Δημήτρης Χριστόφιας: Με την κομουνιστική πολιτική θεωρία δεν έμαθα μόνο πολιτική. Έμαθα και την αγάπη για την πατρίδα, την αγάπη για τον άνθρωπο χωρίς διακρίσεις.

Ο Χριστόφιας σπούδασε στη Μόσχα. Πήγε σε μαρξιστική-λενινιστική κομματική σχολή. Και δεν έμαθε μόνο πολιτική, λέει, σε αυτήν την κομματική σχολή, που ήταν προνομιακό, ιδιωτικό σχολείο. Έμαθε και την αγάπη για την πατρίδα. Και την αγάπη για τον άνθρωπο. Μήπως μαθαίνονται, σπουδάζοντας, η αγάπη για την πατρίδα ή η αγάπη για τον άνθρωπο; Αν ναι, μήπως θεωρείται πως δεν αγαπούν την πατρίδα και τον άνθρωπο εκείνοι που δεν γνωρίζουν γράμματα και δεν πήγαν ποτέ σχολείο;

Αυτά όλα μου φαίνονται ασυνήθιστες υπερβολές. Άλλωστε, ξέρετε πότε δεν μπορούν να γίνουν πειστικοί οι πολιτικοί; Όταν αρχίσουν να μιλούν για αγάπη προς τον άνθρωπο. Αυτό φαίνεται πολύ φτιαχτό όταν ακούγεται από αυτούς. Και δεν ακούγεται τόσο ειλικρινές όσο η αγάπη που τρέφει προς την πατρίδα ένας βοσκός πάνω στο βουνό. Καμία επιστήμη δεν μπορεί να διδάξει κανέναν την αγάπη και την ίση συμπεριφορά προς τους ανθρώπους... Αυτά μαθαίνονται με τις εμπειρίες στη ζωή... Μήπως ο άνθρωπος μπορεί να μάθει στο σχολείο να μην κάνει στους άλλους αυτά τα οποία δεν θέλει να κάνουν και στον ίδιο; Μήπως μαθαίνει στο σχολείο να μην θεωρεί φίλο ένα φίδι που δεν αγγίζει τον ίδιο, αλλά δαγκώνει και δηλητηριάζει τους άλλους; Δηλαδή, αν δεν πάει σχολείο ο άνθρωπος δεν θα γνωρίζει ότι η ανθρώπινη αγάπη δεν καθορίζεται σύμφωνα με τη θρησκεία, τη γλώσσα και την εθνικότητα, και ότι όλοι οι άνθρωποι είναι ίσοι;

Μήπως όλες οι βαρβαρότητες που έγιναν στον κόσμο είναι έργο αμόρφωτων; Αφήστε τους Γερμανούς φασίστες, οι οποίοι πείστηκαν ότι είναι η υπέρτερη φυλή και επιχείρησαν να σφάξουν τους υπόλοιπους ανθρώπους. Μήπως λίγες βαρβαρότητες διαπράχθηκαν στη Σοβιετική Ένωση, η οποία εφοδιάστηκε με την κομουνιστική θεωρία, ή στις σοσιαλιστικές χώρες της Ανατολικής Ευρώπης; Μόλις κατέρρευσε το καθεστώς, πώς επιτέθηκαν ο ένας στον άλλο άνθρωποι οι οποίοι με την καταπίεση του καθεστώτος ζούσαν για χρόνια μαζί σαν αδέλφια; Οι Αζέροι με τους Αρμένιους. Οι Ουζμπέκοι με τους Μεσκέτους. Οι Ρώσοι με τους Τσετσένους και τους Γεωργιανούς. Μήπως δεν ενεπλάκησαν άγρια μεταξύ τους όλοι αυτοί; Ή κοιτάξτε τη σοσιαλιστική Γιουγκοσλαβία, την οποία άφησε παρακαταθήκη ο Τίτο στις γενιές που ακολούθησαν μετά από αυτόν. Δεν υπάρχει τίποτα πλέον από αυτήν. Μήπως δεν έχει μετατραπεί σε λίμνη αίματος; Θα συνέβαινε όλη αυτή η αγριότητα αν η αγάπη προς τον άνθρωπο διδασκόταν σε μια κομουνιστική σχολή;

...

Δεν εμπιστεύομαι καθόλου τους πολιτικούς οι οποίοι αναφέρονται συνεχώς στην αγάπη για την πατρίδα και τον άνθρωπο. Έχω τις αμφιβολίες μου. Διότι η αγάπη δεν πρέπει να είναι μόνο στα λόγια, αλλά και στην πράξη. Δεν διδάσκεται στο σχολείο. Τη διδάσκει η ζωή στον άνθρωπο. Περνάς την τάξη αυτή αν αντιληφθείς ότι όλοι είναι άνθρωποι όπως εσύ. Αν καταφέρεις να βάλεις τον εαυτό σου στη θέση του άλλου. Δεν είναι χάρακας η αγάπη... Δεν μπορεί να τη μάθει κανείς απ' έξω. Το σχολείο γεμίζει μονάχα το ταγάρι των γνώσεων. Σου μαθαίνει τι είναι το κάθε τι. Λύνει τις άγνωστες εξισώσεις που έχεις στο μυαλό. Σου δείχνει σε έναν καθρέφτη το μυστικό πάρα πολλών πραγμάτων που αντιλαμβάνεσαι, αλλά δεν ξέρεις το λόγο για τον οποίο συμβαίνουν. Αποκτάς συνείδηση και εξοπλίζεσαι. Αλλά αν δεν υπάρχει στην καρδιά σου η αγάπη προς τον άνθρωπο, αυτά δεν αρκούν για να σε κάνουν σωστό άνθρωπο.

Χανσεατική Συμμαχία

2010-07-07T16:42:00.000+03:00

Η Χανσεατική Συμμαχία εμφανίζεται τον δωδέκατο αιώνα (μ.Χ.) και ώς την ακμή της τον 14ο είχε περίπου διακόσιες πόλεις μέλη – από τη Φλάνδρα ώς το Νόβγκοροντ. Πρόκειται για δίκτυο εμπορικής συνεργασίας για την προστασία και τη διακίνηση αγαθών στον ευρωπαϊκό Βορρά. Η συμμαχία δεν είχε επίσημο καταστατικό χάρτη ούτε κεντρική κυβέρνηση, όμως οι διατάξεις οι οποίες δέσμευαν τα μέλη σωρεύτηκαν σε νομικό καθεστώς το οποίο απέκτησε και δικαστήριο στο Λιούμπεκ. Εκεί η Συμμαχία συγκαλούσε γενικές συνελεύσεις των πόλεων – μελών κάθε τρία χρόνια. Καθώς η λειτουργία της Χανσεατικής Συμμαχίας γινόταν πιο πολύπλοκη, χρειάστηκε η καταβολή φόρων και η δημιουργία ναυτικών δυνάμεων για την καταπολέμηση της πειρατείας στη Βόρεια Θάλασσα και την Βαλτική. Η άνοδος των εθνών – κρατών όμως υπήρξε η αρχή του τέλους της Συμμαχίας. Η Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία αδυνατούσε να παίξει τον ρόλο της προστατευτικής υπερδύναμης και οι πόλεις απώλεσαν σταδιακά την πολύτιμη αυτονομία και αυτοδιοίκησή τους. Η παράδοση μιας ανεπτυγμένης κοινωνίας πρόνοιας και σεβασμού είναι πάντοτε ζωντανή στις Χανσεατικές πόλεις.

Θρηνητικός πρόλογος

2010-03-22T14:27:00.007+02:00

Θρηνητικός πρόλογος στο βιβλίο του Φώτη Κόντογλου, Το Αϊβαλί, η πατρίδα μου.

Μυστήριο μεγάλο είναι το πώς έρχεται στον κόσμο ο άνθρωπος. Εμένα το γραφτό μου ήτανε να γεννηθώ στην Ανατολή, αλλά η ρόδα της Τύχης, που γυρίζει ολοένα, ξερρίζωσε από τα θεμέλια τον τόπο μου και μ' έρριξε στην ξενιτειά, σ' ανθρώπους που μιλούσανε την ίδια γλώσσα με μένα, πλην όμως που είχανε άλλα συνήθια. Το πουλί το θαλασσοδαρμένο, πώς βρίσκει έναν βράχο μέσα στο πέλαγο και κάθεται και στεγνώνει τα φτερά του, έτσι βρίσκουμαι κ' εγώ σε τούτα τα χώματα.

Το πως γεννήθηκα στα μέρη της Ασίας, το 'χω για πράμα βλογημένο και δοξάζω τον Θεό για δαύτο. Μ' όλα ταύτα βρεθήκανε ανθρώποι κακοί και κακογεννημένοι, ψυχές φτωχές, να γυρίσουνε το καύχημά μου σε κατηγόρια, θέλανε ν' αρνηστώ τη μάννα μου την Ασία, σε καιρό που αυτοί θρεφόντανε από το πλούτος της καρδιάς μου και παίρνανε χαρά κ' ελπίδα από τη φλέβα π' ανάβλυζε από τη βαθειά ρίζα μου.

«Ἁμαρτίαν ἥμαρτεν Ἰερουσαλήμ, διὰ τοῦτο εἰς σάλον ἐγένετο· πάντες οἱ δοξάζοντες αὐτὴν ἐταπείνωσαν αὐτήν».

«Κληρονομία ἡμῶν μετεστράφη ἀλλοτρίοις, οἱ οἶκοι ἡμῶν ξένοις. ὀρφανοὶ ἐγενήθημεν, οὐχ ὑπάρχει πατήρ· μητέρες ἡμῶν ὡς αἱ χῆραι».

«Κατέλυσε χαρὰ καρδίας ἡμῶν, ἐστράφη εἰς πένθος ὁ χορὸς ἡμῶν, ἔπεσεν ὁ στέφανος τῆς κεφαλῆς ἡμῶν».

Μα εγώ δε θα σ' αρνηστώ ποτές, Γερουσαλήμ! Να χάσω το φως μου αν σε ξεχάσω, να ψάχνω με το ραβδί και να μη βρεθεί τοίχος να μου δείξει το δρόμο, κι ούτε πονετικός διαβάτης να με χειροκρατήσει. Γιατί θαν έχω αρνηστεί τον Θεό τον αληθινόν, και θε να 'μαι παραδομένος στα είδωλα της ψευτιάς, κι αντίς την απλή καρδιά που ρίζωσες στο κορμί μου, θε να 'χω βάλει μέσα μου φίδια φαρμακερά, να δαγκάνουνε τ' αδέρφια μου τους ανθρώπους.

Μαζί με σένα ζει η ψυχή μου, κ' είμαι πλούσιος όποτε, είμαι μακριά από τους στενόψυχους ανθρώπους, και γίνουμαι φτωχός όποτε σμίξω μαζί τους. Σε μέρος πόχει τόσο μονάχα φως, όσο χρειάζεται στον ξενιτεμένον, εκεί σε συλλογιέμαι τη νύχτα.

~oo0oo~

Δοξάζω τον Θεό που δώρησε στον άνθρωπο τα γράμματα, για να γράφει στο χαρτί τον αναστεναγμό του. Καθόμουνα και δούλευα σε μια τέτοια άκερδη δουλειά, στεναχωρεμένος από κάθε τι, σε καιρό που οι άλλοι κοιτάζανε μέρα - νύχτα να μαζέψουνε χρυσάφι, να καλοπεράσουνε. Στα βουνά βούιζε ο άνεμος, περνούσανε από πάνω μου νέφελα οργισμένα. Κ' εγώ τρύπωνα στο θαλάμι μου και φχαριστούσα τον Θεό, σαν και κείνον τον στρατοκόπο που γλύτωσε από τους ληστές. Ακουμπούσα το κεφάλι στην απαλάμη μου και πήγαινα σε τόπους αγαπημένους, δίχως να γνοιαστώ πως τριγύριζε όξ' από την πόρτα μου ο κορκόδειλας ο φθόνος κ' η αλλοίθωρη αλεπού η αχαριστία.

Τα γραψίματά μου είναι χαρούμενα και φτυχισμένα. Ωστόσο σου λέγω πως δε γράφω με μελάνι, παρά με δάκρυα γράφω. Κανένας δε με βοήθησε σε τούτον τον κόσμο, εχτός αν είναι βοήθεια τα λόγια.

Ώρες - ώρες, σα ν' ακούγω μια σάλπιγγα να φωνάζει απάν' από το κεφάλι μου. Για τούτο έλαχε πολλές φορές να γράψω με καλέμι και με κάπνα του δαδιού, είτε με κείνες τις μπογιές που ζωγραφίζω τα εικονίσματα, μέσα σε μοναστήρια αραχνιασμένα ή σ' άλλα έρημα μέρη.

Πόση χαρά μου δίνανε κείνοι οι άγριοι τόποι! Έγραφα μέσα σε κελλιά σκοτεινά, σ' εκκλησιές παμπάλαιες, σε καιρό που φυσούσε η ογρή νοτιά και πέφτανε ασβέστες από τις αρχαίες ζωγραφιές. Σε κοιμητήρια παρατημένα, μολυντήρια περπατούσανε απάνω στους άγιους, τρίζανε οι νεκρόκασες από τη ζέστη, σε τόπους που για θροφή έχουνε τη σκόνη, κ' οι άνθρωποι είναι φτερωτοί σαν τα νυχτοπούλια. Σε σπίτια του Χάρου, που στέκεται η σκόνη σωριασμένη πίσ' από την πόρτα, κ' η κλειδαριά της είναι βουλωμένη για πάντα από τη σκόνη.

Ωστόσο εκεί μέσα εγώ αναπαυόμουνα, καθόμουνα μακριά από την κακία κι από τη δόξα, παρηγοριά εύρισκε το πνεύμα. Συλλογιζόμουνα: Γιατί τάχα ο ήλιος λαμποκοπά ακόμα στον ουρανό, και δε μουρκίζεται σαν ένας βώλος καρβουνιασμένος, αφού η λάμψη του, που κάνει Παράδεισο τούτον τον κόσμο, στάθηκε ανήμπορη ν' αλλάξει τον τυφλοπόντικα σε πλάσμα καλό και φτυχισμένο, ν' ανοίξει τα μάτια του τα σφαλισμένα, ώστε να ζήσει μακάριος, περιζωσμένος από τόσες χάρες αμέτρητες;

Άνθρωπε πονηρέ, γύρισε και κοίταξε το χάος που 'ναι ολόγυρά μας! Εγώ πολλές φορές τρομάζω τη νύχτα, βλέποντας να κρέμεται από πάνω μας τούτη η μηχανή του κόσμου. Και τα σκληρά βουνά που πατάμε, και κείνα που στέκουνται στον αγέρα, δεν έχουνε θεμέλιο, δεν ακουμπάνε πουθενά. «Ὁ πήξας ἐπ' οὐδενός, τὴν γῆν τῇ προστάξει σου, καὶ μετεωρίσας ἀσχέτως βρίθουσαν!» Εμείς οι άνθρωποι βρισκόμαστε γαντζωμένοι απάνω σ' ένα μικρό μήλο, κρεμάμενο κι αυτό μαζί με τ' άλλα από το μεγάλο δέντρο τ' ουρανού, που δεν έχει ρίζες, παρά στέκεται στον αγέρα.

Όπως η γης βγάζει στον καιρό της χορτάρια και λουλούδια, κι άμα ζήσουνε όσο είναι διορισμένο, ξεραίνουνται και γίνουνται χώμα, και πάλε με τον καιρό ξαναφυτρώνουνε άλλα, και το 'να ζει από τη σκόνη τ' αλλουνού, έτσι περνάνε από τον ψεύτη τον κόσμο κ' οι ανθρώποι, ο ένας πίσ' από τον άλλον.

Σε κάθε χώρα έτσι γίνεται. Μα τούτος ο μύλος της ζωής γυρνά πιο γρήγορα στις χώρες που 'ναι πιο αρχαίες, και πιο πολύ ακόμα στις μεριές του κόσμου που σταυρώνουνται τα ρέματα. Γιατί, όπως έχει ρέματα η θάλασσα, η ατμόσφαιρα και τα ποτάμια, το ίδιο κ' οι ανθρώποι κάνουνε κι αυτοί ρέματα παράξενα, και περιπλέκουνται το 'να με τ' άλλο, και χοχλακάνε, κ' ύστερα πλημμάρουνε και σκεπάζουνε τις στεριές και τα νησιά.

Για μένα δεν κάνει διαφορά αν είμαι Τούρκος ή Έλληνας

2010-02-18T17:56:00.000+02:00

Είμαι Κύπριος. Για μένα δεν κάνει διαφορά αν είμαι Τούρκος ή Έλληνας. Ούτε Αρμένιος ή Μαρωνίτης. Έτσι θέλησαν οι γονείς μου. Και γεννήθηκα Τούρκος. Δεν θα είχα κανένα παράπονο αν δεν γεννιόμουν Τούρκος. Ίσως να μην είχα γεννηθεί στην Κύπρο. Όμως, δεν είχα τη δυνατότητα επιλογής. Αν είχα, σίγουρα θα διάλεγα ένα πιο ασφαλές μέρος, ένα μέρος χωρίς μπελάδες. Ποιος θα ήθελε άλλωστε να γεννηθεί σε μια αγγλική αποικία; Το μέρος αυτό μοιάζει με μια ωραία γυναίκα, πολύ σαγηνευτική και γοητευτική, όπως η Αφροδίτη. Πολλοί οι μπελαλήδες του. Τη χρονιά που γεννήθηκα, ο κόσμος μόλις είχε εξέλθει από ένα μεγάλο πόλεμο. Η κατάσταση ήταν κακή σε πάρα πολλές χώρες. Εδώ υπήρχαν άμαξες με άλογα και γκαμήλες. Δεν είχαν όλα τα σπίτια ηλεκτρικό ρεύμα. Ιδίως τα χωριά ήταν θεοσκότεινα. Έβραζαν νερό μέσα σε καζάνια. Το μόνο φως που είχαμε ήταν οι λάμπες πετρελαίου. Καθόμασταν πάνω από το μαγκάλι μέχρι η φωτιά να γίνει ολοκληρωτικά στάχτη. Το νησί βρισκόταν στις παραμονές αιματηρών ημερών και βασάνων που επρόκειτο να διαρκέσουν πολύ.
Είμαι Κύπριος. Για μένα δεν κάνει διαφορά αν είμαι Τούρκος ή Έλληνας. Ούτε Αρμένιος ή Μαρωνίτης. Κατά την άποψή μου, μόνο δύο έθνη υπάρχουν στον κόσμο. Οι νηστικοί και οι χορτάτοι. Η ζωή είναι σύγκρουση του καλού και του κακού. Της βίας και του ελέους. Της συνείδησης και της ασυνειδησίας. Όταν αντιλήφθηκα τι μεγάλα εμπόδια παρεμβάλλανε οι εθνικές μου καταβολές και πόσο με εμπόδιζαν να εξαγάγω υγιή συμπεράσματα κατά τον καθορισμό των πιο πάνω, προσπάθησα να τις εξαλείψω. Δεν ήταν εύκολο αυτό. Διότι μεγάλωσα με τουρκικό τρόπο. Διάβαζα τουρκικά. Ζυμώθηκα με τουρκικά τραγούδια και τουρκικά έπη. Μελέτησα την ιστορία στα τουρκικά. Και ερωτεύτηκα στα τουρκικά. Μήπως είναι εύκολο να απαλλαχτεί κανείς από την αιχμαλωσία της εθνικής ταυτότητας που τυλίγεται γύρω του σαν κουβάρι και υφαίνεται για πολλά χρόνια σαν χαλί; Για να απαλλαχτείτε από την αιχμαλωσία μέσα σε μια στιγμή δεν αρκεί να αντιληφθείτε τελικά ότι στην ουσία δεν ήταν τίποτε άλλο από βαρβαρότητες εκείνοι οι ηρωισμοί και οι νίκες για τις οποίες καυχιόσασταν.
Είμαι Κύπριος. Δεν κάνει καμία διαφορά για μένα αν είμαι Τούρκος ή Έλληνας. Ούτε Αρμένιος και Μαρωνίτης. Όσο λυπάμαι για τους Τουρκοκύπριους που εκτελέστηκαν στην Τόχνη, άλλο τόσο πονάω και για τους Ελληνοκύπριους που εκτελέστηκαν στο Παλαίκυθρο. Όσο ήρωας είναι ο Αυξεντίου για έναν Ελληνοκύπριο, άλλο τόσο είναι και για μένα. Το πένθος που νιώθω για τον Καραολή που απαγχονίστηκε είναι σαν το πένθος για έναν επαναστάτη που απαγχονίστηκε στην Τουρκία. Κανείς δεν είναι κακός επειδή είναι Έλληνας ή Τούρκος. Κανείς δεν είναι καλός επειδή είναι Έλληνας ή Τούρκος. Δεν μπορώ να κάνω φιλίες με έναν λεφτά και ρατσιστή Τούρκο με τον οποίο ταξιδεύω στο ίδιο καράβι. Μπορώ να γίνω φίλος με έναν Ασιάτη, έναν Αφρικανό και έναν Λατινοαμερικανό γιατί προερχόμαστε από την ίδια τάξη. Η συνείδηση και όχι η εθνική ταυτότητα με ενώνει με τους υπόλοιπους ανθρώπους του κόσμου.
Είμαι Κύπριος. Δεν κάνει καμία διαφορά για μένα αν είμαι Τούρκος ή Έλληνας. Ούτε Αρμένιος και Μαρωνίτης. Κανένας επιστήμονας δεν μπορεί να κοιτάξει μια καρδιά και να πει από ποιο έθνος είναι. Διότι η καρδιά δεν έχει έθνος. Ούτε και το αίμα. Δεν βλέπω αυτά που ζήσαμε στην Κύπρο από τη σκοπιά του Τούρκου ή του Έλληνα. Δεν υπάρχουν για μένα τουρκικά δικαιώματα και ελληνικά δικαιώματα. Μόνο ανθρώπινα δικαιώματα υπάρχουν. Δεν μου προκαλούν κανέναν απολύτως ενθουσιασμό οι σημαίες και τα εμβατήρια. Η μεγαλύτερή μου ατέλεια είναι το γεγονός ότι δεν μιλάω ελληνικά. Αν με ρωτούσαν "σε ποιο έθνος θα ήθελες να ανήκεις αν γεννιόσουν ξανά", θα τους απαντούσα "σε κανένα". Άνθρωπος μόνο θέλω να είμαι.

ΣΕΝΕΡ ΛΕΒΕΝΤ

ΠΟΛΙΤΗΣ - 16/02/2010, Σελίδα: 13

Διορισμοί στον Δήμο Αθηναίων

2010-01-08T13:52:00.004+02:00

Η Δανάη διορίστηκε ημερομίσθια στο Δήμο με βαθμό καθαρίστριας Γ' τάξεως, αποσπασμένη στη Βιβλιοθήκη. Τούτο έγινε το '42, όταν στενέψανε τα πράματα και σταμάτησαν οι μεταφράσεις από ξένες γλώσσες.

Βγήκε μια είδηση κι έλεγε πως ο Δήμος παίρνει ημερομίσθιους. Ούτε χαρτιά, ούτε απολυτήρια χρειάζουνταν, ούτε τίποτα. Έφτανε ένας βουλευτής ή κάποιος άλλος με όνομα να σε συστήσει και σε κρατούσαν χωρίς άλλη κουβέντα. Στο αναγνωστήριο που θα εργαζόταν βρήκε κι άλλους πολλούς νεοδιορισμένους σαν κι αυτήν, οι περισσότεροι μορφωμένοι. Όλοι τούτοι δεν έκαναν καμιά δουλειά. Κάθουνταν στις καρέκλες και ή κουβέντιαζαν ή διάβαζαν ή χάζευαν μέσα από τα τζάμια το αντικρινό μπορντέλο της οδού Σωκράτους. Όσοι νύσταζαν, δεν είχαν παρά να γείρουν την καρέκλα στα πισινά της πόδια, ν' ακουμπήσουν στον τοίχο κι αρχινούσαν το ρουχαλητό.

Άνθρωποι και Υπεράνθρωποι
Γαλάτεια Καζαντάκη
Εκδόσεις Καστανιώτη
Αθήνα 2007

σελιδα 272

όπου Δανάη, διάβαζε Γαλάτεια

Ηλεκτρικό αυτοκίνητο

2010-01-06T15:55:00.008+02:00

Μύθος ή πραγματικότητα;
Αυτό το μικρό θαύμα του 21ου αιώνα, θα εξαλείψει επιτέλους τη μόλυνση των πόλεων. Καθαρό αυτοκίνητο από τη μια, αυτοκίνητο του μέλλοντος από την άλλη, κάθε υπεύθυνη πολιτική η οποία προωθεί την οικολογία, κάνει αναγκαστικά τα γλυκά μάτια σ' αυτή τη χίμαιρα της σύγχρονης εποχής.
Στις ΗΠΑ ο πρόεδρος Ομπάμα ανακοίνωσε ένα μεγάλο σχέδιο ανάπτυξης 2,1 δισεκατομμυρίων δολαρίων, προκειμένου να παρακινήσει την αμερικανική αυτοκινητοβιομηχανία να προχωρήσει στην παραγωγή ηλεκτρικών αυτοκινήτων.
To Παρίσι, μετά τη μεγάλη επιτυχία του «Velib», της ελεύθερης υπηρεσίας ποδηλάτου στη γαλλική πρωτεύουσα, πρόκειται να διαθέσει 3.000 εξ ολοκλήρου ηλεκτρικά «Autolib», το αντίστοιχο τετράτροχο του «Velib», τα οποία θα δοθούν στην κυκλοφορία στο τέλος του 2010.
Στη Γερμανία, μια εκατοντάδα Smart «e-mobility» ήδη οργώνουν τους δρόμους του Βερολίνου.
Τελικά το σωτήριο δημοκρατικό ηλεκτρόνιο θα μας σώσει τη ζωή ή όχι;
Ως συνήθως, η πραγματικότητα είναι πιο περίπλοκη από την απλούστευση, που θα επέτρεπε να οδηγηθούμε σε ένα αντίστοιχα απλουστευτικό συμπέρασμα.

Η επανάσταση των «ιόντων λιθίου»
Ο ηλεκτρικός κινητήρας δεν αποτελεί καινοτομία. Από τα τέλη του 18ου αιώνα οι μηχανικοί έσπευσαν να εγκαταστήσουν ηλεκτρικό κινητήρα σε 4 τροχούς. Στις αρχές του 20ού αιώνα κυκλοφορούσαν ήδη περισσότερα από 40.000 αυτοκίνητα στις ΗΠΑ. Πάνω από το ένα τρίτο των αυτοκινήτων σε κυκλοφορία ήταν ηλεκτρικά το 1900, ενώ τα υπόλοιπα ήταν είτε βενζινοκίνητα είτε ατμοκίνητα. Ωστόσο τα συγκεκριμένα αυτοκίνητα είχαν αυτονομία μόλις κάποιων δεκάδων χιλιομέτρων και μειονεκτούσαν ιδιαίτερα λόγω των μπαταριών μολύβδου, οι οποίες ήταν μικρής διάρκειας. Το 1912, ενώ η παραγωγή των ηλεκτρικών αυτοκινήτων βρίσκεται στο απόγειό της, οι θερμικοί κινητήρες, ανατρέπουν γρήγορα την αγορά του αυτοκινήτου. Έλλειψη αυτονομίας, πολύ χαμηλή ταχύτητα από τη μία, μεγάλη διαθεσιμότητα πετρελαίου σε καλή τιμή από την άλλη, είναι οι παράγοντες που οδήγησαν στην παρακμή του ηλεκτρικού αυτοκινήτου.
Η μεγάλη τεχνολογική πρόοδος που μας επέτρεψε να επανεξετάσουμε το ηλεκτρικό όχημα οφείλεται στις μπαταρίες. Εμπνευσμένες από τις μπαταρίες των κινητών τηλεφώνων, οι νέες μπαταρίες με ιόντα λιθίου παρουσιάζουν πολλά και σημαντικά πλεονεκτήματα σε σχέση με τις κλασικές μπαταρίες μολύβδου. Είναι πιο ελαφριές, λιγότερο ογκώδεις, ενώ η αυτονομία τους επιτρέπει στο όχημα να κινηθεί έως και 200 χιλιόμετρα χωρίς να χρειαστεί επαναφόρτιση. Και το σημαντικότερο όλων είναι ότι ο χρόνος φόρτισης έχει ελαχιστοποιηθεί! Όλα αυτά κάνουν τόσο αξιόπιστα τα 100% ηλεκτρικά αυτοκίνητα, που κάποιοι κατασκευαστές έκαναν απευθείας το μεγάλο βήμα, χωρίς να περάσουν καν από το στάδιο του «υβριδικού».

Επιρροή της μόδας ή πραγματική οικολογική συνείδηση;
Πρέπει ωστόσο να λάβουμε υπόψη ότι όπου γίνεται χρήση του ηλεκτρικού αυτοκινήτου, μειώνεται τοπικά μόνο η μόλυνση!
Την ίδια στιγμή η κατασκευή του ίδιου του αυτοκινήτου όπως και η ανάγκη μαζικής κατασκευής της μπαταρίας ιόντων λιθίου, προκαλεί τόσα προβλήματα όσα και η τοπική μόλυνση!
Η παραγωγή του ηλεκτρισμού βρίσκεται σήμερα στην καρδιά του προβλήματος, γιατί η παγκόσμια παραγωγή ηλεκτρισμού γίνεται σε γενικές γραμμές κατά 40% με άνθρακα, κατά 20% με φυσικό αέριο, κατά 15% με πυρηνική ενέργεια, κατά 15% με φράγματα, κατά 5% με προϊόντα πετρελαίου, και μόνο κατά ένα ποσοστό μικρότερο του 2% με αιολική ενέργεια και φωτοβολταϊκά. Το αποτέλεσμα των διαδικασιών είναι ότι η παγκόσμια παραγωγή ηλεκτρισμού ελευθερώνει διοξείδιο του άνθρακα (CΟ2 - αέριο που συμβάλλει στο φαινόμενο του θερμοκηπίου). Και δυστυχώς η κατάσταση δεν πρόκειται να αλλάξει σύντομα. Στις ΗΠA, το ποσοστό του άνθρακα στον ηλεκτρισμό θα περάσει από το 49% το 2007 στο 47% το 2030 (πηγή Energy Information Administration). Τα τρία τέταρτα της παραγωγής ηλεκτρισμού που πρόκειται να παραχθεί το 2020 θα προέρχονται από τους υπάρχοντες σήμερα ηλεκτρικούς σταθμούς και μόλις από τους μισούς αυτών το 2030 (πηγή: World Energy Outlook 2008).
Όλα θα πήγαιναν αρκετά καλά αν οι νέες ηλεκτρικές δυνατότητες προέρχονταν από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Αλλά αυτό απέχει πολύ από την πραγματικότητα. Στην Κίνα, για παράδειγμα, που πιθανότατα είναι η μεγαλύτερη παγκόσμια αγορά αυτοκινήτου, η ετήσια αύξηση της δυνατότητας παραγωγής ηλεκτρισμού είναι της τάξης μεγέθους 10 φορές η συνολική δυνατότητα παραγωγής ηλεκτρισμού στην Ελλάδα, και οι νέοι ηλεκτρικοί σταθμοί δουλεύουν, στη συντριπτική πλειονότητα τους, με άνθρακα (πηγή: New York Times). Στην Κίνα, ο ρυθμός κατασκευής ηλεκτρικών σταθμών με άνθρακα είναι ένας μηνιαίως. Αποτέλεσμα: το 2030 η αναλογία του παραχθέντος από ορυκτά καύσιμα ηλεκτρισμού δεν θα έχει αλλάξει πρακτικά, καθώς ο άνθρακας θα αποτελεί ακόμα πλειοψηφία (βλ. γράφημα, πηγή ΕΙΑ).

Συνεπώς, αν ο ηλεκτρισμός παράγεται κυρίως με τη χρήση άνθρακα, πετρελαίου ή φυσικού αερίου (το οποίο συμβαίνει σχεδόν παντού στην Ευρώπη εκτός από τη Γαλλία -πυρηνική ενέργεια- την Ελβετία -υδραυλική ενέργεια- ή τη Σουηδία), τότε οι εκπομπές CO2 καθ' όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής του ηλεκτρικού αυτοκινήτου, είναι της ίδιας τάξης με αυτές που παράγουν σήμερα οι θερμικοί κινητήρες λόγω της κατανάλωσης πετρελαίου ή βενζίνης!
Προκειμένου να περάσουμε από τον «αυτο-κίνητο» πολιτισμό σε έναν πολιτισμό «οικο-κίνητο», το ηλεκτρικό αυτοκίνητο δεν είναι η θαυματουργή λύση. Το πραγματικό ερώτημα είναι να γνωρίζουμε πού, πότε και πώς μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε έξυπνα το αυτοκίνητο. Προς το παρόν, το ηλεκτρικό αυτοκίνητο είναι μια γιγαντιαία επικοινωνιακή καμπάνια, πρώτο αποτέλεσμα της οποίας δεν είναι η μείωση των εκπομπών αερίων που επιβαρύνουν το φαινόμενο του θερμοκηπίου, αλλά η αύξηση των δημόσιων χρηματοδοτήσεων των κατασκευαστών αυτοκινήτων! Αυτό που πρέπει να επανεξετάσουμε είναι το ζευγάρι όχημα/ενέργεια στο σύνολο του και τη θέση του αυτοκινήτου στην κοινωνία. Δεν έχουμε φτάσει ακόμα εκεί!

του Jean Harito
Γενικού Διευθυντή, Αττικές Διαδρομές Α.Ε.
Τα νέα της ΑΤΤΙΚΗΣ ΟΔΟΥ, τεύχος 23, Ιαν. 2010

Κυριάκος Μάτσης

2009-11-19T01:00:00.003+02:00

"ου περί χρημάτων των αγώνα ποιούμεθα, αλλά περί αρετής"!

«Έκλεξε όσον ημπορής τον τρόπο του θανάτου σου, ένας ωραίος θάνατος είναι συνήθως η ευγενεστέρα πράξις της ζωής!»

Στις 19 Νοεμβρίου, ο κυπριακός Ελληνισμός τιμά ένα από τα πιο επίλεκτα παιδιά του. Τον Σταυραετό του Πενταδακτύλου, τον Κυριάκο Μάτση, που το ηρωικό του τέλος, το φθινοπωρινό εκείνο μεσημέρι του 1958, δεν ήταν τίποτε άλλο από το επιστέγασμα μιας λαμπρής αγωνιστικής πορείας. Ο θάνατός του στο κρησφύγετο του Δικώμου ήταν η φυσική κατάληξη ενός ιδεολόγου, οραματιστή και αγωνιστή, που μπήκε στο καμίνι των εθνικών αγώνων από τα μαθητικά θρανία.
Ο Κυριάκος Μάτσης είναι αναμφισβήτητα μια από τις πιο αξιοθαύμαστες φυσιογνωμίες του Εθνικο-απελευθερωτικού Αγώνα της ΕΟΚΑ. Ο Μάτσης είχε το χάρισμα να συνδυάζει τον οραματισμό και τον πολιτικό ρεαλισμό με την αγωνιστική διάθεση. Τα στοιχεία αυτά είναι εκ των ων ουκ άνευ στην ανάδειξη των χαρισματικών ηγετών. Η όλη προσωπικότητα του Μάτση διαγράφεται μέσα από τα ίδια τα κείμενά του, πολύτιμη κληρονομιά κι αυτά όπως η θυσία του.

Φιλοσοφημένη προσωπικότητα
Γιος αγροτών από το Παλαιχώρι της Μόρφου, ο Κυριάκος Μάτσης γεννήθηκε τον Ιανουάριο του 1926 και αποφοίτησε από το Γυμνάσιο Αμμοχώστου το 1945. Στα κοινά άρχισε να συμμετέχει από τα μαθητικά του χρόνια. Η συγκροτημένη και φιλοσοφημένη προσωπικότητά του αρχίζει να φαίνεται από τις πολιτικές του αντιλήψεις, που ακόμη και σήμερα είναι πολύτιμες παρακαταθήκες. Γράφει στο ημερολόγιό του το 1944:

«Να 'σαι τίμιος στις πολιτικές σου αντιλήψεις που πρέπει να πηγάζουν από την αγάπη προς τον συνάνθρωπο, που συνεπάγεται καλυτέρεψη της Πολιτείας, που σαν άμεση συνέπεια έχει την της πατρίδας μερικά και του κόσμου γενικά».

Στις 29.6.1945 στην τελετή της αποφοίτησής του ως εκπρόσωπος των αποφοίτων του Γυμνασίου Αμμοχώστου αναφέρει για την Ελλάδα και τον Ενωτικό πόθο όλων των Κυπρίων:

"Εμπρός λοιπόν, Ακρίτες των εθνικών μας επάλξεων. Ας της δώσουμε (αναφέρεται στην Ελλάδα) το κάθε τι. Και την ζωή μας ακόμα, γιατί αν πραγματικά μια φορά κανείς πεθαίνει, το να πεθάνει για την Ελλάδα Θεία είναι η δάφνη.
Μη ξεχνάτε ποτέ πως εμείς θα αποτελέσουμε τα αυριανά στελέχη του Ελληνικού Στράτου. Μη ξεχνάτε πως σήμερα η Ελλάδα δεν είναι τίποτε άλλο παρά νεκροθήκη ημιθέων, όπως την απεκάλεσε κάποτε ο Βύρων. Μη ξεχνάτε πως είμαστε Έλληνες.
Και σαν τέτοιοι θα σταθούμε στο ύψος της Ιστορίας μας περήφανοι και αξιοπρεπείς. Ας σταθούμε περήφανοι κι εμείς οι υπόδουλοι Κύπριοι γιατί έχουμε αναφαίρετο το δικαίωμα αυτό. Και εμείς πολεμήσαμε πλάι στους άλλους Έλληνες. Χαρήκαμε μαζί τους τις χαρές, κλάψαμε μαζί τους στες συμφορές.
Το αίμα μας χύθηκε με το άλλο Ελληνικό αίμα, για να ποτίσει το πλατύφυλλο δένδρο της λευτεριάς, το δένδρο που στοιχειώνει και θεριεύει και μεγαλώνει, έτοιμο να απλώσει την ευεργετική του σκιά και στη μικρή μας πατρίδα.
Όπως δε όλα τα σκλαβωμένα ελληνικά μέρη έτσι και μεις θα βροντοφωνάξουμε το «άνοιξε μάνα μας γλυκιά, την άφθαρτη αγκαλιά σου κι αγκάλιασε μας τα φτωχά τα μαύρα τα παιδιά σου» και με λαχτάρα θα καρτερούμε την ώρα του τέλους της πολύπλαγκτης Οδύσσειάς μας»".

Και τα λόγια του αυτά στάθηκαν ιδιαίτερα προφητικά για τη γενιά του αλλά και για το μέλλον της Ελληνικής Κύπρου. Ο ίδιος όπως και πολλοί συναγωνιστές του, ο φίλος του Γρηγόρης Αυξεντίου τίμησαν τα λόγια αυτά, τίμησαν το προαιώνιο αίτημα των Κυπρίων για Ένωση με τη μάνα Ελλάδα.
Δεν ήταν μόνο πολιτικά ώριμος ο μαθητής Κυριάκος. Έτρεφε ταυτόχρονα και μια απέραντη αγάπη για τον άνθρωπο. Προτού φθάσει την ηλικία των 18, ο νεαρός απόφοιτος του Γυμνασίου Αμμοχώστου σημειώνει στο ημερολόγιό του στις 13 Ιανουαρίου 1944, έξι ολόκληρα χρόνια πριν από την έγκριση από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών της «Παγκόσμιας Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου»:

«Ιδού τα δικαιώματα του ανθρώπου:
1. Το δικαίωμα της ζωής. Οι άνθρωποι μπορεί να διαφέρουν μεταξύ τους μα μπροστά στο νόμο είναι ίσοι.
2. Η προστασία των ανηλίκων.
3. Το καθήκον και η ελευθερία.
4. Το δικαίωμα του να κερδίζεις χρήματα.
5. Το δικαίωμα της περιουσίας.
6. Η ελευθερία της κυκλοφορίας.
7. Το δικαίωμα της εκπαίδευσης.
8. Ελευθερία σκέψεως και λόγου.
9. Ατομική ελευθερία.
10. Προστασία κατά της βίας».

Όπως φαίνεται και στην ομιλία του της 28ης Οκτωβρίου 1944, η λατρεία του για την Ελλάδα είναι τόσο μεγάλη ώστε οραματίζεται την Τρίτη μεγάλη προσφορά της Ελλάδος στην ανθρωπότητα. Μιλά για τον τρίτο Ελληνικό πολιτισμό, μετά την κλασσική αρχαιότητα και το Βυζάντιο.
Στις 12 Οκτωβρίου 1946 ο Μάτσης φεύγει από την Κύπρο, όπου με υποτροφία της Κυπριακής Αγροτικής Εταιρείας θα σπουδάσει γεωπόνος στο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης. Ήταν γόνος αγροτικής οικογένειας, που μοχθούσε και πότιζε καθημερινά με τον ιδρώτα της τη γη της Πιτσιλιάς. Γι’ αυτό ο Μάτσης αγάπησε τη γη και ήθελε να είναι αφέντες της αυτοί που τη δούλευαν. Γράφει σε φίλο του το 1958:

«Να γιατί δεν νοιάζομαι αν τη γη αυτή τη ζουν Τούρκοι για Έλληνες, Εβραίοι για ... Εκείνο που έχει αξία είναι να τη ζουν αυτοί που την ποτίζουν με τον ιδρώτα τους και να περπατούν πάνω της ελεύθεροι, διαφεντευτές της, κυρίαρχοί της. Ν’ αναπνέουν περήφανοι τον αέρα της που να ’ναι αέρας δροσιάς, ομορφιάς, λεβεντοσύνης. Όχι πνίχτης»…

Στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
Στις 8 Δεκεμβρίου 1946 γίνεται η νενομισμένη τελετή της εισδοχής του στο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης. Λίγους μόνο μήνες μετά, ο Μάτσης γίνεται ενεργό στέλεχος της Μορφωτικής Ένωσης Εθνικοφρόνων Φοιτητών. Αρχίζει τη διοργάνωση εξορμήσεων στη βορειο-ελλαδική ύπαιθρο, με σκοπό την ανύψωση του ηθικού των κατοίκων της υπαίθρου που υπέφεραν από τον εμφύλιο πόλεμο, καθώς και την εμψύχωση του ελληνικού στρατού. Στη Μακεδονία ανέπτυξε μεγάλη δράση και χάρη στα ρητορικά του προσόντα διακήρυττε τις απόψεις του για την Κύπρο. Γι' αυτό το έργο ονομαζόταν "Το αηδόνι της Κύπρου".

Ο Κυριάκος Μάτσης γίνεται φλογερός κήρυκας των εθνικών δικαίων. Δεν λησμονούσε την αποικιοκρατούμενη Κύπρο και την ανάγκη της Ένωσής της με τον εθνικό κορμό.
Σε αυτούς που του έλεγαν ότι η Ελλάδα είναι φτωχή και κατεστραμμένη, ενώ η Αγγλία είναι μια πλούσια αυτοκρατορία, απαντούσε με πάθος:

«Προτιμούμε τα ράκη της μητρός Ελλάδος, παρά την πορφύραν της μητρυιάς.»

Στη φοιτητική συγκέντρωση-διαμαρτυρία που έγινε στο αμφιθέατρο του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης για τη συμπεριφορά των 4 μεγάλων δυνάμεων έναντι στις εθνικές διεκδικήσεις της Ελλάδος, η ομιλία του Κυριάκου Μάτση όπως γράφουν οι «Ακρίτες του Βορρά» συνοδεύτηκε από παρατεταμένα χειροκροτήματα και τη ρυθμική κραυγή:

"ΕΝΩΣΗ, ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΟΣ, ΒΟΡΕΙΟΣ ΗΠΕΙΡΟΣ"

Τον Ιούλιο του 1947 γράφει ένα προφητικό κείμενο στο ημερολόγιό του:
«κάποιοι θέλουν προδοτικά να συμμετάσχουν στη Διασκεπτική συνέλευση του Κυβερνήτη, που θα καταστρώσει το σύνταγμα της Κύπρου, το σχοινί που θα σφυκτοδέσει τον Κυπριακό λαό μακρυά από τη μάνα του». Λόγια προφητικά που συνέβησαν το 1960 οπόταν προδόθηκε το όραμα της ένωσης και οι θυσίες των ηρώων της ΕΟΚΑ με το δοτό σύνταγμα.
Ο Κυριάκος Μάτσης όπως αναφέραμε και πριν δεν νοιαζόταν μόνο για την Ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα αλλά ανησυχούσε και για τα άλλα φλέγοντα θέματα του Ελληνισμού. Έτσι το Δεκέμβριο του 1947 γράφει στο ημερολόγιό του:

«Φεύγει ακόμα ένα χρόνος. Και ταλαιπωρημένη η ανθρωπότης αγκομαχά κάτω από μια αναταραχή τρομερή, μέσα σε μια τεραστία σύγχυση πνευμάτων. Ιδιαίτερα η πατρίδα μας κάτω από την ανταρτική δράση των κομμουνιστών, με ματωμένο το μέτωπο αγωνίζεται για να διασώσει τη Μακεδονία από τα χέρια των Βουλγάρων, που νομίζουν ότι είναι δυνατόν να πάρουν τη Θεσσαλονίκη. Τότε μόνο θα γίνει αυτό, όταν πτώματα τα κορμιά μας τα πατήσουν».

Άνθρωπος χωρίς παρωπίδες και φανατισμούς, ο Μάτσης είχε το θάρρος και την παρρησία να παρουσιαστεί το 1948 ενώπιον του Έκτακτου Στρατοδικείου Θεσσαλονίκης και να υπερασπιστεί τον συμπατριώτη και συμφοιτητή του Γιάννη Δρουσιώτη, ο οποίος ανήκε στο αντίθετο ιδεολογικό στρατόπεδο. Γράφει στις 24 Ιουνίου 1948:

«Έμαθα στη ζωή να αγαπώ και να εκτιμώ τους ιδεολόγους αγωνιστές που ξέρουν να αγωνιστούν για ένα ιδανικό, αδιάφορο ποιο είναι αυτό, αρκεί να το πιστεύουν. Και ο Γιάννης Δρουσιώτης το πίστευε».
«Μόνο όταν το συμφέρον το ατομικό σταματήσει να κινεί το λογισμό μας σε κάθε μας πράξη, μόνο όταν ο καθένας εργάζεται για το σύνολο και τον εαυτό του, μόνον τότε η ανθρωπότης μπορεί να βρει το δρόμο της».

Νεαρός φοιτητής παλεύει συχνά στο συναίσθημα και στη λογική, ανάμεσα στην πλάνη και στην αλήθεια. Μένει πιστός στο αληθινό, το οποίο υπόσχεται να υπηρετήσει και να αγωνιστεί γι’ αυτό. Γράφει στις 16.4.47:

«Η σημαία για την οποίαν έδωκα όρκο να υπηρετήσω είναι η ΑΛΗΘΕΙΑ. Θα της μείνω πιστός και θ’ αγωνίζομαι για το ΦΩΣ και την ΑΛΗΘΕΙΑ».

Και όταν πρόκειται για την αλήθεια, ο Κυριάκος Μάτσης δεν χαρίζεται σε κανέναν, ούτε και στον εαυτό του. Εξετάζει διαρκώς το βίο και τη συμπεριφορά του. Θέλει να έχει έλεγχο του συγκινησιακού του κόσμου και αγωνιωδώς διερωτάται:

«Δύο χρόνια κύλησαν. Στέκομαι στο ύψος μου; Πάντως όμως κάθε ένας πρέπει να είναι αυστηρός με τον εαυτό του και να εφαρμόζει αυτοέλεγχον. Γι’ αυτό νομίζω ότι σε πολλούς τομείς έκαμα δίκια και ειλικρινά το καθήκον μου, θυσιάζοντας κάποτε και τη ζωή μου, ενώ σε άλλους τομείς υστέρησα εις ασυγχώρητον βαθμόν. Αυτά τα κενά πρέπει να τα συμπληρώσω».

Από την 1η Ιουλίου μέχρι την 29η Νοεμβρίου 1951 ο Κυριάκος Μάτσης βρίσκεται στην Κύπρο και ασχολείται με τη συγγραφή της πτυχιακής του διατριβής, που έχει ως θέμα: «Γενική μελέτη του χωρίου Παλαιχωρίου Λευκωσίας (Κύπρου) και ειδικά τής εν αυτώ αμπελοκαλλιέργειας.
Στις 2 Ιουνίου 1952 λαμβάνει τον τίτλο του Γεωπόνου. Βαθμός Πτυχίου «Λίαν Καλώς».

Στην ΕΟΚΑ
Εγκαταλείπει την Ελλάδα είκοσι έξι ημέρες αργότερα και επιστρέφει στην Κύπρο. Αρχίζει να εργάζεται στο μεγάλο αγρόκτημα του θείου του Π. Ιωάννου στα Κούκλια. Ο επιστήμονας-γεωπόνος προσφέρει τις γνώσεις του στην ανάπτυξη της παραγωγής του αγροκτήματος.
1η Απριλίου 1955 αρχίζει ο Εθνικο-απελευθερωτικός Αγώνας της ΕΟΚΑ. Γράφει ο Γεώργιος Γρίβας Διγενής στα απομνημονεύματά του:

«Ο Μάτσης εκ των πρώτων κατετάγη εις την Οργάνωσιν. Στρατιώτης του καθήκοντος, αγνός και τίμιος, υπόδειγμα, εις τους υφισταμένους του εμψυχωτής, εισήλθεν εις τον αγώνα με την φλόγα της αυτοθυσίας και την δίψαν να επιτελέσει έργον μεγάλο».

Το Αγρόκτημα των Κουκλίων όπου εργαζόταν ο Κυριάκος Μάτσης γίνεται αγωνιστικό κέντρο. Το Land-Rover της εταιρείας με αριθμούς εγγραφής R372 χρησιμοποιείται για μεταφορά οπλισμού, βομβών, πυρομαχικών και άλλου επαναστατικού υλικού με οδηγό τον Μάτση, που αψηφούσε το θάνατο. Η αυτοθυσία ήταν ταυτόσημη με την αγωνιστική του ύπαρξη.
Με την κατηγορία ότι ανήκει στην ΕΟΚΑ, ο Κυριάκος Μάτσης συλλαμβάνεται από τους Άγγλους στις 9 Ιανουαρίου 1956 και οδηγείται στα ανακριτήρια της Ομορφίτας. Γνωρίζουν ότι είναι σημαντικό στέλεχος της Οργάνωσης και ότι έχει στενή επαφή με τον Διγενή. Με την παρρησία που τον διέκρινε, δεν το αρνιέται. Οι διαβόητοι ανακριτές Ρόμπινσον, ΜακKάουαν και Χάρις τον ανακρίνουν, αλλά ο Μάτσης τούς μιλά για τις παραδόσεις των Ελλήνων, για τη μοίρα της πονεμένης Ρωμιοσύνης, για το χρέος να αγωνισθεί κανείς για την ελευθερία και δεν μένει μέχρις εκεί. Αντιστρέφει την πορεία των ανακρίσεων και τους ρωτά με θάρρος:

«Εσάς ποιος είναι, όμως, ο ρόλος και η αποστολή σας; Γιατί βρίσκεστε σε έναν τόπο που δεν σας θέλουν; Τι θα κάνατε εσείς αν ήσασταν στη δική μου τη θέση; Απαντήστε μου».

Τέτοια αξιοπρέπεια και τέτοια πρόκληση δεν την περίμεναν οι στυγνοί ανακριτές. Γι’ αυτό θα τον απομονώσουν και θα υποστεί τα φρικτότερα των βασανιστηρίων: Κτυπήματα, αϋπνία, ηλεκτροσόκ, αδιάλειπτες και επί εικοσιτετραώρου βάσεως ανακρίσεις. Σε καμία όμως περίπτωση η ψυχή του δεν λυγίζει. Παραμένει γενναίος και ατρόμητος.
Ο ιδεολόγος, ο ιδεαλιστής απορρίπτει τον υλισμό και θέτει την αρετή και την πατρίδα πάνω απ’ όλα. Ο Στρατάρχης Χάρτινγκ επιχειρεί να τον εξαγοράσει για να καταδώσει τον Διγενή, με το μυθικό για την εποχή εκείνη ποσό του μισού εκατομμυρίου λιρών. Ο Κυριάκος Μάτσης, όμως, δίνει μάθημα αγωνιστικής αρετής στους βασανιστές του και είχε το θάρρος να βροντοφωνάξει κατάμουτρα στον σκληρό αποικιοκράτη Χάρτινγκ, κτυπώντας τη γροθιά του στο τραπέζι:

«Εξοχότατε, ου περί χρημάτων τον αγώνα ποιούμεθα, αλλά περί αρετής. Λυπούμαι, διότι με έχετε προσβάλει με την πρότασή σας».

Ο κυβερνήτης αποχώρησε αμέσως και εκτιμώντας το ήθος του Μάτση, έδωσε εντολή να σταματήσουν τα βασανιστήρια που του έκαναν. Ο Μάτσης μεταφέρεται στα κρατητήρια Κοκκινοτριμιθιάς, όπου τον Απρίλιο του 1956 μετά την εξορία του Μακαρίου γίνονται ουσιαστικές συνομιλίες λύσης του Κυπριακού εντός των κρατητηρίων. Ο Μάτσης συνομιλούσε με τους ανακριτές, το βοηθό κυβερνήτη Sinclair και τον Redaway. Κατάφερε να βελτιώσει τους όρους της συμφωνίας Μακαρίου – Χάρτινγκ σε σημαντικά σημεία και πίστευε στη σύντομη λύση του Κυπριακού. Έθετε τα πάντα υπόψη του Διγενή, ο οποίος όμως θεώρησε ότι δεν μπορούσε από μόνος του να υπογράψει ή να δώσει τη συγκατάθεσή του για τη λύση και το πολιτικό μέλλον της Κύπρου.
Την 1η Μαΐου ο Διγενής στέλνει στον Μάτση με το ψευδώνυμο «Μιλτιάδης» την περίφημη «Διαταγή», στην οποία του ανέθετε όρους πως ο ένοπλος αγώνας θα λήξει μόνο όταν επιτευχθεί συμφωνία και διαπραγματεύσεις δύνανται να γίνουν μόνο με τον Μακάριο, όταν αυτός αφεθεί ελεύθερος.
Στις 13 Σεπτεμβρίου 1956, ο Κυριάκος Μάτσης δραπετεύει από τα κρατητήρια Κοκκινοτριμιθιάς και διορίζεται Τομεάρχης της επαρχίας Κερύνειας. Ως αντάρτης καταζητούμενος δεν χάνει την επαφή με τους φίλους και συγγενείς του. Γράφει τον Φεβρουάριο του 1958 στο νεαρό εξάδελφό του Συμεών Μάτση:

«… Είμαστε αναγκασμένοι να κάνουμε πέτρα την καρδιά, για να σταθούμε άξιοι του χρέους μας. Δοκίμασα πιο έντονο τον πειρασμό όταν περαστικός για λίγες μέρες από το χωριό ήμουν υποχρεωμένος να μην πάω να δω τους δικούς μου. Ήταν βέβαιο πως κάποτε θα τους ρωτούσαν αν με είδαν και έπρεπε να λεν «όχι» και να μπορούν να ορκιστούν γι’ αυτό. Μα έτσι θα είναι και πιο έντονη η χαρά όταν βρεθούμε τη μέρα της ΝΙΚΗΣ. Αν όμως η επιταγή της πατρίδας μάς φυλάξει μια άλλη μοίρα, τότε θ’ αγάλλεται η ψυχή μας απ’ τα ουράνια σαν συντροφιαστά με τα άλλα αδέλφια στον μεγάλο γιορτασμό θα πανηγυρίσουμε».

Το τελευταίο φθινόπωρο της ζωής του ο Μάτσης χαράζει στο χαρτί απαισιόδοξους στίχους, λες και τραγουδούσε τον ίδιο το θάνατό του:

«Παράξενο το μίλημα των λουλουδιών που σπέρνουμε στους τάφους
Λουλούδια παν στο μνήμα των να σπείρης θέλεις,
Τώρα που των ιδεών το άνθισμα θάφτηκε μέσ’ το χώμα;
Σπείρε τα.
Πιο δυνατά θα πεταχτούν και πι’ όμορφα θα λάμπουν
σαν απ’ το χέρι σου, κυρά, καλή φροντίδα θα ’βρουν.
Κι όσο φουντώνει η φυλλωσιά και πιο πολύ φυτρώνει
τόσο και πιο πολύ βαθιά η ρίζα των θ’ απλώνει
ώσπου να φτάσει στο κορμί κάτω που θα σαπίζει
πιο περισσά για να τραφεί και πιο πολύ ν’ ανθίζει».

Επιστέγασμα των αγώνων του Κυριάκου Μάτση ήταν όταν μέσα από το κρησφύγετό του στο Δίκωμο, βροντοφώναξε στη μία και τριάντα το μεσημέρι της 19ης Νοεμβρίου 1958:

«Όχι. Δεν παραδίδομαι. Αν θα βγω, θα βγω πυροβολώντας».

Περικυκλωμένος στο ασφυκτικό κρησφύγετό του δεν είχε άλλη εκλογή παρά να πεθάνει. Ο ίδιος δεν είχε αφήσει στην ψυχή του κανένα ηθικό περιθώριο για εκλογή. Ήταν έτοιμος για το θάνατο. Τον είχε προβλέψει στα γράμματά του, τον είχε αναλύσει στους φιλοσοφικούς στοχασμούς του, τον είχε με σιγουριά καταγράψει στο ημερολόγιό του, τον είχε τραγουδήσει. Είχε υπογραμμίσει στο βιβλίο «Σιδηρά Διαθήκη» του Δημητρακοπούλου:

«Έκλεξε όσον ημπορής τον τρόπο του θανάτου σου, ένας ωραίος θάνατος είναι συνήθως η ευγενεστέρα πράξις της ζωής!».

Τρία πράγματα σκέφτηκε να κάνει: να κάψει τα έγγραφα της ΕΟΚΑ, να διώξει τους δύο συντρόφους του και να γεμίσει το όπλο του. Οι Άγγλοι αν και πολύ περισσότεροι φοβήθηκαν και προτίμησαν τη σιγουριά της ρίψης χειροβομβίδων. Ο Μάτσης κείτονταν διαμελισμένος από την έκρηξη της χειροβομβίδας στο μικρό του κρησφύγετό του, αλλά η ψυχή του είχε βρει τη θέση της στο πάνθεον των ηρώων.
Έντεκα μήνες πριν από το πέρασμα τού Μάτση στην αθανασία, σε επιστολή προς τους γονείς του, φανερώνει το πώς θα αντιμετώπιζε το τελευταίο προσκλητήριο της πατρίδας:

«Πιστεύουμε ότι κάθε θυσία μας δεν πηγαίνει άδικα και εσείς να είστε περήφανοι για μας. Αν ο καλός Θεός μας επιφυλάσση την λαμπράν τύχη να δώσωμεν την ζωήν μας για την πατρίδα, τότε η χαρά σας πρέπει να είναι απέραντη. Δεν ξέρω αν μπορεί να ονειρευτεί ένας άνθρωπος καλύτερη τύχη από αυτήν. Και δεν μπορώ να σκεφθώ γονείς που να είναι πιο περήφανοι παρά για τα παιδιά τους που έπεσαν για την πατρίδα».

Ο λόγος του Μάτση είναι λόγος διαχρονικός, γιατί πηγάζει από αξίες οικουμενικές, οι οποίες έχουν ως κέντρο αναφοράς τους τον άνθρωπο. Ο Κυριάκος Μάτσης αντιτάχθηκε και με την γραφίδα του, αλλά και με το όπλο του σε κάθε μορφή ολοκληρωτισμού και καταπίεσης. Η πίστη του στην ελευθερία και στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια στάθηκαν οι παντοτινοί σύντροφοί του. Με ακλόνητη πίστη στην ΕΝΩΣΗ της Κύπρου με την Ελλάδα, αγωνίστηκε και ως φοιτητής αλλά κυρίως ως αγωνιστής της ΕΟΚΑ ενσυνείδητα για να πραγματοποιήσει την «ανάγκη» αυτή του Κυπριακού Ελληνισμού. Αλλά δεν στεκόταν μόνο σ' αυτό . Όπως μαρτυρούν οι συναγωνιστές του, μετά την πραγματοποίηση της Ένωσης έβλεπε πιο μακριά, την Βόρειο Ήπειρο, τους Έλληνες της Κωνσταντινουπόλεως και της Μικράς Ασίας. Ο Μάτσης ήταν ένας συνειδητός ιδεολόγος της Ένωσης αλλά και της πραγματοποίησης όλων των Εθνικών διεκδικήσεων.

Η ανάπτυξη των εθνικών κινημάτων

2009-11-10T08:49:00.006+02:00

Από το 1792, όταν οι Γάλλοι προσπάθησαν να εξαγάγουν την επανάσταση στην υπόλοιπη Ευρώπη, αλλά κυρίως μετά την ανάληψη της εξουσίας από το Ναπολέοντα, η αντίδραση κατά των Γάλλων δεν προήλθε μόνο από τους εστεμμένους και τους ευγενείς. Η φορολογία, οι επιτάξεις ειδών για τις ανάγκες του στρατού, η επιστράτευση νέων για την ενίσχυση του γαλλικού στρατού, η ηγεμονική συμπεριφορά των Γάλλων διοικητών και πρεσβευτών, οι εμπορικοί περιορισμοί προκειμένου να πληγεί η Βρετανία και οι κανονισμοί στη βιομηχανία για να ενισχυθεί η γαλλική βιομηχανία, αυτοί και άλλοι παράγοντες που συνδέονται με την παρουσία και τις επιδιώξεις κατακτητών ή ισχυρών προστατών σε μια χώρα προκάλεσαν εύλογες αντιδράσεις στις γαλλοκρατούμενες χώρες της Ευρώπης. Κυρίαρχο σημείο αναφοράς των αντιδράσεων αυτών και κοινός παρονομαστής τους ήσαν οι εθνικές ιδιαιτερότητες, η εθνική ταυτότητα, με κριτήρια μάλιστα όχι πλέον τις διαφορετικές κατά τόπους παραδόσεις αλλά σύγχρονα κριτήρια, δανεισμένα από τον ιδεολογικό εξοπλισμό των νέων κυριάρχων. Ο νεότερος εθνικισμός, όπως έγινε γνωστός στην Ευρώπη και στον υπόλοιπο κόσμο των χρόνων αυτών και μεταγενέστερων εποχών, κυοφορήθηκε και γεννήθηκε κυρίως ως αντίδραση στον αυταρχικό διεθνισμό της ναπολεόντειας αυτοκρατορίας. Αναπτύχθηκε ως διαμαρτυρία στην πολιτική που είχε ως στόχο μια ενωμένη ηπειρωτική Ευρώπη με κοινούς νόμους και ενιαία διοίκηση, με ενιαία οικονομία, με κοινή εξωτερική πολιτική και στρατό με κοινή διοίκηση.

Τα εθνικά κινήματα που αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο της ναπολεόντειας αυτοκρατορίας είχαν χαρακτήρα αντιγαλλικό και αντιαυταρχικό για ευνόητους λόγους. Ο εθνικισμός της εποχής είχε στοιχεία συντηρητικά και φιλελεύθερα, παραδοσιακά και προοδευτικά. Μερικοί εθνικιστές ήσαν συντηρητικοί, και πρόβαλλαν τη σημασία των ιδιαίτερων θεσμών, εθίμων, λαϊκών δοξασιών και της εθνικής ιστορικής μνήμης που κινδύνευαν να ισοπεδωθούν ή και να χαθούν στο πλαίσιο του ναπολεόντειου αυτοκρατορικού συστήματος. Άλλοι πάλι πρόβαλλαν το δικαίωμα αυτοδιαθέσεως των λαών, την ανάγκη μεγαλύτερης συμμετοχής του λαού στην κυβέρνηση, περισσότερο αντιπροσωπευτικούς θεσμούς, μεγαλύτερη ελευθερία του ατόμου έναντι του κράτους. Τόσο ο συντηρητισμός όσο και ο φιλελευθερισμός αναπτύχθηκαν σε αντίδραση κατά του Ναπολέοντα και του συστήματος που επέβαλε στην Ευρώπη ενόσω κυριαρχούσε στη γηραιά ήπειρο: αναπτύχθηκαν, ανέτρεψαν το Ναπολέοντα και το σύστημα που επέβαλε, και διαμόρφωσαν τις τύχες των γενεών που ακολούθησαν όσο κανένα άλλο κίνημα των νεωτέρων χρόνων.

Ο εθνικισμός ήταν και παρέμεινε ένα σύνθετο φαινόμενο, και εμφανίσθηκε και αναπτύχθηκε με διαφορετική μορφή από χώρα σε χώρα.

Στην Αγγλία πήρε τη μορφή προβολής και ευρύτατης υποστηρίξεως των παραδοσιακών θεσμών της χώρας, του κοινοβουλευτισμού και των ελευθεριών του ατόμου. Ο εξωτερικός κίνδυνος δημιούργησε ευρεία συναίνεση, η οποία στήριξε την πολεμική προσπάθεια και απέτρεψε πιθανές κοινωνικές αναστατώσεις εξαιτίας των προβλημάτων που προκαλούσε η προϊούσα και ανεξέλεγκτη εκβιομηχάνιση και οικονομική ανάπτυξη της χώρας.
Στην Ισπανία, ο εθνικισμός πήρε τη μορφή ευρύτατης αντιστάσεως εναντίον των Γάλλων. Μερικοί Ισπανοί εθνικιστές ήσαν φιλελεύθεροι και πρόβαλλαν, μαζί με την ανάγκη αντιστάσεως εναντίον των γαλλικών επεμβάσεων, το σύνταγμα του 1812. Στη συντριπτική τους πλειοψηφία όμως οι Ισπανοί εθνικιστές ήσαν εχθροί της επαναστάσεως και των θεσμών που συνδέονταν με αυτήν, και υποστήριζαν την παλινόρθωση του κλήρου και των Βουρβώνων.

Στην Ιταλία, ή αντίδραση κατά της γαλλικής παρουσίας υπήρξε περιορισμένη. Εκεί, η δημιουργία μεγάλων ενοτήτων, σε συνδυασμό με την ευρεία απήχηση που είχαν οι διακηρυγμένες αρχές της επαναστάσεως, υπονόμευσε την ταύτιση των κατοίκων με τους τοπικούς δούκες και άλλους άρχοντες και ευνόησε την ανάπτυξη της ευρύτερης ιταλικής εθνικής ταυτότητας και της επιθυμίας να δημιουργηθεί μια ενιαία ιταλική πατρίδα.

Στην Πολωνία, το εθνικό κίνημα αναπτύχθηκε κυρίως ως θετική ανταπόκριση στις αρχές που ευαγγελίζονταν οι Γάλλοι. Με ελάχιστες εξαιρέσεις, οι Πολωνοί εθνικιστές υιοθέτησαν τις αρχές και τις ιδέες των Γάλλων· θεωρούσαν το Ναπολέοντα ελευθερωτή των υπόδουλων λαών της Ευρώπης και θρήνησαν την πτώση του όσο λίγοι λαοί.

Ι. Σ. Κολιόπουλος
Νεώτερη Ευρωπαϊκή Ιστορία, 1789-1945

εκδόσεις: Βάνιας

η' ανατύπωση

Θεσσαλονίκη 2001
(σσ. 67-68)

Όταν ο Θεός ομιλεί στον άνθρωπο

2009-04-17T12:47:00.006+03:00

αυτό πρέπει να γίνεται ή άμεσα ή με τη μεσολάβηση ενός άλλου ανθρώπου, στον οποίο εκείνος είχε προηγουμένως απευθυνθεί άμεσα. Ο τρόπος με τον οποίο ο Θεός ομιλεί άμεσα σε κάποιον, μπορεί να γίνει αρκούντως κατανοητός από εκείνους, στους οποίους έχει απευθυνθεί με τον τρόπο αυτό. Πώς όμως θα μπορούσε κάποιος άλλος να κατανοήσει τα ίδια λόγια είναι δύσκολο —αν όχι αδύνατο— να το γνωρίζουμε. Γιατί, αν κάποιος ισχυρισθεί ότι ο Θεός του έχει μιλήσει με τρόπο υπερφυσικό άμεσο, και εγώ το αμφισβητήσω, δεν μπορώ εύκολα να φανταστώ τι επιχείρημα μπορεί να παρουσιάσει για να με υποχρεώσει να το πιστέψω.

Όταν λέγεται στην Αγία Γραφή ότι ο Θεός μίλησε σε κάποιον, δεν εννοείται ο Θεός του μίλησε άμεσα, αλλά με τη μεσολάβηση των προφητών ή των αποστόλων ή της Εκκλησίας, με τον ίδιο τρόπο που ομιλεί και με όλους τους άλλους Χριστιανούς.
Το να πει κανείς ότι του έχει μιλήσει σε κάποιο όνειρο δεν είναι τίποτε περισσότερο από το να πει ότι ονειρεύτηκε πως ο Θεός του μίλησε· πράγμα που δεν αρκεί για να πείσει κανέναν από όσους γνωρίζουν ότι τα περισσότερα όνειρα είναι φυσιολογικά και μπορεί να προέρχονται από προηγούμενες σκέψεις. Και τέτοια όνειρα, όπως αυτά όπου ο Θεός ομιλεί, μπορεί να προέρχονται από αλαζονεία και ανόητη υπεροψία και από λανθασμένη αντίληψη για την ίδια τη θεοσέβεια ή κάποιαν άλλη αρετή κάποιου, χάρη στην οποία κρίθηκε άξιος μιας εξαιρετικής αποκάλυψης. Το να πει κανείς ότι έχει δει ένα όραμα ή έχει ακούσει μια φωνή σημαίνει ότι ονειρεύτηκε μεταξύ ύπνου και εγρήγορσης· γιατί συχνά στις περιπτώσεις αυτές ένας άνθρωπος εκλαμβάνει φυσιολογικά το όνειρό του ως όραμα, καθώς ακόμη δεν έχει συνειδητοποιήσει πλήρως ότι κοιμάται. Όταν ισχυρίζεται ότι ομιλεί με την βοήθεια υπερφυσικής εμπνεύσεως, αυτό σημαίνει ότι κατέχεται από διακαή επιθυμία να μιλήσει ή ότι έχει μεγάλη ιδέα για τον εαυτό του, πράγμα για το οποίο δεν μπορεί να επικαλεσθεί κανένα φυσικό ή επαρκή λόγο. Έτσι, παρόλο που ο Παντοδύναμος Θεός μπορεί να απευθύνεται σε κάποιον άνθρωπο με όνειρα, οράματα, φωνή και έμπνευση, ωστόσο δεν υποχρεώνει κανέναν να πιστεύει όποιον το ισχυρίζεται, αφού αυτός, όντας άνθρωπος, μπορεί να σφάλλει και —το χειρότερο— να ψεύδεται.

Thomas Hobbes, Λεβιάθαν, τόμος Β'
εκδόσεις "Γνώση", 1989, σελ. 12.

Η ευτυχία κατά τον Αριστοτέλη

2009-04-15T20:00:00.005+03:00

Η ευτυχία είναι ενέργεια της ψυχής, σύμφωνη με την αρετή, που είναι βασισμένη στη φρόνηση.
Η ηδονή είναι φυσική ανάγκη για όλους τους ζωντανούς οργανισμούς και δεν μπορεί να παραθεωρηθεί ως συστατικό της ευτυχίας, διακρίνεται δε σε αισθησιακή και πνευματική. Η πρώτη είναι κοινή σε όλα τα ζώα, ενώ η δεύτερη αποτελεί προνόμιο του ανθρώπου, βιώνεται μέσα στην δραστηριότητά του και είναι άβλαβη, σταθερή και πιο έντονη από την αισθησιακή.
Όλες οι πράξεις έχουν σκοπό την ευτυχία. Η ζωή, επομένως και η ευτυχία του ανθρώπου, εξαρτάται και από την τύχη, δηλαδή από ορισμένα εξωτερικά αγαθά· όμως, απ' όλα τα συντελεστικά της ευτυχίας, που καθαυτά είναι αστάθμητα, μόνο η υπεύθυνη πράξη του ανθρώπου, η σύμφωνη με την αρετή, έχει ασφάλεια και διάρκεια στην επιδίωξη της ευτυχίας.

Φιλοσοφία, Γ' Λυκείου

ΟΕΔΒ, έκδοση ΙΑ' 1995

Το γλωσσικό ζήτημα

2009-03-27T09:56:00.007+02:00

Η ενότητα της ελληνικής γλώσσας είναι δεδομένη, η δε εξέλιξή της συνεχής. Από το τέλος του 4ου αιώνα π.Χ., όταν, με τις κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου, επέρχεται μια ενοποίηση του ελληνισμού, η ελληνική γλώσσα, μοιρασμένη προηγουμένως σε πολλές διαλέκτους (αττική, δωρική, ιωνική κτλ.) ενοποιείται στην ελληνιστική Κοινή. Οι γλωσσολόγοι αντικρίζουν την ελληνική γλώσσα σαν ένα σύνολο οργανικό, και ξεχωρίζουν δύο ή τρεις περιόδους: την ελληνιστική Κοινή (300π.Χ.-550μ.Χ), τη μεσαιωνική (550-1453) και τη νέα ελληνική γλώσσα (1453-σήμερα).

Η μεγάλη ακμή της αττικής λογοτεχνίας στον 5ο και στον 4ο αιώνα π.χ. είχε ήδη καταστήσει την αττική διάλεκτο κοινή γλωσσική ελληνική. Η απώλεια της αυτονομίας των αρχαίων ελληνικών πόλεων, η ρωμαϊκή κατάκτηση, η δημιουργία μεγάλων αστικών κέντρων στην εξελληνισμένη Ανατολή, συνετέλεσαν ώστε με βάση την αττική διάλεκτο, να σχηματιστεί μια ενιαία ελληνική γλώσσα, η ελληνιστική Κοινή. Είναι η γλώσσα στην οποία γράφτηκε η Καινή Διαθήκη, η γλώσσα από την οποία προήλθε πρώτα η μεσαιωνική και υστερότερα η νέα ελληνική γλώσσα.

Στα χρόνια του Χριστού παρατηρείται μια περίεργη τάση να ανασταλεί η φυσική αυτή εξέλιξη και η γλώσσα να γραφτεί σύμφωνα με κανόνες της αρχαίας αττικής. Το φαινόμενο αυτό, γνωστό ως αττικισμός, δημιουργεί το πρώτο σημαντικό σχίσμα ανάμεσα στη γραφομένη και την ομιλουμένη γλώσσα. Από τότε αρχίζει το φαινόμενο της διγλωσσίας.
Το ζήτημα προβάλλει οξύ στις τελευταίες δεκαετίες του 18ου αιώνα, όταν, με την επίδραση του ευρωπαϊκού διαφωτισμού, επιζητείται ο πνευματικός φωτισμός του έθνους και η μεταφορά στην Ελλάδα των νέων ιδεών και της προοδευμένης επιστήμης της δυτικής Ευρώπης.
Οι συντηρητικοί, κατάλληλο όργανο για τη μεταφορά αυτή θεωρούν την αρχαία, μια γλώσσα έτοιμη κιόλας και διαμορφωμένη· μια μικρή ομάδα προοδευτικών λογίων, αντίθετα, επιζητεί, για το σκοπό αυτό, την καλλιέργεια της κοινής. Ανάμεσα στους αρχαϊστές και στους δημοτικιστές, ο Κοραής (1804), ζήτησε τη «μέση οδό»: μια γλώσσα στηριγμένη στη λαϊκή, αλλά «διορθωμένη» και «καλλωπισμένη» πάνω στο πρότυπο της αρχαίας. Έγινε έτσι ο πρώτος διαμορφωτής της καθαρεύουσας.
Μετά τη δημιουργία του ελληνικού κράτους η καθαρεύουσα του Κοραή καλλιεργήθηκε από τους λογοτέχνες (με εξαίρεση τους Εφτανησιώτες) και καθιερώθηκε ως γλώσσα της πολιτείας και όλων των εκδηλώσεων της πνευματικής ζωής. Η επιβολή της στην αρχή ήταν καθολική· σιγά σιγά όμως οι αρχαϊστικές τάσεις της προεπαναστατικής περιόδου αναβιώνουν· το γενικό πνεύμα που κυριαρχεί είναι ένα πνεύμα αρχαϊστικό και το όνειρο της επιστροφής στην αρχαία δόξα. Έτσι, η μετρημένη και καλαίσθητη καθαρεύουσα του Κοραή μετατρέπεται σε μια όλο και πιο άκρατη αρχαϊζουσα. Ο γλωσσικός αυτός αρχαϊσμός φτάνει στο κορύφωμά του γύρω στο 1880.
Η υπερβολή αυτή γεννά γόνιμες αντιδράσεις· ανάμεσα στα 1876 και στα 1886 το γλωσσικό πρόβλημα γίνεται και πάλι οξύ και επίκαιρο, και παίρνει αποφασιστική τροπή με την εμφάνιση του Ψυχάρη. Η δημοτική διεκδικεί και πάλι τα δικαιώματά της, και το κήρυμγα του Ψυχάρη (ο δημοτικισμός) παίρνει ιδιαίτερη έκταση και καθορίζει όλη τη νεώτερη πνευματική ιστορία. Ύστερα από τις αντιδράσεις της πρώτης αρχής, το κίνημα απλώνεται ολοένα και σε ευρύτερους κύκλους· τα χρόνια ως το 1917 τα ονόμασαν του "ορμητικού δημοτικισμού". Στο μεταξύ και οι οπαδοί της καθαρεύουσας οργάνωναν τον αγώνα τους. Το 1911 ένα άρθρο στο νέο Σύνταγμα καθιέρωνε την καθαρεύουσα ως επίσημη γλώσσα του κράτους.
Σημαντική νίκη του δημοτικισμού στάθηκε η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση του 1917, η οποία έμπαζε για πρώτη φορά τη μητρική γλώσσα στις τρεις πρώτες τάξεις του δημοτικού σχολείου. Στα επόμενα χρόνια, ο δημοτικισμός γνώρισε πολλές αναστολές, οπισθοδρομήσεις, καινούριες κατακτήσεις, αλλά και κρίσεις εσωτερικές. Οι κυβερνήσεις και τα καθεστώτα που διαδέχονταν το ένα το άλλο έπαιρναν θέση, θετική ή αρνητική, απέναντι στο ζήτημα. Το Σύνταγμα του 1952 διατήρησε την αναχρονιστική διάταξη του Συντάγματος του 1911. Ένας σημαντικός σταθμός ήταν η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση του 1964 (με πρωθυπουργό και υπουργό παιδείας τον Γ. Παπανδρέου και γενικό γραμματέα του υπουργείου τον Ε. Π. Παπανούτσο), η οποία όριζε στο σχολείο την ισοτιμία ανάμεσα στην καθαρεύουσα και τη δημοτική. Το πραξικόπημα της 21 Απριλίου 1967 έφερε μια οδυνηρή οπισθοδρόμηση: το "Σύνταγμα" του 1968 πρόσθετε πως η καθαρεύουσα είναι όχι μόνο η επίσημη γλώσσα του κράτους, αλλά και της παιδείας.
Στις 30.4.1976 επί πρωθυπουργίας Κ. Καραμανλή και υπουργού Παιδείας του Γ. Ράλλη η δημοτική καθιερώνεται σε όλες της βαθμίδες των σχολείων της Γενικής Εκπαίδευσης ενώ στις 8.12.1976 με Εγκύκλιο του Υπουργείου Προεδρίας εισάγεται η χρήση της στα επίσημα δημόσια έγγραφα.
Η δύναμη των πραγμάτων είναι τέτοια, ώστε και οι λίγες εστίες αντιστάσεως (είτε από αθεράπευτη αντιδραστική νοοτροπία είτε απλώς από συνήθεια στα καθιερωμένα), να υποχωρήσουν και να εξουδετερωθούν.

Λίνου Πολίτη
Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας
Δ' έκδοση
ΜΙΕΤ, 1985

ΥΓ. Το μονοτονικό σύστημα γραφής καθιερώθηκε στην ελληνική εκπαίδευση και στο δημόσιο βίο στις 12 Ιανουαρίου του 1982, με σχετική απόφαση της Βουλής των Ελλήνων.

Εσωτερικός μονόλογος

2009-03-25T19:21:00.004+02:00

Ο όρος «εσωτερικός μονόλογος» χρησιμοποιείται εδώ και ένα αιώνα περίπου, για να δηλωθεί μια συγκεκριμένη τεχνική της πεζογραφίας. Κύριος στόχος της τεχνικής αυτής είναι να φέρει στην επιφάνεια την αδιάκοπη ροή σκέψεων, εικόνων, αναμνήσεων, συνειρμών και εντυπώσεων που διασχίζουν την ψυχή και το νου του ήρωα, σαν να ήταν δυνατόν να διατυπωθούν όλα αυτά σε λόγο αυτόματα, τη στιγμή ακριβώς που γεννιούνται. Πρόκειται για ένα εντελώς ιδιόμορφο είδος αφηγηματικού λόγου, που δίνει την εντύπωση ότι προσπαθεί να μας εισαγάγει στην εσώτερη ζωή του ήρωα, σαν να μην είχαμε κανενός είδους συγγραφική παρέμβαση: ακόμη και η συντακτική οργάνωση του λόγου είναι υποτυπώδης, σα να μιλά πραγματικά το υποσυνείδητο.
Από γλωσσικής πλευράς, ο εσωτερικός μονόλογος προϋποθέτει μια γραφή ελλειπτική, ασυνεχή, διακοπτόμενη και αντιφατική. Είναι λόγος που δε στοχεύει στην επικοινωνία και, συνεπώς, η όποια πληροφορία παρέχεται με τρόπο υπαινικτικό και φευγαλέο και ο αναγνώστης καλείται να συμπληρώσει τα κενά (από την άποψη αυτή, δεν είναι τυχαίο ότι στην αρχή ο εσωτερικός μονόλογος συνδέθηκε αρκετά στενά με το συμβολισμό). Είναι πολύ πιθανό να προκαλέσει σύγχυση στον αναγνώστη, διότι σε πολλά σημεία μοιάζει με τον ευθύ λόγο· παράλληλα, όμως, δεν υπάρχει κανενός είδους εισαγωγική φράση και τα τυπογραφικά στοιχεία (π.χ. εισαγωγικά, παύλες) του ευθύ λόγου απουσιάζουν. Τέλος, η χρήση του δεύτερου προσώπου σε μερικές περιπτώσεις, καθώς και κάποια ρητορικά ερωτήματα που ενδέχεται να διατυπωθούν, μπορούν κι αυτά να προκαλέσουν προβλήματα κατανόησης.
Ξεχωριστό ενδιαφέρον στην περίπτωση του εσωτερικού μονολόγου παρουσιάζει το ζήτημα του χρόνου. Πράγματι, καθώς έχουμε να κάνουμε με ένα υλικό ασυνεχές και αποσπασματικό, το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον μοιάζουν να συμπλέκονται σε ένα αξεδιάλυτο μίγμα και ο χρόνος εμφανίζεται κατακερματισμένος· παύει, δηλαδή, να αποτελεί ένα εύπλαστο στοιχείο στη διάθεση του αφηγητή και το γεγονός ότι εξακολουθεί να κυλά δηλώνεται μόνο από τη διαδοχή των λέξεων επάνω στο χαρτί. Καθώς μάλιστα ο γραμματικός χρόνος εκφοράς είναι συνήθως ο ενεστώτας, σχηματίζουμε την εντύπωση ότι βρισκόμαστε σε ένα συνεχές «τώρα». Μ' άλλα λόγια, εξαιτίας ακριβώς της έλλειψης οποιασδήποτε προσπάθειας για λογική επεξεργασία ή γλωσσική οργάνωση του λόγου, ο εσωτερικός μονόλογος μας προσφέρει την ψευδαίσθηση ότι ο χρόνος που μεσολαβεί ανάμεσα στην παραγωγή και την «καταγραφή» του λόγου είναι μηδενικός, ή τουλάχιστον τείνει προς το μηδέν (κι αυτή είναι μια σημαντική διαφοροποίηση σε σχέση με την απλή αφήγηση σε πρώτο πρόσωπο).
Από ιστορικής πλευράς, φαίνεται ότι ο πρώτος που εφάρμοσε τη νέα τεχνική στην πράξη, υπήρξε ο Γάλλος συγγραφέας Ε. Dujardin, το 1887. Ο ίδιος είναι, άλλωστε, που προσπάθησε πρώτος να προσεγγίσει τον εσωτερικό μονόλογο και θεωρητικά, σε μια μελέτη που δημοσίευσε το 1931, κι ενώ είχε στο μεταξύ προηγηθεί η υποδειγματική χρήση της νέας τεχνικής από τον Ιρλανδό συγγραφέα James Joyce (Οδυσσέας, 1922). Μάλιστα, όπως ο ίδιος ο Joyce ομολογεί, οφείλει πολλά στον Dujardin.
Μιλώντας γενικότερα, πάντως, θα πρέπει να συνδέσουμε την εμφάνιση του εσωτερικού μονολόγου με το ευρύτερο κίνημα του μοντερνισμού, που εκδηλώθηκε κάπου ανάμεσα στα τέλη του 19ου αιώνα και στις αρχές του 20ού, φέρνοντας σημαντικές αλλαγές σε όλες τις μορφές τέχνης. Ειδικά σε ό,τι αφορά το μυθιστόρημα, που μας ενδιαφέρει πιο άμεσα εδώ, αρκεί να αναφέρουμε ορισμένους από τους πιο σημαντικούς συγγραφείς της εποχής, όπως π.χ. τους Γάλλους Marcel Proust (Αναζητώντας το χαμένο χρόνο, 1913-1927) και André Gide (Οι κιβδηλοποιοί, 1925), τον Ιρλανδό James Joyce (Οδυσσέας, 1922), το Γερμανό Thomas Mann (To μαγικό βουνό, 1924) και την Αγγλίδα Virginia Woolf (H κυρία Dallaway, 1925, Τα κύματα, 1931), για να αντιληφθούμε ότι το λογοτεχνικό αυτό είδος γνωρίζει βαθιές μεταβολές: αποβάλλοντας το ρεαλιστικό και νατουραλιστικό του υπόβαθρο, έχει στραφεί προς ένα είδος υποκειμενικού ή και ψυχολογικού ρεαλισμού· την ίδια στιγμή, οι συγγραφείς έχουν ανακαλύψει νέες τεχνικές, όπως για παράδειγμα την προσωπική, υποκειμενική αλλά και την πολλαπλή αφήγηση, φτάνοντας στη λεγόμενη στοχαστική πεζογραφία. Μέσα σ' αυτό το πλαίσιο εμφανίζεται και ο εσωτερικός μονόλογος, ως μια προσπάθεια να αποδοθεί ο εσωτερικός δυναμισμός του ανθρώπου και τα άμεσα δεδομένα της συνείδησής του, στην πιο καθαρή μορφή τους, χωρίς κανενός είδους διαμεσολάβηση. Από την άποψη αυτή, ο εσωτερικός μονόλογος εκφράζει με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο το περιεχόμενο της συνείδησης και καλεί τον αναγνώστη να συμμετάσχει ενεργά στα «δρώμενα».
Η τεχνική του εσωτερικού μονολόγου δε βοήθησε τη νεοελληνική λογοτεχνία να δημιουργήσει μεγάλα αριστουργήματα, πράγμα που αναμφίβολα κατόρθωσαν η αγγλοσαξονική και σε μικρότερο βαθμό η γαλλική παράδοση.

ΟΕΔΒ, Λεξικό Λογοτεχνικών Όρων
έκδοση Α', 2000
σ.72

Έννοια

2009-03-24T08:44:00.014+02:00

Γλώσσα και σκέψη συνυφαίνονται· η λέξη εντάσσεται οργανικά στο νοηματικό πλαίσιο του λόγου. Επομένως η σημασία της λέξης για τη λειτουργία της σκέψης είναι μεγάλη.
Η έννοια είναι μια καθολική παράσταση, μια πνευματική εικόνα με γενικό και αφηρημένο χαρακτήρα, που σχηματίζεται, όταν από μια ομάδα ομοειδών αντικειμένων, καταστάσεων, σχέσεων, ιδιοτήτων κτλ. αφαιρέσουμε τα επιμέρους γνωρίσματα και διατηρήσουμε τα κοινά.

Η λέξη "έννοια" δηλώνει κάτι που βρίσκεται "εν νω", στο νου, και δημιουργείται από αυτόν, άρα η σύλληψη μιας έννοιας σημαίνει ότι ένας τομέας του επιστητού μεταφέρεται από την αντικειμενική πραγματικότητα στον πνευματικό χώρο.

Η διαδικασία σύμφωνα με την οποία η σκέψη συλλαμβάνει τις έννοιες, δεν είναι αυθαίρετη. Η σκέψη δεσμεύεται από την αντικειμενική πραγματικότητα και, εφόσον φιλοδοξεί να συλλάβει σωστά τις διάφορες έννοιες, πρέπει να μελετήσει συστηματικά και να κατανοήσει σε βάθος τα πράγματα, τις καταστάσεις, τις σχέσεις κτλ.

Η σημασία της έννοιας για τη σκέψη είναι μεγάλη γιατί: α) ο "κοινός παρονομαστής" γνωρισμάτων, που τα συγκρατώ για να σχηματίσω μια έννοια, εκφράζει τα πιο σημαντικά, τα πιο ουσιαστικά γνωρίσματα των ομεοειδών όντων ή καταστάσεων κτλ. που αντιστοιχούν στην έννοια αυτή· β) η έννοια χαρακτηρίζεται από αντικειμενικότητα: ενώ λ.χ. ο καθένας έχει την προσωπική του γνώμη για την αλήθεια, η έννοια της αλήθειας είναι, κατά κάποιο τρόπο, ανεξάρτητη από τις υποκειμενικές εκτιμήσεις.

Διευκρινίσεις:
α) αν η έννοια επιτρέπει τη λογική οργάνωση της πραγματικότητας και τη σύλληψη των νόμων που τη διέπουν, η αφετηρία για την αναζήτηση των νόμων αυτών και το τέρμα όπου θα ελεγχθεί το κύρος τους αλλά και θα επιχειρηθεί η πρακτική αξιοποίησή τους είναι η ίδια η αντικειμενική πραγματικότητα·
β) το ότι η έννοια εκφράζει τα ουσιαστικότερα, συγκριτικά, γνωρίσματα μιας ομάδας ομοειδών όντων κτλ. και χαρακτηρίζεται από αντικειμενικότητα δε σημαίνει ότι έχει και αντικειμενική υπόσταση. Μόνο τα συγκεκριμένα λ.χ. δέντρα που μπορεί κανείς να τα αντιληφθεί εμπειρικά έχουν υπόσταση. Η έννοια τους δέντρου δεν υπάρχει πραγματικά. Είναι απλώς ένα πλάσμα του νου των ανθρώπων, πνευματικά γονιμότατο και επιστημολογικά απαραίτητο αλλά οντολογικά ανύπαρκτο.

ΟΕΔΒ, Φιλοσοφία Γ' Λυκείου
Έκδοση ΙΑ, 1995
σελ. 85

Γλώσσα και λόγος

2009-03-23T18:44:00.007+02:00

Η γλώσσα πολιτιστική κατάκτηση

Λέγοντας γλώσσα εννούμε ένα σύστημα συμβόλων που μας επιτρέπει να εκφραζόμαστε και να σκεπτόμαστε. Η ιδιότητα του ανθρώπου ως όντος κοινωνικού, που δημιουργεί την ιστορία του αλλά και δημιουργείται απ' αυτή, μας υποχρεώνει να θεωρήσουμε την επικοινωνία μεταξύ των ατόμων ως συστατικό στοιχείο της ανθρώπινης φύσης.

Η γλώσσα είναι ένας κώδικας επικοινωνίας που διαμορφώθηκε με μια αργή διαδικασία και αποτέλεσε σπουδαία πολιτιστική κατάκτηση.

Γλώσσα και σκέψη

Υπάρχει στενή σχέση ανάμεσα στη γλώσσα και τη σκέψη. Όμως δεν είναι το ίδιο πράγμα.
Η γλώσσα είναι ένα συμβατικό σύστημα συμβόλων.
Η σκέψη είναι έμφυτη ικανότητα του ανθρώπου, η οποία μεταδίδεται κληρονομικά ως προδιάθεση και αναπτύσσεται σταδιακά χάρη στους ερεθισμούς του κοινωνικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος.
Γλώσσα και σκέψη διαμορφώνονται χάρη στην αλληλεπίδρασή τους, συνυφαίνονται και «συλλειτουργούν», σε σημείο να είναι προβληματική αν όχι αδύνατη η διάκριση της μιας από την άλλη. Επομένως δεν είναι ορθή η άποψη, σύμφωνα με την οποία η σκέψη προηγείται και η γλώσσα ακολουθεί, για να την εκφράσει. Ο άνθρωπος δε μιλάει μόνο, αλλά και σκέπτεται με τη γλώσσα. Όσο ωριμάζει πνευματικά ένα άτομο τόσο περισσότερο χρησιμοποιεί καθώς σκέπτεται λέξεις-σύμβολα και εγκαταλείπει τις εικόνες-παραστάσεις. Η σκέψη αναδύεται μαζί με τη μορφή που την εκφράζει και μέσα σε αυτήν.

Η σκέψη ως διάλογος διαμέσου της γλώσσας
Σκέψη, είναι ο διάλογος της «ψυχής» με τον εαυτό της και γλώσσα είναι η προφορική ή γραπτή έκφραση της σκέψης.
Επομένως η φράση: "το σκέπτομαι, το ξέρω, αλλά δεν μπορώ να το διατυπώσω" δείχνει σκέψη, που είναι τάχα έτοιμη, αλλά δεν μπορεί να εκφραστεί, στην πραγματικότητα είναι ένα νεφέλωμα, κάτι συγκεχυμένο που πρέπει να δουλευτεί ακόμη, για να σχηματιστεί.
Χωρίς αμφιβολία, υπάρχουν ανάμεικτα συναισθήματα, μεταφυσικές ενατενίσεις ή μυστικά οράματα που δεν είναι δυνατόν να τα εκφράσει κανείς γλωσσικά. Όμως αυτά είναι βιώματα και πνευματικές δραστηριότητες έξω από το χώρο της λογικής σκέψης. Το "άρρητο", δηλαδή το ανέκφραστο, είναι κατά βάθος "αδιανόητο", δηλαδή κάτι που δεν μπορεί κανείς να το συλλάβει λογικά.
Χάρη στη γλώσσα η σκέψη παύει να είναι αδιαμόρφωτη πρόθεση και μετατρέπεται σε συγκροτημένο λόγο. Αν όμως η σκέψη χωρίς τη γλώσσα είναι ανεκπλήρωτη δυνατότητα, η γλώσσα χωρίς τη σκέψη είναι σώμα χωρίς ψυχή.
Το ότι η σκέψη ταυτίζεται με τον ενδιάθετο και συνυφαίνεται με τον προφορικό ή το γραπτό λόγο δε σημαίνει ότι πίσω από κάθε γλωσσική έκφραση βρίσκεται αναγκαστικά και μια λογική σκέψη. Υπάρχουν άθρωποι που προσπαθούν να εκφραστούν λογικά, ενώ απλώς και μόνο μιλούν και άλλοι που μιλούν χωρίς να μπορούν (ή χωρίς να θέλουν...) να πουν τίποτα.
Η έννοια του λόγου

Η ομιλία ή το γραπτό κείμενο, που η άψογη, γλωσσικά, οργάνωσή τους ζωοποιείται από μια συγκροτημένη σκέψη, αποτελούν λόγο.

Οι αρχαίοι Έλληνες όχι μόνο είχαν συναιρέσει γλώσσα και σκέψη στην πολυσήμαντη έννοια του λόγου, αλλά και πρώτοι τοποθέτησαν το λόγο στο κέντρο της πολιτιστικής ζωής τους, έτσι ώστε αυτός να αποτελέσει το κύριο επίτευγμα του ελληνικού πνεύματος.

Και στις μέρες μας, οι λεγόμενες "επιστήμες του ανθρώπου" (ψυχολογία, κοινωνιολογία, ιστορία, πολιτική οικονομία και ανθρωπογεωγραφία) εμπνέονται από τη μελέτη της γλώσσας και θεωρούν τη γλωσσολογία επιστήμη-κλειδί για την αντιμετώπιση των προβλημάτων τους. Αυτό για δύο αιτίες: α) οι επιστήμες αυτές εισάγουν στη μελέτη του αντικειμένου τους την έννοια της δομής που την συναντούμε στη γλώσσα περισσότερο από οπουδήποτε αλλού. β) Οι γλωσσικές δομές, εμφανίζουν κάποια σταθερότητα, έτσι ώστε η μελέτη της γλωσσολογίας να αποκαλύπτει μια βαθύτερη λογική οργάνωση που χαρακτηρίζει το ανθρώπινο πνεύμα και την ίδια τη φύση των πραγμάτων. Ο λόγος μάς ανοίγει το δρόμο της λογικής.
Λογική είναι ο κλάδος εκείνος της φιλοσοφίας που ερευνά τα γενικά πλαίσια, μέσα στα οποία πρέπει να κινηθεί η σκέψη, ώστε να τηρεί τις θεμελιώδεις αρχές της και να καταλήγει σε συμπεράσματα χωρίς άλματα, κενά και αντιφάσεις.

ΟΕΔΒ, Φιλοσοφία, Γ΄ Λυκείου
Έκδοση ΙΑ', 1995

Η μάζα είναι η αναλήθεια

2009-03-22T09:42:00.003+02:00

Η εποχή μας χρειάζεται το εσωτερικό της, χρειάζεται αιωνιότητα. Το δυστύχημα της εποχής μας είναι, ότι έγινε απλός χρόνος, άδεια χρονικότητα, η οποία ανυπόμονα δεν θέλει ν' ακούσει τίποτε για την αιωνιότητα. Μέσα σ' αυτήν την άδεια χρονικότητα, άδεια από πνευματική ουσία και παρουσία, οι άνθρωποι έγιναν μάζα, και επικράτησε η γνώμη, ότι όπου είναι η μάζα εκεί είναι και η αλήθεια. Γεννήθηκε και εξαπλώθηκε η γνώμη, ότι είναι ανάγκη για την αλήθεια να έχει τη μάζα μαζί της. «Αλλά», λέγει ο Κιρκεγκάαρντ, «εκεί όπου είναι η μάζα, εκεί είναι η αναλήθεια. Και αν ακόμη όλοι οι άνθρωποι, και αν ο καθένας χωριστά μέσα του έχουν την αλήθεια, ευθύς ως όλοι αυτοί πάνε μαζί και γίνουν μάζα και πλήθος, η αλήθεια που είχαν μέσα τους μεταστρέφεται σε αναλήθεια». Όταν οι άνθρωποι γίνονται μάζα, τότε μειώνεται η μετάνοια και η ευθύνη τους, η επιστροφή στην πραγματική ύπαρξη του καθενός, γιατί η μάζα είναι κάτι αφηρημένο, κάτι που δεν έχει χέρια, δηλαδή ατομική ευθύνη, συνείδηση, ύπαρξη ηθική.
Η μάζα είναι η αναλήθεια. Γι' αυτό κανείς δεν έχει τόση περιφρόνηση προς τον άνθρωπο όση έχουν εκείνοι, που κατ’ επάγγελμα προσπαθούν ν' ανέβουν στην κορυφή της μάζας, εκείνοι που κάνουν τους ανθρώπους μάζα για να τους έχουν ύστερα υποχείριους. Και για να κερδίσει κανείς τη μάζα δεν χρειάζεται και μεγάλη τέχνη. Χρειάζεται ολίγη επιτηδειότητα, μια ορισμένη δόση αναλήθειας, και αρκετή οικειότητα με τα ανθρώπινα πάθη.

Τάδε έγραφε ο Ιωάννης Θεοδωρακόπουλος εν έτη 1949.
Βλέπε Φιλοσοφικά και χριστιανικά μελετήματα (Έκδοσης Β', Αθήνα 1973, σελ. 64)

George Sarris

2009-03-05T17:36:00.002+02:00

Family-Placed Death Notice

George T. Sarris, 76, of Duluth passed away Friday, February 20, 2009. He was a kind and generous man who was admired by all who knew him. He was a loving husband, father, and grandfather. He is survived by his wife of 51 years, Athena, his two daughters Stacey Sapp and husband Richard Sapp, Gia Hanna and husband Jim Hanna, and grandchildren Christie and Erin Sapp and Steven and Nicholas Hanna.
He was born in Tarpon Springs, FL and raised in St. Augustine, FL where he graduated from Ketterlinus High School. He graduated from the University of Florida in 1954, where he played football for the Florida Gators from 1951 to 1954. He worked for the Army Corps of Engineers for 35 years at several locations including the Kennedy Space Center, Atlanta, and two assignments in Frankfurt Germany.
After retiring in 1990 he began to work full time with his own small business, Sarris Construction Company.
He was an active member of the Greek Orthodox Cathedral and AHEPA.
He loved to travel and play bridge, and spend time with his family. He was a lifelong student of Greek language, heritage, and religious studies.
A prayer service will be held at the chapel of A. S. Turner & Sons in Decatur, on Sunday, February 22 at 7PM with the family receiving friends from 6 until 8PM. The funeral will be held at the Greek Orthodox Cathedral of the Annunciation at 2500 Clairmont Road N.E. on Monday, February 23 at 11AM. Interment will follow at Floral Hills Memory Gardens. In lieu of flowers, the family is requesting donations be made to the Greek Orthodox Cathedral of the Annunciation Endowment Fund in Atlanta or Holy Trinity Greek Orthodox Church in St. Augustine, FL. A. S. Turner & Sons, 404-292-1551
Published in The Atlanta Journal-Constitution on 2/21/2009

May his memory be eternal.

στον Γρηγόρη Αυξεντίου

2009-03-03T08:00:00.003+02:00

3 Μαρτίου 1957, Κυριακή, τελευταία αποκριά, «Σήκωση» όπως λεν στην Κύπρο, η μέρα του θανάτου του Αυξεντίου.
Ο ιερέας των Κεντρικών Φυλακών Λευκωσίας, Παπαντώνιος Ερωτοκρίτου, γράφει πώς είδε και κήδεψε, στις 4 Μαρτίου 1957, τον Αυξεντίου:

«Εντύπωσιν μου έκαμεν ο νεκρός του Αυξεντίου. Ο άνθρωπος που με συνώδευεν από την εκκλησίαν προς το κοιμητήριον, μου είπεν Αγγλικά «νόου φέιζ», δεν έχει πρόσωπο. Αμέσως εννόησα τι ήθελε να πη. Επειδή εγνώριζεν ότι φιλούσα τους νεκρούς ήρωας, ήθελε να με προλάβη και να μου πη ότι δεν είχε πρόσωπον ο Αυξεντίου για να τον φιλήσω. Όταν τελείωσα την ακολουθίαν, του είπα να ανοίξη το φέρετρον και το άνοιξε. Μετά δυσκολίας ξεσκέπασα μέρος του άνω μέρους του νεκρού, γιατί το σκληρό πανί, που του έβαλαν για σάβανο, εκόλλησε στο πολτοποιημένο σώμα. Δεν ξεχώριζε ούτε πρόσωπον, ούτε λαιμός. Εφαίνετο σαν μια μάζα από κρέας με πηχτό αίμα μαυρισμένο...».

Μπαλάντα

Φυσάει βοριάς,
Το πεύκο ξεριζώνεται από τα σύννεφα.
Σκίζονται οι πέτρες,
Κατρακυλάει το βουνό σαν χαρτί
Ανεμοδέρνεται στον άνεμο.
Πήρε φωτιά ο ήλιος,
Πήρε φωτιά η γη.
Βροντάει απ' άκρη ως άκρη.
Ο κεραυνός γρατσουνάει τον ουρανό.
Ένα παλληκάρι αγωνίζεται για την Λευτεριά,
Ένα παλληκάρι αθάνατο πεθαίνει για την Λευτεριά.
Σπάει ο βοριάς. Ακινητάει το πεύκο
Οι πέτρες στέκουν και το βουνό αγναντεύει.
Θλιμένα ο ήλιος αγναντεύει τη γη.
Κοιμάται στο φλοιό της
Το ηρωικό παλληκάρι
Που πέθανε για την Λευτεριά.
Κυλάει το κορμί του στο χαντάκι.
Όσο πάει πιο βαθιά.
Η δόξα δυσθεόρατη αναμένει
Για το ηρωικό παλληκάρι!
Η δόξα αντιφεγγίζεται, δίνει ψυχή, δίνει φωτιά
Στους άλλους που ετοιμάζονται
Να πάρουν την Λευτεριά με τα χέρια τους, με το αίμα.
Ο χορός αρχίζει εις μνήμην σου Ηρωικό Παλληκάρι
Ο χορός του πολέμου.
Ο χορός του αίματος.
Ο χορός της Λευτεριάς.

Ποίημα Άγγλου ποιητή.
Δημοσιεύτηκε στην «Τρίμπιουν» και μεταφρασμένο απαγγέλθηκε στον
μητροπολιτικό ναό των Αθηνών στις 10 Μαρτ. 1957

Η παγκόσμια οικονομία με παραδείγματα

2009-02-27T10:42:00.002+02:00

ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΣ: Εχεις 2 αγελάδες και δίνεις τη μία στο γείτονά σου

ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΜΟΣ: Εχεις 2 αγελάδες, η κυβέρνηση παίρνει και τις δύο και σου δίνει λίγο γάλα

ΦΑΣΙΣΜΟΣ: Εχεις 2 αγελάδες, η κυβέρνηση παίρνει και τις δύο και σου πουλά λίγο γάλα

ΝΑΖΙΣΜΟΣ: Εχεις 2 αγελάδες, η κυβέρνηση τις παίρνει και σε σκοτώνει κιόλας

ΓΡΑΦΕΙΟΚΡΑΤΙΑ: Εχεις 2 αγελάδες , η κυβέρνηση παίρνει και τις 2, σκοτώνει τη μία, αρμέγει την άλλη και στο τέλος πετά το γάλα

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ: Εχεις 2 αγελάδες, πουλάς τη μία, αγοράζεις ένα ταύρο, πολλαπλασιάζεις το κοπάδι και η οικονομία αναπτύσσεται ομαλά. Στη συνέχεια, πουλάς όλο το κοπάδι, γίνεσαι εισοδηματίας και ζεις καλύτερα.

ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ: Εχεις 2 αγελάδες, πουλάς τη μία και αναγκάζεις την άλλη να παράγει το γάλα που αντιστοιχεί σε 4 αγελάδες. Αργότερα, προσλαμβάνεις έναν εμπειρογνώμονα για να αναλύσει τους λόγους για τους οποίους η αγελάδα έπεσε νεκρή.

ΓΑΛΛΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ: Εχεις 2 αγελάδες και απεργείς επειδή θέλεις 3.

ΓΙΑΠΩΝΕΖΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ: Εχεις 2 αγελάδες και τις ανασχεδιάζεις έτσι ώστε να έχουν το 1/10 του μεγέθους τους και να παράγουν 20 φορές περισσότερο γάλα. Μετά σχεδιάζεις ένα έξυπνο καρτούν, το ονομάζεις COWKEMON και το πουλάς σε όλο τον κόσμο.

ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ: Εχεις 2 αγελάδες και τις ανασχεδιάζεις έτσι ώστε να ζουν 100 χρόνια, να τρώνε μία φορά το μήνα και να αυτοαρμέγονται.

ΙΤΑΛΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ: Εχεις δύο αγελάδες αλλά δεν ξέρεις που είναι, έτσι κάνεις διάλειμμα για φαγητό.

ΡΩΣΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ: Εχεις δύο αγελάδες, τις μετράς και μαθαίνεις ότι στην πραγματικότητα έχεις 5. Τις ξαναμετράς και μαθαίνεις ότι έχεις 42. Την Τρίτη φορά μαθαίνεις ότι έχεις δύο ξανά. Μετά σταματάς να μετράς και ανοίγεις ακόμη ένα μπουκάλι βότκα.

ΚΙΝΕΖΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ: Εχεις δύο αγελάδες, 300 ανθρώπους να τις αρμέγουν, ισχυρίζεσαι ότι εξασφαλίζεις πλήρη απασχόληση και υψηλή παραγωγικότητα και συλλαμβάνεις τον δημοσιογράφο που ανακοινώνει τους παραπάνω αριθμούς.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ: Εχεις δύο αγελάδες, τις πουλάς όσο-όσο, με τα λίγα χρήματα που σου δίνουν δίνεις προκαταβολή για να πάρεις αυτοκίνητο, το οποίο αποπληρώνεις σε 7.083 δόσεις.

ΙΝΔΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ: Εχεις δύο αγελάδες και απλά τις λατρεύεις (είναι ιερό ζώο στην Ινδία)

ΒΡΕΤΑΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ: Εχεις δύο αγελάδες και είναι και οι δύο τρελές.

Η Νιόβη θρηνούσε για τη Μικρά Ασία

2009-02-07T18:13:00.005+02:00

Pervin Erbil
Εκδόσεις Τσουκάτου
Αθήνα 2003

Από την εισαγωγή

Όταν καταργήσαμε την οθωμανική δυναστεία και εγκαθιδρύσαμε τη Δημοκρατία, το 1923, προσθέσαμε πολλά ψέματα στα θεμέλια του οικοδομήματος που λέγεται πολιτική. Έτσι, η πολιτική αναπτύχθηκε σε αυτή τη χώρα πάνω σε ψέματα.
Εκείνοι που κατέφυγαν στα ψεύδη γνώριζαν ότι δεν μπορούσαν να προχωρήσουν με την αλήθεια και την ωμή πραγματικότητα. Έτσι, προκειμένου να εξυψωθούν οι κοινωνίες και τα άτομα πρέπει να διαδοθεί η γνώση, η οποία εμπεριέχει την ακριβή αλήθεια και την αντικειμενική πραγματικότητα, καθώς επίσης, να γίνει συνείδηση όλων η υπεροχή της αλήθειας και της αντικειμενικότητας. Ο βασικός προβληματισμός όμως των ιδρυτών δεν ήταν η ανάπτυξη των ατόμων και γενικά του κοινωνικού συνόλου, αλλά η ανόρθωση του κράτους με βασικό προσανατολισμό την προστασία των συμφερόντων μιας χούφτας επίλεκτων ανθρώπων. Η ανάπτυξη του κράτους-ταμπού και η αφομοίωση αυτής της κατάστασης από το κοινωνικό σύνολο, εξαρτιόταν από τη διαστρέβλωση της πραγματικότητας και την απόκρυψη της αλήθειας. Γι' αυτό τον λόγο απαγόρευσαν την αλήθεια. Έκλεισαν για τους ερευνητές τόσο τα αρχεία της οθωμανικής περιόδου όσο και τα αρχεία του Υπουργείου Εξωτερικών και του Υπουργείου Οικονομικών της Δημοκρατίας. Απειλήθηκαν και τιμωρήθηκαν εκείνοι που επιχείρησαν να προσεγγίσουν την αλήθεια από διαφορετικές πηγές και να μοιραστούν με το κοινωνικό σύνολο τις γνώσεις που αποκόμιζαν. Θέλησαν να μονοπωλήσουν το δικαίωμα παραγωγής γνώσης, γιατί είχαν πλήρη συναίσθηση ότι η γνώση είναι μια πηγή δύναμης που αποδεσμεύει και απελευθερώνει αυτόν που την κατέχει. Μετέδωσαν στον λαό γνώσεις μη ανταποκρινόμενες στην πραγματικότητα και κατάφεραν να δημιουργήσουν λανθασμένη και καταστροφική ιστορική συνείδηση στο κοινωνικό σύνολο.
Η κοινωνία βάδιζε σε μια τεχνητή κοίτη που κατασκεύασαν οι κυρίαρχες δυνάμεις. Στο τέλος όμως αναπόφευκτα θα ξεσκεπαζόταν η αλήθεια του παρελθόντος, που ήταν καλυμμένη με ψεύδη και φούμο. Δεν ήταν δυνατόν οι πολίτες μιας χώρας στην οποία τα κοινωνικά, ψυχολογικά, οικονομικά, πολιτικά και πολιτιστικά προβλήματα είναι βουνό να μη στραφούν στο χθες για να κατανοήσουν το σήμερα. Η επίσημη ιστορία, που δεν ήταν αποκαλυπτική ούτε για το χθες, αλλά ούτε και για το σήμερα, ήταν μοιραίο να τοποθετηθεί στα σκονισμένα ράφια της ιστορίας, εκεί όπου ανήκει. Η κοινωνία διψούσε να μάθει την αλήθεια και ήταν υποχρεωμένη να την κατακτήσει, για να απελευθερωθεί. Άρχισε μια νέα περίοδος κατά την οποία οι άνθρωποι κυνηγούσαν την αλήθεια.
Η Μικρά Ασία βίωσε από τους αρχαιότατους χρόνους μέχρι σήμερα μια θεαματική πολιτική και πολιτιστική ανταλλαγή. Αυτό τής πρόσφερε τη δυνατότητα να δημιουργήσει κατά διαστήματα ένα διαφορετικό και ανεπτυγμένο πολιτιστικό περιβάλλον. Επηρέασε το περιβάλλον της και επηρεάστηκε από αυτό. Τις επιρροές αυτές τις διαπιστώνουμε από τα ερείπια και τα αρχαιολογικά ευρήματα που ανάγονται στην εποχή πριν από την ανακάλυψη της γραφής και από τις μετέπειτα γραπτές μαρτυρίες. Ένα μέρος αυτών των εγγράφων που διαφωτίζουν το κοντινό και μακρινό παρελθόν βρίσκεται στα κρυμμένα αρχεία, στις μη επίσημες τοπικές πηγές, ενώ ένα άλλο μέρος στα αρχεία των χωρών που τελούν σε σχέση αλληλεπίδρασης με τη Μικρά Ασία. Οι γνώσεις που αποκτούνται από τα ιστορικά έγγραφα και τις πηγές που βρίσκονται πέρα από τα σύνορα της χώρας βρίσκουν τρόπο και εισέρχονται στο εσωτερικό, παρ' όλες τις προσπάθειες που καταβάλλονται για να τεθούν εμπόδια στη διακίνησή τους. Αυτές οι διαρροές αποτελούν τον βασικό τρόπο διακίνησης των μη επίσημων πηγών, που προσελκύουν καθημερινά μεγαλύτερο ενδιαφέρον.
Από τα ποτάμια των γνώσεων που σχηματίστηκαν σταλιά σταλιά από τις μη επίσημες πηγές και τις διαρροές από το εξωτερικό σχηματίστηκε με χιλιάδες πινελιές ένας πανοραμικός πίνακας, ο οποίος απεικονίζει την ιστορική εξέλιξη της Μικράς Ασίας. Προσπαθήσαμε να δούμε αυτόν τον πίνακα ως ενιαίο σύνολο, υιοθετώντας μια κριτική προσέγγιση της ιστορίας ενταγμένη στα πλαίσια της σχέσης αιτίας και αποτελέσματος, παραμένοντας όσο ήταν δυνατόν πιστοί στις θεμελιώδεις αρχές μας. Το τμήμα που βάλαμε κάτω από τον μεγεθυντικό μας φακό είναι οι εκτοπισμοί πληθυσμών στη Μικρά Ασία. Από τους αρχαιότατους χρόνους μέχρι σήμερα η Ανατολή έγινε πολλές φορές μάρτυρας της βίαιης απομάκρυνσης των κατοίκων της. Εξετάσαμε χονδρικά όλες αυτές τις περιπτώσεις. Το ενδιαφέρον μας είναι κατά βάση προσανατολισμένο στις περιπτώσεις εκτοπισμού που συνέβησαν στο πρόσφατο παρελθόν. Γι' αυτόν τον λόγο εστιάσαμε τον φακό μας περισσότερο στον εκτοπισμό των Ελλήνων. Στόχος μας ήταν να φωτίσουμε όλες τις πτυχές αυτού του γεγονότος. Ο εκτοπισμός είχε αφενός μεν σχέση με τις συνθήκες της εποχής, αφετέρου δε είχε πλούσιο ιστορικό υπόβαθρο. Κατά συνέπεια, μπορεί να γίνει αντιληπτός μόνο με τη σωστή αξιολόγηση του ιστορικού υπόβαθρου και των πολύπλευρων διαστάσεών του.
Ξεκινώντας από αυτή την αλήθεια, κάναμε μια αναδρομή στο μακρινό παρελθόν και προχωρήσαμε θέτοντας εκατοντάδες ερωτήματα.
Κατά τη διάρκεια της πορείας μας μας δόθηκε η ευκαιρία να παρακολουθήσουμε τις συνθήκες ίδρυσης του οθωμανικού καθεστώτος, που θέσπισε ως πολιτική πρακτική του, μετά το 1914, τον εκτοπισμό των μη μουσουλμάνων πολιτών. Παρατηρήσαμε, επίσης, την περίοδο εγκαθίδρυσης αυτού του συστήματος, τις δυσκολίες που βίωσε εκείνη την περίοδο, τις χαρακτηριστικές ιδιότητες του συστήματος, τις σχέσεις αυτών των ιδιοτήτων με το κοινωνικό γίγνεσθαι και τις κοινωνικές μεταβολές που σημειώθηκαν στη χώρα, τις εξελίξεις που σημειώθηκαν πέρα από τα σύνορα και την επιρροή που άσκησαν πάνω στην αυτοκρατορία των Οθωμανών. Διαπιστώσαμε ότι ο εκτοπισμός που πραγματοποιήθηκε μετά το 1914 σχετίζεται με την έξοδο των Τούρκων στην Κεντρική Ασία και τον εκτοπισμό των Τουρκομάνων στα ακριτικά σημεία από το κράτος των Σελτσούκων. Συνδέεται ακόμα με την πτώση του βυζαντίου και με το πρόβλημα των επαναστάσεων των Τουρκομάνων που έλαβαν χώρα την εποχή της εγκαθίδρυσης του συστήματος του οθωμανικού καθεστώτος. Σχετίζεται επίσης με τη στροφή του κράτους προς τα ανατολικά και την υιοθέτηση της σουνιτικής ισλαμικής ιδεολογίας, καθώς και με την αύξηση των θρησκευτικών πιέσεων την εποχή του Yavuz. Έχει σχέση και με το συντηρητικό σύστημα και τις αγκυλώσεις του σε διάφορες εμμονές αλλά και με την παγκόσμια συγκυρία. Τέλος, έχει σχέση με την κοινωνικοοικονομική κατάσταση των μειονοτήτων που είχαν τεθεί εκτός συστήματος στα τέλη του 18ου αιώνα, τις εθνικές αποσπάσεις και την κατάρρευση του κράτους.
Για να συλλάβει, λοιπόν, κανείς το ιστορικό υπόβαθρο του εκτοπισμού που συνέβη μετά το 1914 έπρεπε να συγκεντρώσει ένα προς ένα όλα τα κομμάτια αυτών των ιστορικών γεγονότων, όλους αυτούς τους παράγοντες και τις καταστάσεις.
Η δεύτερη προσπάθειά μας αποβλέπει, μετά τον εντοπισμό των συνθηκών που τον προκάλεσαν, στη διερεύνηση των τρόπων με τους οποίους διενεργήθηκε ο εκτοπισμός, καθώς και στην κατανόηση των κοινωνικών, πολιτικών, οικονομικών και ψυχολογικών διαστάσεών του. Για το θέμα αυτό αναγκαστήκαμε να μπούμε και να βγούμε πολλές φορές στις λίμνες των πληροφοριών που σχηματίστηκαν από τα δεδομένα σχολαστικών επιστημονικών ερευνών.

Pervin Erbil

9 Μαΐου 2001

Η Pervin Erbil γεννήθηκε στην πόλη Ντιγιαρμπακίρ της Τουρκίας το 1959. Μετά την ολοκλήρωση της στοιχειώδους και μέσης εκπαίδευσής της σε διάφορες πόλεις της Μικράς Ασίας, σπούδασε στο Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, της Σχολής Γεωγραφίας Γλωσσών και Ιστορίας του Πανεπιστημίου της Άγκυρας. Εργάζεται ως ερευνήτρια Κοινωνικών Επιστημών στο Özgür Üniversite Forumu Vakfi.

Βασίλης Μιχαηλίδης

2009-02-06T22:26:00.007+02:00

Η ζωή του

Ο Βασίλης Μιχαηλίδης γεννήθηκε το 1849 στο Λευκόνοικο. Ορφανός από μητέρα, μεγαλώνει με τον ποιητή και ζωγράφο θείο του, τον Χρύσανθο Παπακονόμο στο Δάλι, από τον οποίο κληρονόμησε και την ποιητική του φλέβα. Μόλις ο Βασίλης Μιχαηλίδης τελειώνει το δημοτικό σχολείο πάει να ζήσει με έναν άλλο του θείο, τον αδελφό του πατέρα του, Γιάννη Οικονομίδη, διάκο στην αρχή, δάσκαλο και σχολάρχη το 1866 στη Λευκωσία και από το 1869 Μητροπολίτη Κιτίου με το όνομα Κυπριανός. Στη Λευκωσία, ο Βασίλης Μιχαηλίδης, πέραν της ζωγραφικής (αγιογραφίας), είχε την ευκαιρία να φοιτήσει και στο Ελληνικό. Τότε, το 1868, γνωρίζεται με το Γεώργιο Βιζυηνό, τον προστατευόμενο του Αρχιεπισκόπου Σωφρονίου Β' και με το μεγάλο μύστη της βυζαντινής μουσικής Στυλιανό Χουρμούζιο. Οι τρεις τους διαγωνίζονταν για το ποιος θα γράψει τους καλύτερους στίχους, πράγμα που φαίνεται να άναψε πιο πολύ τη λαχτάρα του Μιχαηλίδη να γίνει και ποιητής.
Το 1870 (ή 1869) επιστρέφει στη Μητρόπολη της Λάρνακας όπου ζει την αυστηρή ζωή του μοναστικού βίου, ζωγραφίζοντας. Το ανήσυχο και ζωηρό του πνεύμα, όμως, σπάει τα δεσμά της μονότονης ζωής. Ο Βασίλης Μιχαηλίδης φεύγει συχνά από τη Μητρόπολη και γνωρίζεται με το Γαλλο-κυπριώτη ποιητή Γουσταύο Λαφόν. Βγάζει τότε τη βράκα, γράφει στίχους ρομαντικούς και φιλοδοξεί να γίνει και ποιητής. Σύμφωνα με τον Ν. Ξιούτα, ο θείος του, Μητροπολίτης Κυπριανός, ποτέ δεν τον συμπάθησε. Μετά από επίμονα, μάλιστα, παρακάλια του Βασίλη, ο Κυπριανός του έδωσε μόνο τα έξοδα για ένα ταξίδι, κι έτσι το 1875, φεύγει για την Ιταλία, τη χώρα με την πολύχρονη παράδοση των καλών τεχνών.
Πάει πρώτα στη Νάπολη κι ύστερα ίσως και στη Ρώμη για να σπουδάσει ζωγραφική. Σύντομα, όμως, είτε διότι ξέμεινε από λεφτά είτε διότι απέτυχε στις εισαγωγικές εξετάσεις της Ακαδημίας Καλών Τεχνών, κατεβαίνει στην Ελλάδα για να πολεμήσει για την απελευθέρωση των Ηπειροθεσσαλών.
Μετά τη μυστική συνθήκη της 4ης Ιουλίου, 1878, βάσει της οποίας η Κύπρος έρχεται στα χέρια των Άγγλων, ο Βασίλης Μιχαηλίδης επιστρέφει στη Λεμεσό. Πρώτη του δουλειά, προσωρινός νοσοκόμος με £4 το μήνα. Παράλληλα η «Αλήθεια» που άρχισε να εκδίδεται το Δεκέμβρη του 1880, φιλοξενεί ποιήματά του. Ο ενθουσιασμός του για τη δημοσίευση των ποιημάτων του, αλλά και η θερμή υποδοχή που βρίσκουν από το κοινό, τον σπρώχνουν προς την ποίηση. Οι αφορμές για να γράψει, άλλωστε, είναι πολλές. Κλαίει, γελά, ερωτεύεται, νοσταλγεί και απογοητεύεται πολύ συχνά. Γεμάτη η ζωή του τη μια στιγμή και άδεια την άλλη. Οι πολλές και τρομερές μεταπτώσεις τον σπρώχνουν καθημερινά στις ταβέρνες. Το τέλος του τον βρίσκει άφραγκο, άρρωστο, αλκοολικό, χωρίς συγγενείς και με λιγοστούς φίλους. Στις 25 Νοεμβρίου του 1917 πεθαίνει μόνος σε φτωχοκομείο.

Το έργο του

Σύμφωνα με κείμενο του Ν. Ξιούτα (1953), το πρόβλημα της γλώσσας βασάνιζε πολύ το Βασίλη Μιχαηλίδη, διότι με τη «φτωχική του παίδευση», του ήταν αδύνατο να κατακτήσει την καθαρεύουσα χορταστικά. Θύμα της αρχαιοπληξίας της εποχής του, που φιλοδοξούσε να φτάσει τους οπαδούς της παλαιάς Αθηναϊκής Σχολής, τους οποίους έπαιρνε σαν πρότυπα. Έγραψε γι' αυτό αρκετά ποιήματα και αρκετά καλά τα κατάφερε, χάρη στην επιμέλεια, την προσοχή και την εξυπνάδα του. Πολλές φορές. όμως. όπως ήταν φυσικό και αναγκαίο, έγραφε στη μικτή». Ο Βασίλης Μιχαηλίδης, όταν χρησιμοποιεί σαν εκφραστικό μέσο το τοπικό γλωσσικό ιδίωμα, την κυπριακή διάλεκτο, εκφράζει σαν ποιητής όλη τη δύναμη του ταλέντου του. Είναι μίμος των συγχρόνων του ποιητών, αλλά δεν θέλησε ποτέ να μείνει ούτε κατώτερός τους ούτε και στα μέτρα και στους ρυθμούς τους. «Χωρίς να έχει σπουδάσει", σημειώνει ο Ν. Ξιούτας, «αλλά από ένστικτο και λεπτή αίσθηση της τέχνης, ο στίχος του Βασίλη Μιχαηλίδη, σ' όποια γλώσσα κι αν γράφτηκε, ήταν πάντοτε ευκίνητος και καθαρός, διαυγέστατο το νόημα και μουσικότατη η φωνή του. Άφθαστος όμως και σ' αυτά είναι όταν γράφει στην κυπριακή διάλεκτο, γιατί είναι η πραγματικά δική του φυσική γλώσσα, που την ξέρει χορταστικά και κινείται άνετα, ενώ τις άλλες, καθαρεύουσα και δημοτική, ποτέ δεν τις καλόμαθε και ούτε ήταν δυνατό να τις καλομάθει».

Η Κύπρος μας
Το περιοδικό των αποδήμων
τεύχος 78, Μάιος-Αύγ. 2001

Οι Λινοβάμβακοι της Καλοψίδας

2009-02-04T20:17:00.003+02:00

Η Κύπρος μας

Το περιοδικό των αποδήμων

τεύχος 91, Σεπτ.-Δεκ. 2005

Σύμφωνα με πληροφορίες του 1920 από παλαιούς γέροντες που ζούσαν στην Καλοψίδα, υπήρχαν στο χωριό «Λινοβάμβακοι» επί Τουρκοκρατίας ή κρυπτοχριστιανοί, δηλαδή στα φανερά εμφανίζονταν ως μωαμεθανοί, με τουρκικά ονόματα, και κρυφά ήταν χριστιανοί, διατηρώντας το ελληνικό χριστιανικό τους όνομα, την πίστη, τα ήθη και τα έθιμα τους.
Κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης του 1821, πολλοί Μεσαορίτες εξισλαμίστηκαν για να γλιτώσουν από τη σφαγή των φανατικών Τούρκων, ενώ άλλοι κατέφυγαν με τις οικογένειες τους στην Ελλάδα.
Αυτούς που έφυγαν, οι Τούρκοι τους καταδίκασαν σε θάνατο. Κατά τους μαύρους εκείνους χρόνους, πολλά κτήματα, περιουσία των φυγάδων και των φονευθέντων από τους Τούρκους, δημεύτηκαν και κατασχέθηκαν. Οι Τούρκοι κατακτητές άλλαξαν τότε τα ελληνικά τοπωνύμια της Καλοψίδας.
Οι Καλοψιδιώτες πλήρωσαν με αίμα τη συμμετοχή τους στον αγώνα για την ελευθερία της μητέρας πατρίδας Ελλάδας και της Κύπρου.
Η Καλοψίδα ήταν ένα καθαρό, γνήσιο ελληνικό χωριό με ελληνική ιστορία 4.000 χρόνων. Από το 1571 έως το 1821 δεν υπήρχαν Τούρκοι στο χωριό ούτε «Λινοβάμβακοι», ούτε ένα οθωμανικό μνημείο ούτε και τζαμί.
Ο Ηλίας έγινε Αλή, ο Μιχάλης - Μεχμέτης, ο Σολωμός - Σουλεϊμάν, η Ελένη - Εμινέ κλπ. 0 χότζας του ΕΒΚΑΦ ή οι αφέντες έκαναν πολλά κακά στα χωριά της Μεσαορίας και πολλοί εξισλαμίστηκαν από τους Γενίτσαρους.
Οι σφαγές και η καταπίεση συνεχίστηκαν μέχρι και το 1829.
Αξίζει επίσης ν' αναφέρουμε ότι σύμφωνα με τα Αρχεία της Αρχιεπισκοπής Κύπρου, στο Κατάστιχο Φορολογίας για τα έτη 1810 - 1825, υπήρχαν στην Καλοψίδα 54 ελληνικές οικογένειες και ούτε ένα τουρκικό όνομα.
Στη δεκαετία του 1840 υπήρχαν 3000 «Λινοβάμβακοι» στην επαρχία Μεσαορίας, Καρπασίας και Αμμοχώστου.
Το 1878 ήταν το τέλος 307 ετών οθωμανικής τυραννίας. Με την κατοχή της νήσου από τη Μεγάλη Βρετανία έγινε μαζικά αλλαγή θρησκείας στην Καλοψίδα, Αχερίτου, Αυγόρου, Ξυλοφάγου και Λιοπέτρι.
Οι τέως «Λινοβάμβακοι» κάτοικοι αποκαλύφθηκαν γνήσιοι Έλληνες Χριστιανοί Ορθόδοξοι.
Οι τελευταίοι «Λινοβάμβακοι» έφυγαν για πάντα από την Καλοψίδα το 1880, με την έναρξη του Ελληνοτουρκικού πολέμου στην Ήπειρο και Θεσσαλία.
Μετά από σοβαρές συγκρούσεις μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Μωαμεθανών, έφυγαν και πήγαν στα Κουκλιά και στο χωριό των «Λινοβαμβάκων», τη Λουρουτζίνα.
Κατά την απογραφή των Άγγλων το 1901, η Καλοψίδα είχε 2 μωαμεθανούς και το 1911 οκτώ μωαμεθανούς.
Το 1921 έφυγαν για τα Κουκλιά. Δυστυχώς οι «Λινοβάμβακοι» που δεν γύρισαν ποτέ στη χριστιανοσύνη, είχαν σχεδόν εκτουρκιστεί πλήρως, για πάντα.

Ο Πρόεδρος της αιωνιότητας

2009-01-27T06:00:00.002+02:00

εφημερίδα Εθνική Ηχώ, Ιαν. 2009

Στις 12 Δεκ. 2008, απεβίωσε στη Λευκωσία, ο πρώην πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Τάσσος Παπαδόπουλος, μετά από έντονη και γόνιμη πολιτική δράση και με μια μακρά πορεία αγώνων και θυσιών. Σε πολύ νεαρή ηλικία, έλαβε μέρος στον Εθνικοαπελευθερωτικό και Αντιαποικιακό αγώνα 1954-59 ως τομεάρχης της Λευκωσίας και ως γενικός υπεύθυνος της πολιτικής επιτροπής Κυπριακού αγώνα. Στη συνέχεια συμμετείχε ως μέλος της Κυπριακής αντιπροσωπείας στις συνομιλίες που διαμόρφωσαν τις συμφωνίες Ζυρίχης - Λονδίνου και διαφώνησε με την υπογραφή των γιατί με αυτές διέβλεπε ότι ενταφιάζεται ο πόθος των Ε/Κ για Ένωση με την Ελλάδα και άνοιγε ο δρόμος για τη διχοτόμηση.

Αξίζει να σημειωθεί ότι όταν η τότε Ελληνική κυβέρνηση ασκούσε πιέσεις προς την Κυπριακή αντιπροσωπεία το 1959 για να αποδεχθεί το σύνταγμα της Ζυρίχης, ο τότε Υπουργός των Εξωτερικών της Ελλάδος Ευάγγελος Αβέρωφ είπε προς την Κυπριακή αντιπροσωπεία: «Το αίμα της Κύπρου επί των χειρών σας. Σαν Ελληνική Κυβέρνηση σας δηλώνω ότι αυτό αποτελεί το άκρον άωτον των προσπαθειών μας. Ως εδώ και μη παρέκει». Ο τότε 25χρονος Παπαδόπουλος, μέλος της Κυπριακής αντιπροσωπείας απάντησε: «Εσείς, εξοχότατε, σαν κυβέρνηση μπορεί να μας εγκαταλείψετε. Ο Ελληνικός λαός, όμως, δεν θα μας εγκαταλείψει». Έκτοτε ανήλθε σε όλα τα πολιτικά και πολιτειακά αξιώματα και ουδέποτε έπαυσε να πολιτεύεται στο Εθνικό θέμα με πραγματισμό και χωρίς να αποποιείται μια πατριωτική αφετηρία. Ως κορυφαία στιγμή της πολιτικής σταδιοδρομίας θεωρείται η Μεγάλη Τετάρτη του Απριλίου του 2004. Ήταν η κρίσιμη ώρα που δεν δίστασε να αναμετρηθεί με την ιστορία. Στάθηκε όρθιος, έδωσε παρών, ανέλαβε την ευθύνη και οδήγησε το λαό του όπως ο ίδιος ένιωσε την ιστορία να του επιτάσσει. Ήταν τότε που κάλεσε το λαό του να κλείσει τα αυτιά τους στους κράχτες της υποδούλωσης και της ταπείνωσης, του εξευτελισμού και της διάλυσης και τουρκοποίησης ολόκληρης της Κύπρου. Τους κάλεσε να παραμερίσουν τα πάντα και τους πάντες και να πουν το ιστορικό ΟΧΙ. Ένα όχι που έσωσε την αξιοπρέπεια και την ύπαρξη του Κυπριακού Ελληνισμού. Με τη στάση του αυτή ο Παπαδόπουλος κατέδειξε ότι στην εποχή που ζούμε μπορεί οι μικροί λαοί να μη μπορούν να επιβάλλουν το δίκαιό τους, μπορούν όμως να αποτρέψουν την επιβολή του αδίκου. Η εθνοπρεπής στάση ηγέτη και λαού ακύρωσαν στοχεύσεις ξένων που εξυπηρετούσαν τα συμφέροντά τους. Εκείνη την ημέρα αναγνωρίσθηκε ως ηγέτης του Ελληνισμού, όχι μόνο γιατί απέδειξε ότι διέθετε δυσεύρετο Ελληνικό σθένος αλλά γιατί διέσωσε Αιγαίο και Θράκη.

Για τον Τάσσο Παπαδόπουλο θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για το έργο και την προσφορά του, το αγωνιστικό πνεύμα που τον διακατείχε, για την αφοσίωσή του σε αρχές και αξίες, για την επίμονη διεκδίκηση των δικαίων της Κύπρου, την αταλάντευτη υπεράσπιση της θέσεώς της, τον συνεχή αγώνα για τη σωτηρία της και για τόσα άλλα πολλά. Δεν το κάνουμε όμως για τον απλούστατο λόγο ότι δεν το έχει ανάγκη. Το έργο και η προσφορά του μιλούν από μόνα τους.

Ο Παπαδόπουλος έφυγε και τώρα ανήκει πλέον στην ιστορία που θα τον κρίνει όταν τα κριτήρια καταστούν ξεκάθαρα. Στο καλό Τάσσο Παπαδόπουλε και να είσαι βέβαιος ότι οι απανταχού Έλληνες, όπου και να βρίσκονται, στην Πατρίδα σου την Κύπρο είτε στην Μητροπολιτική Ελλάδα είτε στη διασπορά θα σε έχουν στην καρδιά τους ως ένα πραγματικό ηγέτη και αγωνιστή της Ελευθερίας.

Ως ένα ταπεινό μνημόσυνο στη μνήμη σου, στις γραμμές αυτές, θα θέλαμε να προσθέσουμε ότι η δική μας γενιά γνώρισε τον Τάσσο Παπαδόπουλο, τη μακρά πορεία των αγώνων και θυσιών του, και ότι η σταδιοδρομία μας στις Ένοπλες Δυνάμεις συνέπεσε με την πολυτάραχη ιστορία του Κυπριακού προβλήματος από το 1955 μέχρι σήμερα και ότι πολλοί συνάδελφοι άμεσα ή έμμεσα συνδέθηκαν με την πορεία του, και ακόμη πολλοί αξιωματικοί και στρατιώτες προσέφεραν ακόμα και τη ζωή τους στον Κυπριακό Αγώνα. Με αυτή τη σχέση αισθανόμαστε τη βαθειά υποχρέωση να αποχαιρετίσουμε από τις στήλες της εφημερίδας μας τον Τάσσο Παπαδόπουλο, τον Έλληνα του ΟΧΙ, και να του πούμε στο καλό. Το ΔΕΝ ΞΕΧΝΩ θα σε συνοδεύει πάντοτε.

Εκ της Ένωσης Αποστράτων Αξιωματικών Στρατού

Καπετάνιος Αγιογράφος

2009-01-01T00:44:00.001+02:00

Φώτης Κόντογλου

Ἀπὸ «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ» ἔτος β’ τόμος τέταρτος τεῦχος 45, Χριστούγεννα 1949

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ Χριστούγεννα, στὰ 1864, ἔκανε μεγάλη φουρτούνα μὲ χιονιά. Στ' ἀγριεμένο πέλαγο δὲν φαινότανε πουθενὰ πανί. Μοναχὰ ἕνα μικρὸ καΐκι πάλευε μὲ τὸ χάρο ἀνοιχτὰ ἀπὸ τὴν Τῆνο. Ἤτανε ἑνὸς καπετὰν Γιώργη ἀπὸ τὴ Νάξο, φορτωμένο κρασιὰ ἀπὸ τὴ Σαντορίνη. Ὅλη τὴ μέρα ἀγαντάριζε στὸν ἀγέρα, μὰ σὰν σκοτείνιασε, ὁ βοριὰς σκύλιαξε κ' ἔσπασε τ’ ἄρμπουρο, ἔβγαλε καὶ τὸ τιμόνι ἀπὸ τὰ βελόνια. Οἱ ἄνθρωποι προφτάξανε καὶ ρίξανε τὴ βάρκα στὴ θάλασσα καὶ μπήκανε μέσα. Δὲν εἴχανε ἀλαργάρει ὥς μιὰ τουφεκιὰ τόπο, καὶ βούλιαξε τὸ καΐκι. Τὴ βάρκα τὴν ἅρπαξε τὸ μπουρίνι καὶ τὴν πήγαινε ὅπου ἤθελε μέσα στὴν πίσσα τῆς νύχτας. Οἱ τρεῖς νοματέοι ποὺ βρισκόντανε μέσα, ἤτανε ὁ καπετὰν Γιώργης κι' ἄλλοι δυὸ γεμιτζῆδες, σὲ ἐλεεινὴ κατάσταση, βρεμένοι μέχρι κόκκαλο μὲ κεῖνον τὸν χιονιά, πουντιασμένοι ἀπὸ τὸ τάντανο, δίχως καμμιὰν ἐλπίδα πὼς θὰ γλυτώνανε. Πιάσανε καὶ κλαίγανε σὰν τὰ μωρά, καὶ τάξανε κ' οἱ τρεῖς νὰ πᾶνε νὰ καλογερέψουνε, ἂν λάχαινε νὰ γλυτώσουνε. Κι’ ὁ Θεὸς ἄκουσε τὶς φωνὲς ποὺ τὸν παρακαλούσανε γιατί βγαίνανε σὰν τοῦ Ἰωνᾶ μέσα ἀπὸ καρδιὲς ἀπελπισμένες, καὶ κεῖ ποὺ δὲν ξέρανε ποῦ βρισκόντανε, σὰν ξημέρωσε, εἴδανε πὼς ὁ καιρὸς καλωσύνεψε ἀνέλπιστα, καὶ πὼς βρισκόντανε κοντὰ στὴ Σύρα. Ἤβγανε γεροὶ ὄξω καὶ τοὺς μαζέψανε κάτι ψαράδες, δὲν ἀρρώστησε κανένας. Καθίσανὲ δυὸ τρεῖς μέρες στὴ Σῦρα, κ' εἴπανε πὼς ἒχουνε χρέος νὰ κάνουνε τὸ τάξιμό τους. Πουλήσανε τὴ βάρκα, καὶ μὲ κεῖνα τὰ λεφτὰ μπαρκάρανε, καὶ πήγανε ἴσια στ' Ἅγιον Ὄρος καὶ γινήκανε κ' οἱ τρεῖς καλογέροι, δίχως νὰ εἰδοποιήσουνε τὰ σπίτια τους πὼς γλυτώσανε, ἀφοῦ εἴπανε πὼς εἶναι πιὰ πεθαμένοι γιὰ τὸν κόσμο. Ὁ καπετὰν Γιώργης πῆγε κι' ἀσκήτεψε στὴ Σκήτη τῆς Ἁγίας Ἄννας, κ' ἒφταξε σὲ μεγάλα μέτρα, μὲ προσευχή, μὲ νηστεία καὶ μὲ σκληρὴ κακοπάθηση τοῦ κορμιοῦ, τόσο, ποὺ ξακούστηκε ἡ ἁγιοσύνη του σ' ὅλὸ τὸ Ὄρος. Ἔμαθε καὶ τὴν τέχνη κοντὰ σ’ ἕναν γέροντα μάστορα, κ' ἒγινε σπουδαῖος ἁγιογράφος. Ἡ γυναῖκα του τὸν εἶχε γιὰ πνιγμένον κ' ἔκανε κάθε χρόνο τὰ κόλυβά του. Δὲν ἒμαθὲ πὼς γλύτωσε καὶ πὼς καλογέρεψε ὁ ἄντρας της. Μαυροφόρεσε αὐτὴ καὶ τὰ δυὸ παιδιὰ της τὰ πιὸ μεγάλα, γιατί τὸ μικρὸ ἤτανε μωρὸ βυζανιάρικο. Κι' ὁ καπετὰν Γιώργης, ποὺ γίνηκε Πάτερ Γεράσιμος, δὲν θέλησε νὰ μάθει τίποτα γιὰ τὸ σπίτι του, μὴν τύχει καὶ τὸν νικήσει ἡ ἀγάπη τῶν παιδιῶν του. Ἀλλὰ σὰν περάσανε δυὸ τρία χρόνια, δυνάμωσε ἡ ψυχή του μὲ τὴ θεία χάρη κ' ἤθελε νὰ βγεῖ γιὰ λίγον καιρὸ ἀπὸ τὸ Ὄρος, ὅπως βγαίνανε κι' ἄλλοι πατέρες γιὰ ἐλέη, καὶ νὰ πάγει στὴ Νάξο νὰ δεῖ τὰ παιδιὰ του καὶ τὴ γυναῖκα του, δίχως νὰ φανερωθεῖ. Μάλιστα, σὰν διάβασε τὸ συναξάρι τ' ἅγιου Γιάννη τοῦ Καλυβίτη, ποὺ ἤτανε μοναχογυιὸς κι’ ἀρχοντόπουλο, καὶ πῆγε κρυφὰ καὶ καλογέρεψε, καὶ γιὰ νὰ πονέσει ἀκόμα πιὸ πολὺ ἡ καρδιά του γιὰ τὴν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ, πῆγε στὸ πατρικὸ τὸ σπίτι του κ' ἔκανε τὸν ὑπηρέτη δίχως νὰ τὸν ξέρουνε οἱ γονιοί του, κι' ἔτσι παράδωσε τὸ πνεῦμα του στὸ Θεό, σὰν διάβασε λοιπὸν ὁ πάτερ Γεράσιμος τούτη τὴ συγκινητικὴ τὴν ἱστορία, ἀποφάσισε σίγουρα νὰ πάγει στὴ Νάξο. Πῆρε λοιπὸν τὴν εὐχὴ ἀπὸ τὸν γέροντά του, καὶ μπῆκε σ' ἕνα καΐκι καὶ τὸν ἔβγαλε στὴν Πάρο. Ἐκεῖ κάθισε κανένα μῆνα, κ' ἐπειδὴς εἶχε πάρει μαζί του καὶ τὰ σύνεργα τῆς ζωγραφικῆς, ζωγράφισε καὶ καμπόσα εἰκονίσματα ποὺ τοῦ παραγγείλανε. Καὶ τόση ἤτανε ἡ εὐλάβειά του κ' ἡ σεβασμιότητα ποὺ εἶχε τὸ παρουσιαστικό του, ποὺ ξακούστηκε στὰ γύρωθε νησιὰ πὼς τὰ εἰκονίσματα ποὺ ζωγράφιζε ἤτανε «ἔθαρμα»[1], γιατί δὲν ἔτρωγε λάδι παρὰ ἔβαζε μονάχα λίγο, μὲ τοῦ φτεροῦ τὴν ἄκρη, στὸ φαγητό του τὴν Κυριακὴ ποὺ δὲν δούλευε, κ' ἔτρωγε καὶ τὸ ψωμὶ μὲ μέτρο, καὶ τὸ νερὸ ἀκόμα ποὔπινε. Τὰ γόνατά του ἤτανε πληγωμένα ἀπὸ τὶς μετάνοιες ποὺ ἔκανε ὅλη τὴ νύχτα, κι' ὁ ὕπνος του ἤτανε μοναχὰ μιὰ δυὸ ὧρες, καὶ τὸν ἔπαιρνε καθιστὸς ἀπάνω στὸ σεντοῦκι ποὖχε τὰ ἐργαλεῖα του, εἴτε πλαγιαστὸς ἀπάνω στὸ χῶμα. Κι' ἀπὸ τὰ λιγοστὰ λεφτουδάκια ποὺ ἔπαιρνε γιὰ τὰ κονίσματα ποὺ ἔκανε, γιὰ τὴ συντήρησή του ξόδευε τὰ πιὸ λίγα, καὶ τ’ἄλλα τἄδινε κρυφὰ στοὺς φτωχούς.
Πήγανε λοιπὸν ἀπὸ τὴ Νάξο δυὸ τρεῖς εὐλαβεῖς χριστιανοὶ καὶ τὸν παρακαλέσανε νὰ πάγει καὶ στὸ νησί τους. Καὶ δὲν τὸν γνωρίσανε, γιατὶ εἶχε ἀλλάξει ὁλότελα τὸ πρόσωπό του ἀπὸ τὰ γένεια κι' ἀπὸ τὰ μαλλιὰ κι’ ἀπὸ τὴ μεγάλη ἐγκράτεια, καὶ πιὸ πολὺ ἀπὸ τὴν ἁγιοσύνη. Καὶ κεῖνος χάρηκε πολύ, καὶ σὰν βρέθηκε μοναχός του ἔκλαψε καὶ φχαρίστησε τὸν Θεό, γιατί ἤτανε φανερὸ πὼς θέλημά του ἤτανε νὰ πάγει στὴν πατρίδα του νὰ δοκιμαστεῖ ἡ πίστη του «ὡς χρυσὸς ἐν χωνευτηρίῳ».
Βγῆκε λοιπὸν στὴ Νάξο, ἕξη χρόνια ἀπὸ τότε ποὺ γίνηκε καλόγερας. Οἱ θεοφοβούμενοι χριστιανοὶ κατεβήκανε καὶ τὸν πήρανε ἀπὸ τὴ βάρκα, κι' ὁ καθένας ἤθελε νὰ τὸν πάρει στὸ σπίτι του, γιὰ νἄχει τὴν εὐλογία του. Πλὴν ὁ Χριστὸς ἔδειξε πάλι πὼς τὸν θεωροῦσε στερεὸν στὴν πίστη του καὶ ἤρθανε τὰ πράγματα τέτοιας λογῆς, ὥστε νὰ τὸν βάλουνε οἱ πιτρόποι τῆς ἐκκλησίας σ' ἕνα κελλὶ ποὺ ἤτανε ἀντίκρυ στὸ σπίτι του. Δὲν περάσανε δυὸ τρεῖς μέρες καὶ πῆρε παραγγελιὰ νὰ ζωγραφίσει κάμποσες εἰκόνες, κ' ἔπιασε καὶ δούλευε. Τὴ μέρα ἤτανε κλεισμένος στὸ κελλί του καὶ δὲν κύταξε καθόλου ἀπὸ τὸ παράθυρο. Μοναχὰ τὴ νύχτα, σὰν ἀνάβανε τὴ λάμπα στὸ σπίτι του, καθότανε στὰ σκοτεινὰ δίχως νὰ τὸν βλέπουνε, καὶ κύτταζε μέσα τὴ χήρα τὴ γυναῖκα του καὶ τὰ παιδιά του μαυροντυμένα, ποὺ καθόντανε στὸ τραπέζι γιὰ νὰ φᾶνε. Τότες τρέχανε σὰν βρύσες τὰ μάτια του, κ' ἔπεφτε σὲ προσευχὴ καὶ παρακαλοῦσε τὸν Θεὸ νὰ τὸν βαστάξει μὲ τὸ δυνατὸ χέρι του γιὰ νὰ μὴν λυγίσει, ὥστε νὰ βγάλει πέρα τοῦτον τὸν μεγάλον ἀγῶνα ποὺ ἤτανε παραπάνω ἀπ' ὅσο μπορεῖ νὰ ἀντέξει ἄνθρωπος. Γονάτιζε, κ' ἔκλαιγε γονατιστός. Ἔλεγε τὸ ψαλτῆρι κ' ἡ καρδιά του σὰ νἄθελε νὰ βγεῖ ἀπὸ τὸ στῆθος του, σὰν περιστέρι νὰ πετάξει. Ποῦ νὰ πετάξει; στὸ σπίτι του ἢ στὸ Θεό, ποὺ εἶπε «ὅποιος ἀγαπᾶ πατέρα ἢ μητέρα ἢ γυναῖκα ἢ παιδιὰ περισσότερο ἀπὸ ἐμένα, αὐτὸς δὲν εἶναι ἄξιός μου; Κ’ ἔλεγε μὲ κλάψιμο: «Ἕως τίνος θήσομαι ὀδύνας ἐν τῇ καρδίᾳ μου, ἡμέρας καὶ νυκτός; Ἐπίβλεψον, εἰσάκουσόν μου, Κύριος ὁ Θεός μου. Φώτισον τοὺς ὀφθαλμούς μου, μήποτε ὑπνώσω εἰς θάνατον μήποτε εἴπῃ ὁ ἐχθρός μου: Ἴσχυσα πρὸς αὐτόν. Κύριε, ἐν σοὶ ρυσθήσομαι ἀπὸ πειρατηρίου, καὶ ἐν τῷ Θεῷ μου ὑπερβήσομαι τεῖχος. Σύ μου εἴ καταφυγὴ ἀπὸ θλίψεως τῆς περιεχούσης με. Κύριε, ἐναντίον σου πᾶσα ἡ ἐπιθυμία μου, καὶ ὁ στεναγμός μου ἀπό σοῦ οὐκ ἀπεκρύβη. Πάντες οἱ μετεωρισμοί σου καὶ τὰ κύματά σου ἐπ' ἐμὲ διῆλθον. Τὶς δώσει μοι πτέρυγας ὡσεὶ περιστερᾶς, καὶ πετασθήσομαι, καὶ καταπαύσω; Ὁ Θεός, τὴν ζωήν μου ἐξήγγειλά σοι, ἔθου τὰ δάκρυά μου ἐνώπιόν σου. Ἐπὶ τῷ Θεῷ ἤλπισα, οὐ φοβηθήσομαι. "Οτι ἐρρύσω τὴν ψυχήν μου ἐκ τοῦ θανάτου, τοὺς ὀφθαλμούς μου ἀπὸ δακρύων, τοὺς πόδας μου ἀπὸ ὀλισθήματος. Ἐκοπίασα κράζων, ἐβραγχίασεν ὁ λάρυγξ μου, ἐξέλιπον οἱ ὀφθαλμοί μου ἀπὸ τοῦ ἐλπίζειν με ἐπὶ τὸν Θεόν μου». Κι' ἀπὸ τὸν πολὺν ἀγῶνα τὸν ἔπαιρνε ὁ ὕπνος κατὰ τὰ ξημερώματα. Κι' ἄνοιγε τὰ μάτια του κ' ἔβλεπε τὴ μέρα ποὺ γλυκοχάραζε καὶ στάλαζε εἰρήνη στὴν καρδιά του, σὰν νἄτανε ἄλλος ἄνθρωπος. Ἔβαζε μὲ τὸν νοῦ του τὸ θρῆνο ποὺ ἔκανε τὴ νύχτα, κ' ἔλεγε μὲ σιγανὴ φωνή: «Τὸ ἑσπέρας αὐλισθήσεται κλαυθμός, καὶ εἰς τὸ πρωὶ ἀγαλλίασις. Κύριος ἐγεννήθη βοηθός μου. Ἔστρεψας τὸν κοπετόν μου εἰς χαρὰν ἐμοί· διέρρηξας τὸν σάκκον μου καὶ περιέζωσάς με εὐφροσύνην». Ἔτσι περνούσανε οἱ μέρες. Καὶ δυνάμωνε ἡ ψυχή του, τόσο, ποὺ ἀποροῦσε καὶ δόξαζε τὸν Θεό. Γιατί ἔφταξε νὰ καλημερίζει τ' ἀγοράκι του ποὺ ἔβγαινε τὸ πρωὶ ἀπὸ τὸ σπίτι του νὰ πάγει νὰ δουλέψει σ' ἕνα τσαγκαράδικο, καὶ τὸ μικρὸ τὸ κοριτσάκι του ποὺ ἤτανε βυζανιάρικο τὸν καιρὸ ποὺ θαλασσοπνίγηκε, πήγαινε κάθε τόσο στὸ κελλί του καὶ τοῦ φιλοῦσε τὸ χέρι καὶ κουβεντιάζανε μαζί. Ἤτανε τότε ὡς ἕξη χρονῶν καὶ τὸ λέγανε Καλλιοπίτσα. Πήγαινε λοιπὸν ἡ Καλλιοπίτσα, στὸν παποῦ, καὶ τοὔδινε κρύο νερὸ ἀπὸ τὴ στέρνα, καὶ σαπούνιζε καὶ τὶς βροῦτσες ποὺ ζωγράφιζε, καὶ δὲν ἤθελε νὰ φύγει ἀπὸ κοντά, σὰ νἄνοιωθε πὼς τὴν τραβοῦσε τὸ αἷμα. Καὶ κεῖ ποὺ μιλούσανε, ὧρες ὧρες γύριζε ὁ Πάτερ Γεράσιμος τὸ πρόσωπό του καὶ σφούγγιζε τὰ μάτια του, κ' ἔλεγε πάλι: «Κτηνώδης ἐγενήθην παρὰ σοί· κἀγὼ διαπαντὸς μετὰ σοῦ, ἤγουν: «Σὰν τ' ἀναίσθητο τὸ ζῶο γίνηκα γιὰ σένα, Θεέ μου, μὰ ἐγὼ παντοτινὰ εἶμαι μαζί σου».
Μιὰ μέρα χτύπησε ἡ πόρτα τοῦ κελλιοῦ του, καὶ σὰν ἄνοιξε, βλέπει μπροστά του τὴ γυναῖκα του. Καὶ σὰν νἄτανε ἀπὸ πέτρα κι' ὄχι ἄνθρωπος μὲ κορμί, δὲν ἀπόδειξε τίποτα, κι' οὔτε ταράχτηκε στὸ παραμικρό. Καὶ κείνη δὲν τὸν γνώρισε ὁλότελα, καὶ τοῦ λέγει: «Καλὴ μέρα, γέροντα», καὶ φίλησε τὸ χέρι του. Καὶ κεῖνος τῆς λέγει: «Ὁ Θεὸς νὰ σὲ εὐλογεῖ, τέκνο μου». Καὶ σὰν μπήκανε μέσα, κάθισε ὁ Πάτερ Γεράσιμος στὸ σκαμνί του, καὶ κείνη κάθισε ντροπαλὴ καὶ πικραμένη στὸ σεντοῦκι. Καὶ θέλοντας νὰ μιλήσει ἡ κακομοῖρα δάκρυσε. Ἡ γυναῖκα ποὺ δὲν τὸν γνώρισε τὸν ἄντρα της, δάκρυσε, καὶ κεῖνος ποὺ τὴ γνώρισε, δὲν δάκρυσε, μήτε ταράχτηκε, μήτε τίποτα ἀπόδειξε, παρὰ καθότανε μὲ χαροποιὸ πρόσωπο, σὰν τοὺς μάρτυρες τὴν ὥρα ποὺ τοὺς καίγανε καὶ ποὺ ξεσκίζανε τὰ κορμιά τους. Λέγει του ἡ γυναίκα δακρυσμένη: «Ἦρθα, γέροντα νὰ σὲ παρακαλέσω νὰ μοῦ φτιάξεις μιὰν εἰκόνα τ' ἅγιου Γιώργη, σὲ μνημόσυνο τοῦ μακαρίτη τ’ἀντρός μου, ποὺ πνίγηκε ἀνήμερα τὰ Χριστούγεννα πρὶν ἀπὸ ἕξη χρόνια». «Μετὰ χαρᾶς», λέγει ὁ καλόγερας. «Βοήθεια σου. Μὰ δὲν εἶναι καλὸ νὰ κλαῖς, γιατί βαραίνεις τὴν ψυχή του. Εἶσαι χήρα γυναῖκα, δὲν θέλω τίποτα γιὰ τὸν κόπο μου». Ἡ γυναίκα τοὔκανε μετάνοια κ' ἔφυγε. Τὴν ἄλλη μέρα πρωὶ πρωὶ ὁ Πάτερ Γεράσιμος ἔβαλε μπροστὰ τὴν εἰκόνα. Ὅσον καιρὸ τὴ δούλευε, τὰ μάτια του τρέχανε σὰν βρύσες, οἱ μπογιὲς μὲ τὰ δάκρυα ἤτανε ζυμωμένες. Στὸ ἀπάνω μέρος ζωγράφισε τὸν ἅγιο Γιώργη ἁρματωμένον καὶ θλιμμένον καβάλλα στ' ἄλογο, κι' ἀπὸ κάτω τὸ θεριὸ λαβωμένο ἀπὸ τὸ κοντάρι του, κ' ἡ βασιλοπούλα κύτταζε τρομαγμένη κ' ἔμοιαζε τὴν Καλλιοπίτσα. Καὶ στὸ κάτω μέρος χώρισε ἕνα μέρος, καὶ ζωγράφισε ἕνα καράβι ποὺ βούλιαζε, καὶ τρεῖς ναῦτες ποὺ θαλασσοπαλεύανε μέσα στ' ἄγρια τὰ κύματα, κ' ἔγραψε: «Τὸ ναυάγιον». Καὶ σὲ μιὰ γωνιὰ ἔγραψε πάλι τοῦτα τὰ λόγια: «Ὑπὲρ ἀναπαύσεως τῆς ψυχῆς τοῦ δούλου τοῦ Θεοῦ Γεωργίου Ἀντρῆ ὅν περ κατέπιε ὑδατόστρωτος τάφος, ἐν ἔτει 1864, μηνὶ Δεκεμβρίῳ 25». Κι' ἀπὸ κάτω ἔγραψε «Διὰ χειρὸς Γερασίμου μοναχοῦ του ἁμαρτωλοῦ. Ἔτους 1870».
Ὕστερα ἀπὸ κανέναν μῆνα, ὁ Πάτερ Γεράσιμος μίσεψε ἀπὸ τὴ Νάξο γιὰ νὰ γυρίσει στὸ Ὅρος. Περνῶντας ἀπὸ τὴ Σύρα ἔγραψε στὴ γυναῖκα του πὼς ἔμαθε ἀπὸ ἕναν ἄλλον καλόγερα πὼς ὁ Καπετὰν Γιώργης ζεῖ καὶ πὼς εἶναι στὸ Ὄρος, καὶ πὼς νὰ στείλει ἐκειπέρα τὸ γυιὸ της τὸν μεγάλο γιὰ νὰ τοῦ δώσει τὶς παραγγελιές του. Σὰν γύρισε πίσω στὴ σκήτη τῆς μετανοίας του, πήρε ἕνα γράμμα ἀπὸ τὸ γυιό του πὼς σὲ λίγες μέρες θὰ πήγαινε νὰ τὸν ἀνταμώσει. Κατέβηκε στὴ Δάφνη καὶ τὸν περίμενε. Σὰν βγῆκε ἀπὸ τὴ βάρκα, τὸν καλωσόρισε ὁ Πάτερ Γεράσιμος. Καθίσανε καὶ κουβεντιάζανε γιὰ τὴ Νάξο, γιὰ τὸ σπίτι τους. Κάθε τόσο ρωτοῦσε τὸ παιδί: «Πότε θἄρθει, γέροντα, ὁ πατέρας μου;» Καὶ κεῖνος τοὔλεγε: «Πῆγε ὡς τοῦ Ξηροποτάμου, κι' ὅπου νἆνε θἄρθει». Πάλι σὲ λίγο ξαναρωτοῦσε : «Πότε θἄρθει, γέροντα, ὁ πατέρας μου;» Ὅπου σὲ μιὰ στιγμή, τὸν πήρανε τὰ δάκρυα τὸν γέροντα, καὶ λέγει τοῦ παιδιοῦ του: «Ἐγώ εἶμαι, παιδί μου, ὁ πατέρας σου, ἐγὼ ἤμουνα μιὰ φορὰ ὁ καπετὰν Γιώργης. Μὰ θἄμουνα πνιγμένος ἂν δὲ μὲ γλύτωνε ὁ Θεός, κ' ἔταξα νὰ γίνω καλόγερας. Τώρα ἐσὺ δὲν εἶσαι ὀρφανό, μὰ ἐγὼ εἶμαι πιὰ πεθαμένος γιὰ τὸν κόσμο. Ἔτσι θέλησε ὁ Παντοδύναμος ποὺ εἶπε πὼς θὰν ἀφήσει γονιοὺς καὶ παιδιὰ καὶ γυναῖκα ὅποιος τὸν ἀγαπᾶ. Γεννηθήτω τὸ θέλημά του».

[1] ἔνθερμα, θαυματουργά.

Ναι, υπάρχει ο Άη Βασίλης

2008-12-29T21:28:00.006+02:00

Θυμάστε την επιστολή της 8χρονης Βιρτζίνια;

Σήμερα θα αναφερθούμε σε πρόσφατη επιστολή μιας 9χρονης.

Στο δημοτικό σχολείο του Pharr στο Texas των ΗΠΑ, η δασκάλα ζήτησε απ' τα παιδιά, να γράψουν αντί για έκθεση ένα γράμμα στον Άη Βασίλη.
Ένα 9χρονο κοριτσάκι ζήτησε απ' τον Άη Βασίλη να απαλλάξει αυτήν και την αδελφή της απ' την παρενόχληση που δέχονταν. Ο σύμβουλος του σχολείου ενημέρωσε το Κέντρο Υπεράσπισης Παιδιών.
Η έρευνα αποκάλυψε ότι 55χρονος καθηγητής πληροφορικής και συγγενής του κοριτσιού, επί τέσσερα χρόνια κακοποιούσε σεξουαλικά τις δυο αδελφές, ηλικίας σήμερα 9 και 10 ετών και τα απειλούσε να μη μιλήσουν.
Συνελήφθη και αντιμετωπίζει ποινή φυλάκισης από 25 έως 99 χρόνια.
Όλα άρχισαν, τον Αύγουστο του 2004, όταν φιλοξενούνταν στο σπίτι τους ο 55χρονος, ενώ οι γονείς τους κοιμόντουσαν.
Το κοριτσάκι πίστεψε πως δεν πείραζε να μιλήσει στον Άγιο Βασίλη, ο οποίος εκπλήρωσε την επιθυμία του...

http://www.themonitor.com/news/year_21005___article.html/cantu_girl.html
http://www.nbcwashington.com/news/us_world/NATL-Little-Girls-Letter-to-Santa-Exposes-Abuse.html
http://www.chinadaily.com.cn/world/2008-12/17/content_7313425.htm
http://politis-gr.blogspot.com/

Από πότε γιορτάζονται τα Χριστούγεννα

2008-12-18T08:55:00.003+02:00

Ο Φιλελεύθερος 17/12/2008

Τα Χριστούγεννα καθιερώθηκε να γιορτάζονται στις 25 Δεκεμβρίου από τον 9ο αιώνα.
Τα πρώτα χρόνια του Χριστιανισμού, Χριστούγεννα και Θεοφάνια εορτάζονταν από κοινού, στις 25 Δεκεμβρίου. Τούτο κράτησε μέχρι το 354 μ.Χ. οπότε διαχωρίστηκαν τα μεν Χριστούγεννα να γιορτάζονται την 25η Δεκεμβρίου, τα δε Άγια Επιφάνια την 6η Ιανουαρίου. Τα Χριστούγεννα τοποθετήθηκαν στο μεσάζοντα χρόνο από τον χειμωνιάτικο στον ανοιξιάτικο ήλιο, σαν σύμβολο ενός νέου φωτός και μιας νέας ελπίδας ζωής.

Από την επομένη της γιορτής του αποστόλου Φιλίππου (14 Νοεμβρίου), άρχιζε η νηστεία.

Για πρώτη φορά, γιορτάσθηκαν τα Χριστούγεννα στις 25 Δεκεμβρίου, στην Καισάρεια της Καππαδοκίας, από τον Μέγα Βασίλειο το 276 μ.Χ. και η Φάτνη το 1223 μ.Χ. από τον Άγιο Φραγκίσκο, στην Ασίζη. Γύρω στα 1280 μ.Χ. άρχισε η κατασκευή Φατνών από πηλό, κερί, ξύλο σε φυσικό μέγεθος. Το χριστουγεννιάτικο δέντρο εμφανίσθηκε στην Εσθονία το 1510 μ.Χ. και μέσω Γερμανίας σε όλο τον κόσμο αργότερα.

Το χριστουγεννιάτικο δέντρο, σαν σύμβολο αναβλάστησης, καθιερώθηκε κατ' αρχάς στη Σκανδιναβία, το 16ον αιώνα, αργότερα στη Γαλλία το 1840, στην Αγγλία το 1850 και στην Αμερική το 1891. Επίσης, εσυνηθίζετο να κρεμάνε έξω από την πόρτα του σπιτιού στεφάνι από έλατο. Τα δε δώρα των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς, όπου ο άγιος Βασίλης αντικατέστησε τον Άγιο Νικόλαο το 1800, ως «Σάνκτους Νικόλαος», χρονολογούνται από τη ρωμαϊκή εποχή, όταν ο βασιλιάς των Σαββίνων ζητούσε από τους υπηκόους του να του προσφέρουν κλαδιά δάφνης από το ιερό δάσος της θεάς Στρένιας και αυτή η παράδοση διασώθηκε στα επόμενα χρόνια με κάποιες αλλαγές.

Η ιστορία των κεριών

2008-12-17T07:13:00.004+02:00

Της Νίνας Θεοχαρίδου
Ο Φιλελεύθερος, 16/12/2008

Τελετουργικό για άλλες θρησκείες
Τα κεριά δεν είναι μόνο χριστιανικό τελετουργικό αντικείμενο, αλλά υπάρχουν στις λατρευτικές παραδόσεις και άλλων θρησκειών. Στην πολιτεία Οαξάκα του Μεξικού, η επίσημη καθολική εκκλησία, αναγκάστηκε να συμβιβαστεί με τις προγονολατρικές δοξασίες των ιθαγενών Ινδιάνων και το Νοέμβριο, η γιορτή των Αγίων Πάντων, μετατρέπεται σε φιέστα της Ημέρας των Νεκρών. Κάθε οικογένεια ετοιμάζει τη γιορτή των νεκρών της και αναμένουν τις ψυχές τους να παρευρεθούν, στρώνοντας τους βωμούς με λουλούδια, φαγητά και κεριά που ανάβουν στο εσωτερικό κρανίων. Οι βουδιστές επίσης ανάβουν κεριά για να φωτίσουν το δρόμο των ψυχών και τα χρησιμοποιούν σε όλες τις τελετουργίες τους. Στην Ταϊλάνδη, στο τέλος του φυτέματος του ρυζιού, το Νοέμβριο, στη γιορτή Λόι Κρατχονγκ αφήνουν στα ποτάμια και τα κανάλια χιλιάδες βαρκούλες από φύλλα με κεριά που φωτίζουν την αναχώρηση των πνευμάτων, με ένα φαντασμαγορικό τρόπο.

H ιστορία των κεριών ξεκινάει από τα βάθη των αιώνων. Έχουν ανασκαφτεί κηροπήγια από τη μινωική Κρήτη και την Αίγυπτο των Φαραώ και υπάρχουν αναφορές για κεριά στη βίβλο. Και φαίνεται ότι πάντα, εκτός από φωτιστικό μέσο, τα κεριά ήταν λατρευτικά και τελετουργικά σύμβολα. Όπως φαίνεται, τα κεριά πρέπει να ασκούσανε από την αρχαιότητα τη γοητεία τους, αυτό το μυστήριο συναίσθημα που προκαλεί το φως τους που τρεμοσβήνει, γιατί τα πανάρχαια χρόνια ήταν φωτιστικό μέσο πολυτελείας: Φτιαγμένα από το κερί της μέλισσας ήταν οπωσδήποτε πολύ πιο ακριβά από τις ταπεινές λάμπες με φιτίλι και λάδι, ή από τα δαδιά. Η εκλαΐκευση των πολύτιμων κεριών έγινε στις αρχές του 19ου αιώνα με τη χρήση της παραφίνης.

Από την αρχαιότητα
Πολλοί λαοί γιόρταζαν με κεριά το χειμερινό ηλιοστάσιο -τη μεγαλύτερη νύχτα του έτους. Οι Αιγύπτιοι τιμούσαν την αναγέννηση του ήλιου, το ίδιο και οι Ζωροάστρες Πέρσες και οι Βαβυλώνιοι. Οι αρχαίοι Έλληνες γιόρταζαν τα Κρόνεια, σε ανάμνηση της νίκης του Δία επί των Τιτάνων και του Κρόνου -τη «θεία επανάσταση» ενάντια στους δυνάστες θεών- και η δάφνη, τα κωνοφόρα δέντρα και η ελιά, που κρατούν το πράσινό τους όταν όλα τα φυλλοβόλα είναι γυμνά, ήταν τα σύμβολα της αθανασίας και της αναγέννησης της φύσης. Οι Ρωμαίοι αργότερα γιόρταζαν την ίδια γιορτή, τα Σατουρνάλια (ο Σατούρν συνταυτίστηκε με τον Κρόνο) -που ήταν η μεγαλύτερη και πιο εύθυμη γιορτή του χρόνου- και οι ναοί και τα σπίτια στολίζονταν με στεφάνια από κλαδιά ελιάς, δάφνης και πεύκων και όλο το βράδυ φωτίζονταν με κεριά-σύμβολα της ελπίδας και της αιωνιότητας.

Στη χριστιανική εποχή
Επειδή αυτές οι ιεροτελεστίες ήταν ειδωλολατρικές, οι πρώτοι χριστιανικοί πατέρες της Εκκλησίας απαγόρευσαν στους πιστούς να ανάβουν κεριά στην καρδιά του Χειμώνα όπως έκαναν οι ειδωλολάτρες. Αργότερα όμως, για πρακτικούς λόγους, οι θρησκευτικές Αρχές αναγκάστηκαν να υιοθετήσουν την παράδοση, επειδή ήταν τόσο δυνατή και δεν μπορούσαν να την εξαλείψουν. Στο τέλος, όχι μόνο τα σπίτια των Χριστιανών, αλλά και οι εκκλησίες γέμισαν με κεριά. Έτσι, συνδυάζοντας το με τα Χριστούγεννα, τα ευαγγέλια αναφέρουν ότι ο Χριστός γεννήθηκε το Χειμώνα, γιατί όχι στα Σατουρνάλια; Το κερί βρήκε τη θέση του στο χριστιανισμό, για να συμβολίζει τη μάχη του φωτός εναντίον του σκοταδιού, τη νίκη του καλού πάνω στο κακό και την ελπίδα ότι το κακό θα εξαφανιστεί και θα έλθει η σωτηρία. Το κερί είναι το μικρότερο τάμα που προσφέρουν οι πιστοί στο Θεό ή τους αγίους, «ανάβοντας το για τη χάρη τους», για να τους δοθεί η χάρη και η ευλογία τους -κι αυτό αποτελεί προχριστιανική παράδοση.

Το χριστουγεννιάτικο δέντρο με τα κεράκια του, αλλά και τα στεφάνια είναι γερμανικό έθιμο- απόηχος κι αυτά των Σατουρνάλιων. Η παράδοση όμως στη Γερμανία θέλει τον Μαρτίνο Λούθηρο σαν εμπνευστή του εθίμου. Λένε ότι μια νύχτα που περπατούσε σε ένα δάσος με έλατα, είδε τα αστέρια να λάμπουν ανάμεσα στα κλαδιά και σκέφτηκε να στολίσει ένα δέντρο με κεριά στο σπίτι του. Μέχρι σήμερα στη Γερμανία, τα χριστουγεννιάτικα δέντρα στολίζονται κατά κανόνα με πραγματικά κεριά. Το έθιμο αναβίωσε στην Αγγλία το 1842 η βασίλισσα Βικτώρια, που στόλισε με κεριά το πρώτο χριστουγεννιάτικο δέντρο στο παλάτι Ουίνστορ και εξαπλώθηκε σ’ όλο τον κόσμο. Η αναντικατάστατη λάμψη των κεριών και η ρομαντική, αρχοντική ατμόσφαιρα που δημιουργούν, δεν έσβησε από το πεζό φως των ηλεκτρικών λαμπτήρων. Γι’ αυτό ίσως και όταν η βασίλισσα της Αγγλίας δίνει επίσημο δείπνο στο Buckingham Palace, η μεγάλη τραπεζαρία φωτίζεται με 120 κεριά που ανάβονται σε ασημένια κηροπήγια.Ευτυχώς, για λόγους ασφάλειας, τα πραγματικά κεριά τα αντικατέστησαν με μικρούς ηλεκτρικούς λαμπτήρες... τα κεράκια. Δυστυχώς, η φωτιά δεν είναι ο μόνος κίνδυνος από τη γυμνή φλόγα των κεριών. Ο καπνός τους έχει προκαλέσει ανεπανόρθωτες ζημιές σε εικόνες και τοιχογραφίες -αριστουργήματα της βυζαντινής τέχνης- αλλά και γενικά στον εσωτερικό διάκοσμο των εκκλησιών.

Τα παράδοξα της εποχής μας

2008-12-14T22:38:00.003+02:00

Έχουμε ψηλότερα κτήρια, αλλά κοντύτερο ψυχισμό.
Φαρδύτερες λεωφόρους, αλλά στενότερες οπτικές γωνίες.
Σπαταλούμε περισσότερο, αλλά έχουμε λιγότερα.
Αγοράζουμε περισσότερα, αλλά απολαμβάνουμε λιγότερο.
Έχουμε μεγαλύτερα σπίτια και μικρότερες οικογένειες.
Περισσότερες ανέσεις, αλλά λιγότερο χρόνο.
Έχουμε περισσότερα πτυχία, αλλά λιγότερη αντίληψη.
Περισσότερη γνώση, αλλά λιγότερη κρίση.
Περισσότερους ειδήμονες, αλλά λιγότερες λύσεις.
Περισσότερα φάρμακα, αλλά λιγότερο καλή φυσική κατάσταση.
Έχουμε πολλαπλασιάσει τα αποκτήματά μας, αλλά έχουμε μειώσει τις αξίες μας.
Μιλάμε πολύ, αγαπάμε σπανιότατα και μισούμε συχνότατα.
Έχουμε μάθει πώς να κερδίζουμε το ψωμί μας, αλλά όχι πώς να κερδίζουμε τη ζωή.
Προσθέσαμε χρόνια στη ζωή, αλλά όχι ζωή στα χρόνια μας.
Ταξιδεύουμε στο φεγγάρι, αλλά δυσκολευόμαστε να διασχίσουμε τον δρόμο, ώστε να συναντήσουμε ένα νέο γείτονα.
Κατακτήσαμε το κενό του διαστήματος, αλλά όχι το εσωτερικό μας κενό.
Καθαρίσαμε τον αέρα, αλλά βρωμίσαμε την ψυχή μας.
Διασπάσαμε το άτομο, αλλά όχι την εμπάθεια και την προκατάληψή μας.
Έχουμε υψηλότερα εισοδήματα, αλλά χαμηλότερη ηθική.
Γίναμε πολλοί σε ποσότητα, αλλά λίγοι σε ποιότητα.
Αυτή είναι η εποχή των ψηλών ανθρώπων, αλλά των μικρών χαρακτήρων.
Του γρήγορου κέρδους, αλλά των ρηχών σχέσεων.
Αυτή είναι η εποχή του κόσμου της ειρήνης, αλλά των εσωτερικών συγκρούσεων.
Περισσότερης άνεσης, αλλά λιγότερης διασκέδασης.
Περισσότερων ειδών διατροφής, αλλά λιγότερης θρεπτικότητας.
Αυτή είναι η εποχή των δύο εισοδημάτων (και των δύο συζύγων), αλλά περισσότερων διαζυγίων.
Των εντυπωσιακότερων κατοικιών, αλλά διαλυμένων σπιτιών.
Είναι η εποχή που υπάρχουν πολλά στις βιτρίνες και λιγότερα αποθέματα.
.......

Κατά Βαρβάρων

2008-11-15T11:51:00.007+02:00

Σε επιστολή της με τίτλο Σήκω, μπορείς να περπατήσεις στην εφημερίδα Αλήθεια, 14.11.2008, η Γερόντισσα Παρθενία από τη μονή Μαλεβή, αναφέρεται σε θαύμα που είδε με τα μάτια της καθώς λέει, ενός παράλυτου παιδιού το οποίο μια χιλιοβασανισμένη μανούλα από την Κύπρο έφερε με ένα ταξί στο ερημικότατο μα τόσο ξακουστό Μοναστήρι της Παναγίας Μαλεβής...

Ο Κώστας Κωνσταντίνου διερωτάται σε άρθρο του στον ΠΟΛΙΤΗ, 15.11.2008, Αυτούς, γιατί δεν τους μαζεύουν; τους κομπογιαννίτες δηλαδή, που εκμεταλλεύονται τη θρησκοληψία αφελών, αλλά και τη δυστυχία άρρωστων ανθρώπων...

Ιστορία χωρίς Υστερία

2008-11-05T22:28:00.023+02:00

Επιχειρείται στην Κύπρο η αφαίρεση από τα σχολεία της διδασκαλίας του βιβλίου της Γ΄ Λυκείου «Ιστορία Νεότερου και Σύγχρονου κόσμου (από το 1815 έως σήμερα)» (έκδοση 2007), το οποίο στάλθηκε από την Ελληνική Κυβέρνηση.
Τα επιχειρήματα είναι ότι το βιβλίο «γράφτηκε από δεξιούς - καραμανλικούς ιστορικούς». Ότι στο βιβλίο αναφέρεται το όνομα Γεώργιος Γρίβας χωρίς να προτάσσει διάφορα «κοσμητικά επίθετα» που υπάρχουν στο ακελικό γλωσσάριο, ότι στο βιβλίο δεν περιλαμβάνονται οι «μεγάλες απεργίες των ακελικών εργατών του 1948», και άλλα ιστορικά ευτράπελα.
Συντάκτες του βιβλίου είναι ο ακαδημαϊκός και καθηγητής του Πανεπιστήμιου Αθηνών κ. Κωνσταντίνος Σβολόπουλος, ο Ιωάννης Κολιόπουλος καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και ο Ευάνθης Χατζηβασιλείου, Επίκουρος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Ας δούμε μερικά άρθρα σχετικά:

Ας γράψουμε, λοιπόν, την Ιστορία. Χωρίς υστερία! η σημερινή 28.10.2008
Ας γράψουμε, λοιπόν, την Ιστορία. Χωρίς υστερία! (2) η σημερινή 29.10.2008
Ας γράψουμε, λοιπόν, την Ιστορία. Χωρίς υστερία! (3) η σημερινή 30.10.2008
Τα παραπάνω άρθρα βασίζονται στο βιβλίο του Σπύρου Παπαγεωργίου: ΑΚΕΛ το άλλο Κ.Κ.Ε.

Το ΑΚΕΛ και η Ιστορία, η επαναπροσέγγιση και η λύση Φιλελεύθερος 25.9.2008

H Ιστορία δεν γράφεται κατά ακελική παραγγελία Φιλελεύθερος 5.11.2008

Η ηγεσία του ΑΚΕΛ ξέρει ιστορία Σχιζοφρένεια 3.5.2007

ο προσηλυτισμός στα παιδιά

2008-10-14T17:33:00.005+03:00

Απαγορεύεται ή όχι ο προσηλυτισμός στα παιδιά; [Φιλελεύθερος]
Να καταργηθεί το μάθημα των θρησκευτικών [Χρήστος Γιανναράς]
Τι ισχύει για το μάθημα των θρησκευτικών στα 26 Κράτη Μέλη της Ε.Ε.

πίσω απ' τη βιτρίνα

2008-10-04T23:56:00.004+03:00

Μη μου πεις ότι αυτός είναι αθλητισμός...
Εσύ θα έστελλες το παιδί σου;

Γαϊδούρια... με βούλα

2008-10-04T11:08:00.021+03:00

εμπρόςnet

pathfinder

— Στη Λέσβο τα αδέσποτα γαϊδούρια στους δρόμους έχουν απασχολήσει έντονα το Φιλοζωικό Σύλλογο εδώ και πολλά χρόνια. Ο σύλλογος έχει προτείνει, τη σήμανση και καταγραφή των ζώων, ώστε ανά πάσα στιγμή να είναι γνωστή η ταυτότητα του ιδιοκτήτη τους, καθώς και τη συγκέντρωση των αδέσποτων ζώων σε ένα κτήμα μέχρι να πουληθούν, αφού βεβαίως σημανθούν.

Καθημερινά, η αγροφυλακή συγκεντρώνει αδέσποτα γαϊδούρια από τους δρόμους, τα οποία βγαίνουν σε πλειστηριασμούς για πώληση.

Τον περασμένο Ιούνιο ψηφίστηκε κανονισμός για τη σήμανση και καταγραφή των ιπποειδών από την αρμόδια ευρωπαϊκή επιτροπή στις Βρυξέλλες, αναμένεται δε να δημιουργηθεί μια ενιαία βάση δεδομένων στην Ευρώπη. Η Λέσβος θα είναι ο πρώτος νομός στη χώρα όπου θα εφαρμοστεί πιλοτικά το πρόγραμμα.

—Το τεκμήριο αναγνώρισης-διαβατήριο απαιτείται, κατά την Επιτροπή, όχι μόνον για λόγους υγείας των ζώων, αλλά και για λόγους δημόσιας υγείας, επειδή τα ιπποειδή μπορεί να διατεθούν για κατανάλωση από τον άνθρωπο. Το νέο σύστημα αναμένεται να ισχύσει από την 1η Ιουλίου 2009.

— Στην Κύπρο οι φίλοι του γαϊδάρου προσπαθούν με συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας και εκστρατείες να σώσουν μια από τις τελευταίες αποικίες του κόσμου.

Εκατοντάδες Τουρκοκύπριοι και αρκετοί Ελληνοκύπριοι συμμετέχουν στην ομάδα Save the Cyprus Donkey.

Η αποικία ελεύθερων γαϊδουριών της Καρπασίας είναι «κληρονομιά» της τουρκικής εισβολής, όταν οι Ελληνοκύπριοι αγρότες εγκατέλειψαν τις εστίες και τα ζώα τους. Περίπου 800 γαϊδούρια επιζούν στους ελαιώνες και τα άγρια τοπία της χερσονήσου.

Τα γαϊδούρια και τα μουλάρια της Κύπρου ήταν διάσημα στη Μέση Ανατολή για την αντοχή τους και χρησιμοποιήθηκαν από τις βρετανικές δυνάμεις της περιοχής και στους δύο παγκόσμιους πολέμους.

Με την άφιξη των τρακτέρ και των τζιπ τα συμπαθή τετράποδα είναι πλέον άχρηστα ως εργάτες, θα μπορούσαν όμως να προστατευτούν ως σύμβολο της Κύπρου και ειδικά της Καρπασίας, όπου η τουριστική ανάπτυξη οργιάζει και στις δύο πλευρές της Πράσινης Γραμμής.

This is more or less how the stock market works:

2008-09-25T18:10:00.004+03:00

Once upon a time in a village, a man appeared and announced to the villagers that he would buy monkeys for $10 each.

The villagers seeing that there were many monkeys around, went out to the Forest , and started catching them. The man bought thousands at $10 and as supply started to diminish, the villagers stopped their effort. He further announced that he would now buy at $20. This renewed the efforts of the villagers and they started catching monkeys again.

Soon the supply diminished even further and people started going back to their farms. The offer increased to $25 each and the supply of monkeys became so little that it was an effort to even see a monkey, let alone catch it!

The man now announced that he would buy monkeys at $50! However, since he had to go to the city on some business, his assistant would now buy on behalf of him.

In the absence of the man, the assistant told the villagers. 'Look at all these monkeys in the big cage that the man has collected. I will sell them to you at $35 and when the man returns from the city, you can sell them to him for $50 each.'

The villagers rounded up with all their savings and bought all the monkeys.
Then they never saw the man nor his assistant, only monkeys everywhere!
Now you have a better understanding of how the stock market works.

Ενημέρωση απ' το φίλο μου το Σταύρο

Γενοκτονία των Αρμενίων

2008-04-20T22:22:00.007+03:00

Την 24η Απριλίου του 1915, 300 άτομα της πολιτικής και πνευματικής ηγεσίας των Αρμενίων συγκεντρώθηκαν στην Κωνσταντινούπολη και στη συνέχεια οδηγήθηκαν στο θάνατο. Αυτό ήταν ο προπομπός όσων ακολούθησαν στα χρόνια μέχρι το 1923, όταν ο αριθμός των νεκρών της Γενοκτονίας έφτασε τους 1.500.000.

Η Γενοκτονία των Αρμενίων, ήταν ένα προμελετημένο έγκλημα, το οποίο η κυβέρνηση των Νεότουρκων έφερε σε πέρας με συστηματικότητα. Οι μέθοδοι που χρησιμοποίησε ήταν ο ξεριζωμός, η εξάντληση στις κακουχίες, τα βασανιστήρια, η πείνα και η δίψα, και τα στρατόπεδα θανάτου στην έρημο.

Από τη σχετική βιβλιογραφία προτείνουμε:
1. Τα Τετράδια της Ανζέλ Κουρτιάν
2. Ούτε το όνομά μου της Thea Halo

Η Ανζέλ Κουρτιάν γεννήθηκε στην Προύσα το 1912. Από τριών χρόνων ζει τους διωγμούς των Αρμενίων. Ακολουθεί την οικογένειά της στο Αφιόν Καραχισάρ και με την πρώτη υποχώρηση του ελληνικού στρατού έρχεται στη Μαγνησία και μετά στη Σμύρνη, όπου γίνεται μάρτυρας της καταστροφής της Πόλης. Μαζί με τους πρόσφυγες πηγαίνει στη Μυτιλήνη, στην Κρήτη και στη συνέχεια εγκαθίσταται στην Αθήνα.

H Thea Halo αφηγείται την ιστορία της μητέρας της Σάνο. Στην ηλικία των δέκα χρόνων, η Σάνο επιβίωσε από την πορεία θανάτου που αφάνισε την οικογένειά της. Εβδομήντα χρόνια μετά τον εκπατρισμό της, η Σάνο και η κόρη της Thea επιστρέφουν στην Τουρκία σε μια προσπάθεια αναζήτησης του χωριού και του πατρικού της.

Ο κόσμος της Κύπρου την αυγή του 20ου αιώνα

2008-04-20T10:35:00.019+03:00

Τον Απρίλιο του 1901, διοργανώθηκε από τον Πατριωτικό Σύνδεσμο των Κυπρίων εν Αθήναις στο Ζάππειο Μέγαρο Αθηνών, Κυπριακή Έκθεσις και Αγορά, με εκθέματα αντιπροσωπευτικά από όλη την κυπριακή παραγωγή και την καθημερινή ζωή των Κυπρίων και στόχο την εθνική αφύπνιση και σύσφιγξη των δεσμών μεταξύ του ελληνικού μητροπολιτικού χώρου και της Κύπρου.

Έναν αιώνα μετά, 9 Δεκεμβρίου 1999 – 31 Μαρτίου 2000, το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο και το Πολιτιστικό Ίδρυμα Τραπέζης Κύπρου συνδιοργάνωσαν την Έκθεση "Ο κόσμος της Κύπρου την αυγή του 20ού αιώνα" σε μια προσπάθεια ανασύνθεσης του παραδοσιακού τρόπου ζωής στις πόλεις και τα χωριά της Κύπρου εκείνης της εποχής.

Στην Έκθεση παρουσιάστηκε η μοναδική συλλογή ενδυμασιών και μεμονωμένων ενδυμάτων, η οποία δωρήθηκε από τον Πατριωτικό Σύνδεσμο στο Μουσείο της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος, το σημερινό Εθνικό Ιστορικό Μουσείο, αμέσως μετά το τέλος της Έκθεσης του 1901. Οι φορεσιές τοποθετήθηκαν μέσα στο ιστορικό χωροχρονικό περιβάλλον τους με τη βοήθεια πλούσιου εποπτικού και άλλου πληροφοριακού υλικού, αλλά και χρηστικών αντικειμένων της εποχής, που μεταφέρθηκαν από την Κύπρο.

Η καθημερινή ζωή στα χωριά της Κύπρου περιστρεφόταν γύρω από τις εποχιακές γεωργικές και κτηνοτροφικές ασχολίες. Οι αγροτικές ασχολίες με το σταθερό κύκλο τους, που παρακολουθεί την εναλλαγή των εποχών, είναι αυτές που καθόριζαν τη ζωή των χωρικών της Κύπρου, μια ζωή που αναλωνόταν στα χωράφια από το χάραμα ως το σούρουπο.

"Ο γεωργός έκανε νόημα: "Αν θέλετε, μπορούμε να φάμε". Μας ραντίζουν τα χέρια με νερό και καθόμαστε. Μόνο ο γεωργός μας κάνει παρέα στο τραπέζι. Η οικογένεια σερβίρει.
....Ο σπιτονοικοκύρης πήρε στα χέρια του το μοναδικό ποτήρι και σύμφωνα με το έθιμο ήπιε πρώτος και μας καλωσόρισε ακόμη μια φορά."

Magda Ohnefalsch Richter
Ελληνικά Ήθη και Έθιμα στην Κύπρο, 1913

"Όλα τα έπιπλα, τραπέζια, κρεβάτια και γενικά κάθε ξύλινο αντικείμενο, είναι στολισμένα με ξυλόγλυπτα κοσμήματα. Και τα μαξιλάρια και τα τραπεζομάντηλα και τα σκεπάσματα των κρεβατιών, που είναι πολλές φορές από μεταξωτά υφάσματα, είναι στολισμένα με ελληνικές ταντέλλες".

Magda Ohnefalsch Richter
Ελληνικά Ήθη και Έθιμα στην Κύπρο, 1913

"Στον τοίχο, αντίκρυ στο ντιβάνι, ακουμπούσε μια γαλλική κονσόλα και πιο ψηλά κρεμόταν ένας βενετσιάνικος καθρέφτης με παλιά χρυσή κορνίζα που καθρέφτιζε το χρυσωμένο ρολόι της κονσόλας."

Αγνή Μ. Μιχαηλίδη
Λεμεσός, η Παλιά Πολιτεία, 1970

1η Απριλίου 1955

2008-04-01T17:09:00.004+03:00

Ήταν 1η Απριλίου της ΕΟΚΑ η αρχή
που ακούστηκε στην Κύπρο η φωνή του Διγενή.
Και στον ήχο της φωνής του έτρεξε η λεβεντιά
για να 'ρχισουνε τη δράση εις της Κύπρου τα βουνά.

Μάρκος, Δράκος, Δημητρίου, Λένας και Καραολής
δώσανε με τόσους άλλους την νεανική ζωή.
Μα απ' όλους τους τους λεβέντες πιο τρανός πιο δυνατός
ήτανε ο Αυξεντίου της ΕΟΚΑ υπαρχηγός.

Με το αίμα των ηρώων και με γράμματα χρυσά
θε να γράφουμε σελίδες της γλυκειάς μας λευτεριάς.
Δε μπορεί ποτέ 'νας τόπος να μην ελευθερωθεί
όταν κάθε παλληκάρι τρέχει να θυσιαστεί.

Όλα ζητούν την Λευτεριά

2008-04-01T12:37:00.008+03:00

Στην όμορφη πατρίδα μου
βαρειά κτυπά η καμπάνα.
Κλαίει η μάνα το παιδί
και το παιδί τη μάνα.
Την όμορφη πατρίδα μου
πόδι βαρύ πατάει.
Και η καρδιά μας λαχταρά
της λευτεριάς τη μέρα.
Το χαίρε, ω χαίρε, λευτεριά
να πούμε και δω πέρα.
Στην όμορφη πατρίδα μου
πουλιά δεν κελαδούνε
γλυκόλαλα τραγούδια,
τη μυρωδιά τους κρύβουνε
με πόνο τα λουλούδια.
Κι όλο δακρύζ' η θάλασσα
βογγάει κι η στεριά.
Κι όλα μαζί προσμένουνε
για νάρθη η Λευτεριά.

Ευαγόρας Παλληκαρίδης

Αφορισμός

2008-04-01T10:36:00.004+03:00

«Είμαι Έλλην και ως Έλλην αποστρέφομαι τον Κομμουνισμόν. Είμαι Χριστιανός και ως Χριστιανός βδελύττομαι τον Κομμουνισμόν. Ελληνισμός και Κομμουνισμός είναι έννοιαι ασυμβίβαστοι και καταστάσεις αλληλοπολεμούμεναι. Χριστιανισμός και Κομμουνισμός είναι έννοιαι αντίθετοι και αλλήλας αποκλείουσαι.
»Επομένως ας μη νομίζουν και ας μη ελπίζουν οι Κομμουνισταί ότι είναι δυνατόν, λιβανιζόμενος ή υβριζόμενος υπό τούτων, έστω και επ' ελάχιστον μετ' αυτών να συνοδοιπορήσω, δισυπόστατος γινόμενος και συμβιβάζων τα ασυμβίβαστα. Μόνον εκείνοι είναι ικανοί δισυποστάτως να εμφανίζωνται και Κομμουνισταί όντες να προσποιούνται τους Έλληνας Χριστιανούς».

12.8.1948

Ο Μητροπολίτης Κιτίου Μακάριος,
ο μετέπειτα αρχιεπίσκοπος Κύπρου.

Μακεδονικό

2008-03-25T11:21:00.011+02:00

Τα εθνικά θέματα είναι πάντοτε στο πεδίο των ενδιαφερόντων μας. Προσπαθώντας να κατανοήσουμε το πρόβλημα, αναζητήσαμε πληροφορίες σχετικές.

Η Καθημερινή μας δίδει μια συνοπτική παρουσίαση του θέματος:
Εννέα απαντήσεις για το «Μακεδονικό» ζήτημα

Η ίδια εφημερίδα αναφέρεται και στην πολιτική του Νίκου Ζαχαριάδη την περίοδο 1945-52 η οποία χαρακτηρίστηκε από αντικρουόμενες επιλογές:
Τυχοδιωκτισμοί στο «Μακεδονικό»

Στον μεγάλης επισκεψιμότητας πολιτικό ιστότοπο , «The Huffington Post», δημοσιεύεται άρθρο του πρέσβη της Ελλάδας στις ΗΠΑ, Αλέξανδρου Μαλλιά, για το θέμα του ονόματος της ΠΓΔΜ σε σχέση με τη διεύρυνση του ΝΑΤΟ. Καθημερινή, 28/2/2008

Ο Τάκης Μίχας στην Ελευθεροτυπία, 5-3-2008, αναφέρει Τα τέσσερα καθοριστικά λάθη της Ελλάδας

Ο Ευάγγελος Αβέρωφ-Τοσίτσας στο βιβλίο του Φωτιά και τσεκούρι και εδικότερα στο κεφάλαιο: Για μια ανεξάρτητη Μακεδονία, αναπτύσσει τις απαρχές του προβλήματος.

Δεν είναι απαραίτητο να ασχοληθεί κανείς με τον γεωγραφικό χώρο που πρέπει να λέγεται "Μακεδονία", γιατί συχνά εποίκιλλε, αναλόγως με τη θέληση των κατακτητών, τις αντιλήψεις των ιστορικών, ή τις ανάγκες των αντιφρονούντων δημοσιολόγων. Κατά πολύ γενικό τρόπο, μπορεί να λεχθεί ότι προς νότον και προς δυσμάς ο χώρος αυτός συνορεύει με ψηλά βουνά (τον Όλυμπο, και δυτικά την οροσειρά της Πίνδου και των αλβανικών βουνών) και ότι περιλαμβάνει κυρίως την κυματοειδή πεδιάδα που αρχίζει στον Όλυμπο και φθάνει ίσαμε πέρα από τα Σκόπια.
Αυτή η μεγάλη και ευφορωτάτη περιοχή, πρόσφορη επί αιώνες για εισβολές από τον βορρά και την ανατολή, έγινε γι' αυτό το λόγο ένα ασυνήθιστο εθνολογικό μείγμα. Χωριά απομονωμένα ή ομάδες χωριών, πόλεις ή και συνοικίες, μιλούσαν διαφορετικές γλώσσες ή παραφθορές των, ανάλογα με τις γλωσσικές συνθήκες που είχαν επικρατήσει στις διάφορες εισβολές.
Μιλούσαν ακόμη και ισπανικά, κατάλοιπο της σημαντικής ισραηλιτικής μεταναστεύσεως από την Ισπανία το 1492.
Η ελληνική γλώσσα κυριαρχούσε, γιατί ήταν η γλώσσα των αυτοχθόνων, του εμπορίου και της Εκκλησίας. Ακολουθούσε η τουρκική, γιατί ήταν η γλώσσα της Διοικήσεως, του Στρατού και πολλών αποίκων.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι υπόλοιπες βαλκανικές γλώσσες και οι τοπικές διάλεκτοι είχαν εξαφανισθεί. Υπήρχαν και αυτές, μάλιστα σε ορισμένες περιοχές κυριαρχούσαν αναμφισβήτητα.
Όταν, τον 19ο αιώνα, πολλές βαλκανικές χώρες απέκτησαν την ανεξαρτησία τους, η Μακεδονία εξακολουθούσε να παραμένει υπό την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Ήταν φυσικό, το περίεργο αυτό εθνολογικό κράμα να προκαλέσει πολύ σοβαρές κρίσεις. Ο λόγος ήταν πολύ απλός: κάθε εθνικογλωσσική ομάς επεδίωκε να ενωθεί με τη Μητέρα-Πατρίδα. Από τις δύο πλευρές των συνόρων οι μεν ονειρεύονταν τους δε, τους "αδελφούς".
Η ήδη εντόνως περίπλοκη κατάσταση έγινε πράγματι επικίνδυνη όταν μια από αυτές τις διεκδικήσεις ικανοποιήθηκε με τελείως δυσανάλογο τρόπο, και αυτό με ζημία των λοιπών διεκδικήσεων και βλέψεων. Το 1878 η Ρωσία, έχοντας συντρίψει την Τουρκία, δημιούργησε με τη Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου τη "Μεγάλη Βουλγαρία", η οποία περιελάμβανε, μεταξύ άλλων, ολόκληρη τη Μακεδονία με τη Θεσσαλονίκη.
Αυτό ήταν βέβαια ένα εφήμερο κατασκεύασμα, αφού λίγους μήνες αργότερα η Συνθήκη του Βερολίνου επανέφερε τη Μακεδονία εντός των ορίων της Τουρκίας.
Αλλά ο κακός σπόρος των υπερφιάλων φιλοδοξιών είχε ήδη φυτρώσει Η προπαγάνδα για μια Μεγάλη Βουλγαρία ήταν εντονωτάτη, η ατμόσφαιρα δηλητηριάσθηκε, και τελικά φανατισμένες ομάδες κομιτατζήδων προσπάθησαν "με φωτιά και τσεκούρι" να βουλγαροποιήσουν όλη την εκτεταμένη αυτή περιφέρεια, και ιδίως τα περίχωρα της Θεσσαλονίκης. Όπως ήταν όμως φυσικό, δεν άργησαν να δημιουργηθούν και αντίθετες ένοπλες ομάδες, με σκοπό την προστασία των συμπατριωτών τους.
Ακολούθησε φοβερή αιματοχυσία. Υπήρξαν βέβαια και στιγμές ηρεμίας, άλλα για χρόνια ο ανορθόδοξος και ανηλεής πόλεμος δεν έλεγε να τελειώσει.
Σε ολόκληρη τη χερσόνησο, το "μακεδονικό ζήτημα" φλόγιζε τα πάθη, δηλητηρίαζε τις σχέσεις μεταξύ των αμέσως ενδιαφερομένων χωρών, και στις αρχές του αιώνος απασχολούσε πολύ σοβαρά τις Μεγάλες Δυνάμεις. Ο αγώνας διετήρησε την έντασή του σχεδόν ως τους Βαλκανικούς πολέμους.
Οι πόλεμοι αυτοί (1912-1913) άλλαξαν τελείως την όψη και εν πολλοίς τη βάση του όλου ζητήματος.
Η Μακεδονία, η οποία υπό την Οθωμανική Αυτοκρατορία είχε αναγκαστικά μια διοικητική ενότητα, τριχοτομήθηκε. Η Ελλάς και η Σερβία γίνονταν κυρίαρχες των μεγαλυτέρων και ευφορωτέρων περιοχών της. Και αν η εθνολογική κατάσταση δεν άλλαζε πολύ (πλήθος Ελλήνων εγκατέλειψαν τότε τη Βουλγαρία), η Διοίκηση άλλαζε απολύτως.
Μια εντελώς νέα κατάσταση άρχισε να δημιουργείται στη Μακεδονία.
Αλλά η πραγματική ριζική αλλαγή επήλθε μετά το τέλος του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, όταν διεθνείς συνθήκες επέβαλαν κάτι πρωτοφανές στην Ιστορία: την υποχρεωτική ανταλλαγή -εκτός ολίγων εξαιρέσεων- των μειονοτήτων. Αυτό σήμαινε ότι κατηργείτο το εθνολογικό κράμα της Μακεδονίας.
Η εγκατάσταση στη Μακεδονία πολλών εκατοντάδων χιλιάδων προσφύγων από τη Μικρά Ασία και την Ανατολική Θράκη, βοήθησε ώστε να εποικισθεί το ελληνικό τμήμα από ομοιογενή πληθυσμό. Οι στατιστικές που έγιναν εκείνη την εποχή από την Κοινωνία των Εθνών βεβαιώνουν ότι η μητρική γλώσσα για τα 93% του πληθυσμού της Μακεδονίας ήταν η ελληνική. Εξάλλου, πρέπει να σημειωθή ότι πάρα πολλοί κάτοικοι, περιλαμβανόμενοι στα υπόλοιπα επτά εκατοστά, μιλούσαν διάφορες τοπικές διαλέκτους σλαβικής προελεύσεως, αλλά ήταν δίγλωσσοι. Οι περισσότεροι από αυτούς, για λόγους θρησκευτικούς, παραδόσεως και περιβάλλοντος, είχαν κατά πλειοψηφία συνείδηση ελληνική.

Αύτη λοιπόν τη χώρα, την καθιερωμένη ως ελληνική στη λαϊκή φαντασία από την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου, του σημαιοφόρου του Ελληνισμού ίσαμε τις Ινδίες· αυτή τη χώρα την τόσο αιματοβαμμένη και επιτέλους ελευθερωμένη· αυτή τη χώρα που τώρα ήταν το κυριότερο καταφύγιο των προσφύγων, ο πρώτος σιτοβολών της Ελλάδος, και, από απόψεως πληθυσμού, πιο ελληνική παρά ποτέ· αυτή τη χώρα, το Κ.Κ.Ε. έπαιρνε την εντολή να τη διεκδικήση από την Ελλάδα, για να γίνη ένα ανεξάρτητο κράτος που θα ήταν δορυφόρος της Βουλγαρίας.
Αυτό είχε για πολύ καιρό βαθειά επιρροή και στην πορεία του Κ.Κ.Ε., και στις σχέσεις μεταξύ Ελλάδος, Βουλγαρίας και Γιουγκοσλαβίας.
Το όλο ζήτημα γεννήθηκε για πρώτη φορά τον Μάιο του 1921 και κατά ανεπίσημο μάλλον τρόπο. Ο Αρχηγός της Βουλγαρικής Αντιπροσωπείας στο Συνέδριο της Τρίτης Διεθνούς, που έγινε στη Μόσχα, ο Κολάρωφ, μίλησε γι' αυτό στον Αρχηγό της Ελληνικής Αντιπροσωπείας, που ήταν ένας νέος δικηγόρος, ο Γεωργιάδης, ο οποίος ως τότε είχε υποστηρίξει με ζήλο την απόλυτη πειθαρχία στην Κομιντέρν.
Ο γράφων αυτές τις γραμμές είχε την ευκαιρία να τον γνωρίση αργότερα και έτσι γνωρίζει τις λεπτομέρειες από πρώτη πηγή. Η επιχειρηματολογία του Κολάρωφ ήταν η ακόλουθη: αν υποστηριζόταν η δημιουργία μιας ανεξάρτητης Μακεδονίας, το Κ.Κ. Βουλγαρίας, που ήταν μάλλον αναιμικό, θα γινόταν ξαφνικά σημαντικό και θα κέρδιζε τις ψήφους των Μακεδόνων της Βουλγαρίας, που είχαν καταφύγει εκεί πρόσφυγες. Από το άλλο μέρος, το Κ.Κ.Ε., αραιά στελεχωμένο σ' αυτή την κατ' εξοχήν αγροτική περιοχή, θα κέρδιζε τις ψήφους των μειονοτήτων και όλων εκείνων που προτιμούσαν μια ανεξάρτητη Μακεδονία. Τέλος, αν ήταν δυνατό να δημιουργηθεί η ανεξάρτητη Μακεδονία, ο κομμουνισμός θα ενέγραφε από τότε μια πρώτη υποθήκη γι' αυτό το νέο κράτος.
Ο Γεωργιάδης απήντησε με αοριστολογίες, αλλά μόλις επέστρεψε στην Ελλάδα αντετάχθη ζωηρά σ' αυτή την ιδέα και μετεπήδησε στο στρατόπεδο των "μη κονφορμιστών", για να το εγκαταλείψη και αυτό όταν, έπειτα από μικρό χρονικό διάστημα, τον έδιωξαν από το Κόμμα...
Η βουλγαρική θέση, μολονότι ήταν αντίθετη προς τα συμφέροντα και τις πεποιθήσεις των Κ.Κ. Ελλάδος και Σερβίας, ανεφέρθη και πάλι και υπεστηρίχθη επισήμως τον επόμενο χρόνο στη Σόφια, μέσα στους κόλπους της Βαλκανικής Κομμουνιστικής Ομοσπονδίας. Η Ελληνική Αντιπροσωπεία αντετάχθη και πάλι, επικαλούμενη το γεγονός ότι η πρόταση αυτή δημιουργούσε επικίνδυνα προβλήματα και υιοθετούσε τη "σωβινιστική" πολιτική της βουλγαρικής αστικής τάξεως.
Μόλις όμως ο Αρχηγός της Ελληνικής Αντιπροσωπείας, Πετσόπουλος, επέστρεψε στην Αθήνα, κατηγορήθηκε ο ίδιος από το Κόμμα για μείγμα "σωβινισμού" και "διασπαστικού κομμουνισμού", και τελικά διεγράφη από τον κατάλογο των στελεχών...
Το Κ.Κ.Ε. φαινόταν να παραπαίει.
Αυτό συνέβαινε γιατί πολλοί ηγέτες του δεν είχαν καταλάβει ότι η πολιτική του Κ.Κ. Βουλγαρίας ήταν κατά βάθος η πολιτική της Κομιντέρν.
Η αβεβαιότης δεν μπορούσε να διαρκέση: αν το όλο ζήτημα είχε αίσιο τέλος, θα βοηθούσε πολύ την εξάπλωση του Κομμουνισμού στη Βαλκανική Χερσόνησο. Γι' αυτό, στα τέλη του 1923, στη Μόσχα, η Εκτελεστική Επιτροπή της Κομιντέρν και η Εκτελεστική Επιτροπή της Βαλκανικής Κομμουνιστικής Ομοσπονδίας ψήφισαν απόφαση κατά την οποία το ζήτημα της ανεξαρτησίας της Μακεδονίας ήταν "ζήτημα αρχής". Αυτό σήμαινε ότι όλα τα Κομμουνιστικά Κόμματα ήταν υποχρεωμένα να ακολουθήσουν τη γραμμή που είχε χαραχθή.
Οι αντιπρόσωποι της Γιουγκοσλαβίας αντετάχθησαν και αρνήθηκαν να αποδεχθούν την απόφαση. Αντιθέτως, ο Αρχηγός της Ελληνικής Αντιπροσωπείας -απρόβλεπτη αλλαγή πορείας- την απεδέχθη, χωρίς φαίνεται να έχη εξουσιοδοτηθή γι' αυτό από το Κόμμα του. Το τελευταίο αυτό προκύπτει ιδίως από το ότι μόλις επέστρεψε στην Αθήνα η θέση του έγινε τόσο λεπτή ώστε έσπευσε να εξαφανισθή κάπου στην Αμερική. Εξηφανίσθη μάλιστα αποκαλύπτοντας την ισχύ των πεποιθήσεών του επί του θέματος της ανεξαρτησίας της Μακεδονίας με τρόπο που ήταν μεν χρήσιμος γι' αυτόν άλλα όχι και ιδιαιτέρως κομψός και πρωτότυπος: πήρε μαζί του ολόκληρο το ταμείο του μικρού Κόμματος.
Στο μεταξύ, το Κόμμα ακολουθούσε την τακτική των υπεκφυγών και διεβίβαζε στη Μόσχα συγκεχυμένες απόψεις. Δεν τολμούσε να λάβη σαφή θέση. Του ήταν άλλωστε αδύνατο να το κάμη, γιατί και σ' αυτήν ακόμη την τριανδρία που βρισκόταν τότε (1924) επικεφαλής του Κόμματος, μόνο ένας, ο Μάξιμος, ήταν υπέρ της πλήρους πειθαρχίας στις αποφάσεις της Διεθνούς. Ζητήθηκε τότε από το Κ.Κ.Ε. να αποστείλη αντιπροσώπους στη Μόσχα, για να λάβουν μέρος στο Πέμπτο Παγκόσμιο Συνέδριο της Κομιντέρν, και άφηναν σαφώς να γίνη αντιληπτό ότι θα συζητούσαν το "ζήτημα".
Στο Συνέδριο, ο Αρχηγός της Ελληνικής Αντιπροσωπείας, που δεν ήταν άλλος από τον πιστό "κονφορμιστή" Μάξιμο, που ανεφέρθη, αντετάχθη με πολύ θάρρος σε όσους υπεστήριξαν την ανεξαρτησία της Μακεδονίας. Η συζήτηση πήρε σκληρή μορφή. Τόσο οι Έλληνες όσο και οι Γιουγκοσλάβοι κατηγορήθησαν δριμύτατα από έναν από τους πρώτους Σοβιετικούς αντιπροσώπους, αλλά ο Μάξιμος αντέκρουσε την επιχειρηματολογία του. Το κύριο επιχείρημά του ήταν ότι στη Μακεδονία είχαν μόλις εγκατασταθή επτακόσιες χιλιάδες πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία, ότι αυτό κανείς δεν μπορούσε να το αρνηθή, ότι το γεγονός αυτό είχε αλλάξει την εθνολογική σύνθεση της περιοχής, και ότι εμπόδιζε "τους Έλληνες εργάτες και αγρότες να αποδεχθούν την πολιτική της αυτονομίας της Μακεδονίας".
Αμέσως όμως μετά από αυτή τη θεμελίωση της αρνήσεως, άγνωστο κάτω από ποιες πιέσεις ή απειλές, η Ελληνική Αντιπροσωπεία, με επικεφαλής τον Αρχηγό της, απεδέχθη όσα είχαν υποστηρίξει οι Σοβιετικοί και οι Βούλγαροι... Απεδέχθη μάλιστα πολύ περισσότερα, γιατί η απόφαση του Πέμπτου Παγκοσμίου Συνεδρίου επέβαλε "μια ενότητα εργασίας για το ζήτημα της Μακεδονίας και της Θράκης".
Περί τα τέλη του ίδιου χρόνου και κατά τη διάρκεια ενός εκτάκτου Συνεδρίου, το Κ.Κ.Ε., αγνοώντας τη γνώμη των πιο σημαντικών μελών του, απεφάσιζε σχεδόν ομόφωνα ότι: "Όσο διαρκούν η διαίρεση και η καταπίεση της Μακεδονίας και της Θράκης, αδυνατούμε να αποφύγουμε έναν ιμπεριαλιστικό πόλεμο. Γι' αυτό και αγωνιζόμαστε για την ενοποίηση και την ανεξαρτησία των τριών τμημάτων της Μακεδονίας και της Θράκης".
Το Κ.Κ.Ε. δεσμευόταν σαφώς και οριστικώς: η απόφαση ήταν υποχρεωτική και καμιά διαφωνία δεν επιτρεπόταν.
· Από πλευράς πίστεως στην "Πατρίδα του Σοσιαλισμού", αυτό ήταν τέλειο.
· Από πλευράς αρχών, ήταν αλλόκοτο και παράλογο.
· Από πλευράς προόδου του μαρξιστικού κινήματος στην Ελλάδα και τη Γιουγκοσλαβία, ήταν πραγματική παραφροσύνη.
Παρ' όλα αυτά, το Κ.Κ.Ε. παρέμεινε πιστό στις κατευθύνσεις που είχαν χαραχθή στη Μόσχα. Έκαμε μια μόνο παραχώρηση, και αυτήν προσωρινά· αντιλαμβανόμενο ότι είχε πιθανότητες να εκλέξη λίγους βουλευτάς στις εκλογές του 1926, δεν περιέλαβε το ζήτημα στο προεκλογικό του πρόγραμμα. Απλώς το αγνόησε.
Αυτό όμως κανέναν δεν μπορούσε να παραπλανήση. Οι επίσημες αποφάσεις υπήρχαν, η φρασεολογία τους ήταν απολύτως σαφής, και δεν είχαν ποτέ ανακληθή ή έστω αλλοιωθή. Ο μαρξισμός-λενινισμός, που δεν κατόρθωνε καν να ριζώση στον τόπο, φαινόταν τώρα βεβαρημένος με μια εθνική προδοσία, που γινόταν περισσότερο απεχθής από το γεγονός ότι σκοπός της ήταν να αποσπάση από τη Χώρα δύο από τις πλουσιότερες περιοχές της.
Η αντίδραση υπήρξε έντονη σε όλες τις τάξεις του πληθυσμού. Οι ασκούντες την εξουσία έλαβαν κάθε φύσεως μέτρα, μεταξύ των οποίων και την άσκηση ποινικής διώξεως για εσχάτη προδοσία. Οι πιο γνωστοί κομμουνισταί (Ζαχαριάδης, Μάξιμος, Πουλιόπουλος και άλλοι) παρεπέμφθησαν στα δικαστήρια και κατεδικάσθη σαν, αν και, πρέπει να σημειωθή, οι ποινές που τους επεβλήθησαν ήταν μάλλον ελαφρές.
Όλα αυτά, που αναφέρονται εδώ πολύ περιληπτικά, δεν επηρέασαν την επίμονη πολιτική του Κ.Κ.Ε. για το Μακεδονικό. Αντιθέτως, μετά τη συντριβή του στις εκλογές του 1928, το Κόμμα, μην έχοντας άλλωστε πλέον τίποτε να χάση και υπό την ηγεσία του Ζαχαριάδη, έλαβε ακόμη τολμηρότερες θέσεις.
Τον Δεκέμβριο του 1931, το Κόμμα έλαβε επί του "ζητήματος" την πιο σκληρή απόφαση. Η απόφαση ενεκρίθη ομοφώνως από την Κεντρική Επιτροπή και με αυτήν το Κόμμα διεκήρυξε τα ακόλουθα:
"Η Ελλάδα είναι μια χώρα "ιμπεριαλιστική" που κατέκτησε δια της βίας ολόκληρες περιοχές κατοικημένες από άλλες εθνότητες. Εν ονόματι των πιο βασικών αρχών του μπολσεβικισμού, το Κ.Κ.Ε. διακηρύσσει για τη Μακεδονία και τη Θράκη την αρχή της αυτοδιάθεσης μέχρι και του δικαιώματος της αποχώρησης από το Ελληνικό Κράτος και υποστηρίζει ενεργά τις επαναστατικές προσπάθειες των πληθυσμών των περιοχών αυτών για την εθνική τους απελευθέρωση".
Το 1934 το Κόμμα επανήλθε στο ίδιο θέμα κατά τρόπο ακόμη επισημότερο. Πράγματι, το Πέμπτο Συνέδριο του Κ.Κ.Ε. έλαβε σχετικώς μια απόφαση που άρχιζε με τη δήλωση ότι υιοθετείται από το Κόμμα:
"Η υποστήριξη και ενίσχυση των εθνικοεπαναστατικών οργανώσεων των εθνικών μειονοτήτων και η στερέωση των δικών του οργανωτικών θέσεων μέσα σ' αυτές, δίπλα στην καθημερινή του πάλη για όλα τα ζητήματα, και τα πιο ελάχιστα, των εθνικών μειονοτήτων, που παλεύουν ενάντια στην εθνική, οικονομική και κοινωνική καταπίεση της αστικοτσιφλικάδικης Ελλάδας και η αναγνώριση στις μειονότητες αυτές του δικαιώματος της αυτοδιάθεσης μέχρι και του κρατικού αποχωρισμού".
Τα καίρια σημεία αυτών των κειμένων αναδημοσιεύονται εδώ για τρεις κυρίως λόγους: Πρώτον, γιατί αργότερα, σε ορισμένες ειδικές περιστάσεις, έγινε προσπάθεια να αμφισβητηθή η ύπαρξή τους. Χρήσιμο λοιπόν είναι να επιβεβαιωθή η αυθεντικότης τους και να λεχθή ότι βρίσκονται στα επίσημα δημοσιεύματα του Κ.Κ.Ε., από όπου και αναδημοσιεύονται επί λέξει. Δεύτερον, γιατί εξηγούν εν πολλοίς τη βαθειά και διαρκή λαϊκή αντίδραση εναντίον του Κ.Κ.Ε. Τρίτον, γιατί αποδεικνύουν την ολοκληρωτική υποταγή του Κομμουνιστικού Κόμματος της Ελλάδος στις κατευθύνσεις που προήρχοντο από το εξωτερικό.
Ίσως τεθή η ερώτηση: γιατί η Κομιντέρν καθόριζε αυτές τις κατευθύνσεις τις τόσο ολέθριες για το Κ.Κ.Ε.;
Μια σχετικώς πλήρης απάντηση θα εκάλυπτε πολύ χώρο. Ας αρκεσθούμε λοιπόν να επισημάνουμε τα βασικά αίτια που επηρέαζαν τους κατευθύνοντες το κομμουνιστικό κίνημα μέσα στα διεθνή πλαίσιά του. Κατά τη γνώμη μας, ήταν τα εξής:
Η παρεχομένη βοήθεια στο Κ.Κ. Βουλγαρίας.
Η ελπίδα να παρασυρθούν από την κομμουνιστική ιδεολογία ορισμένες μειονότητες της Βορείου Ελλάδος και της Νοτίου Σερβίας, για τις οποίες πίστευαν καλόπιστα ότι ζωηρά επιθυμούσαν την ίδρυση μιας ανεξάρτητης Μακεδονίας.
Η διατήρηση ανοικτού ενός ζητήματος που αναμόχλευε τις εχθρότητες μεταξύ τριών μικρών χωρών και μπορούσε να δημιουργήση έναν τοπικό "ιμπεριαλιστικό" πόλεμο, πάντοτε χρήσιμο στο κίνημα.
Η ελπίδα ότι, με μια διαφορετική ερμηνεία της προσπάθειας, οι εθνικιστικές βουλγαρικές οργανώσεις θα βοηθούσαν τη δημιουργία του νέου κράτους.
Τέλος, η ελπίδα ότι το νέο κράτος, μετά τη δημιουργία του, θα το υιοθετούσε ο διεθνής κομμουνισμός, και θα ήταν πολύ χρήσιμο, γιατί θα βρισκόταν στη μέση μικρών χωρών με εδραιωμένες εθνικιστικές πεποιθήσεις.
Με αυτές τις προϋποθέσεις, το παιχνίδι άξιζε τον κόπο και τις θυσίες που θα υφίστατο ενδεχομένως το Κ.Κ.Ε.
Ήρθε όμως η μέρα που η Κομιντέρν αντελήφθη ότι είχε πάρει στραβό δρόμο. Τα χρόνια περνούσαν, και κανένα από τα αναμενόμενα αποτελέσματα δεν είχε επιτευχθή. Επιπλέον, ένα εντελώς απρόβλεπτο και σοβαρότατο θέμα είχε εγερθή και στις τρεις βαλκανικές χώρες: και αυτοί ακόμη οι πιο προοδευτικοί σοσιαλισταί δεν τολμούσαν να συνεργασθούν με τα Κομμουνιστικά Κόμματα, που τα θεωρούσαν κόμματα προδοσίας και διαμελισμού της Πατρίδος. Αυτό ήταν τότε ιδιαιτέρως δυσάρεστο, γιατί είχε αρχίσει η εποχή των λαϊκών μετώπων, που τα θεωρούσαν αρίστους Δουρείους Ίππους, προσαρμοζόμενους κάθε φορά στις συνθήκες κάθε χώρας. Έτσι, η αποτυχία της προσπάθειας να αποσχισθή η Μακεδονία έγινε φανερή από πολλές πλευρές. Και γι' αυτό, απλούστατα, η όλη υπόθεση λησμονήθηκε. Είχε διατηρηθή ζωντανή δεκατέσσερα χρόνια, από το 1921 έως το 1935. Την ανέστησαν και την επεκαλέσθησαν και πάλι -σύμπτωση!- δεκατέσσερα χρόνια αργότερα.
Τη λησμόνησαν μετά την πρώτη περίοδο, για να αποκτήσουν μια μικρή εκλογική επιτυχία. Τη θυμήθηκαν μετά τη δεύτερη περίοδο, για να αποφύγουν μια τρομακτική καταστροφή: την καταστροφή του συμμοριτοπολέμου, ο οποίος άρχισε το 1946.
Πράγματι, η αποσχιστική πολιτική εγκατελείφθη τον Απρίλιο του 1935 με μια απόφαση της Εκτελεστικής Επιτροπής του Κόμματος, η οποία υιοθέτησε για όλη την περιοχή την "αρχή της απόλυτης ισότητας των μειονοτήτων". Επρόκειτο για μια εντελώς άλλη γραμμή.
Από μια γενικότερη σκοπιά, η εκπληκτική αυτή μεταστροφή δείχνει πόσο ο κομμουνιστικός κόσμος προσαρμόζει την πολιτική του στις περιστάσεις, και πως δεν ενοχλείται πολύ από κρίσεις συνειδήσεως. Γιατί ας μη λησμονούμε ότι η σταδιοδρομία πολλών από τους πρώτους και δυναμικούς ιδρυτάς του Κόμματος είχε καταστραφή μόνο και μόνο επειδή είχαν τολμήσει να συζητήσουν τις κατευθύνσεις που τότε επεβάλλοντο εκ των άνω και τώρα εγκατελείποντο...
Αλλά ανεξάρτητα από τη γραμμή της Κομιντέρν, το Κ.Κ.Ε. είχε και ειδικούς τοπικούς λόγους να θέλη να προσαρμοσθή στις περιστάσεις.

........

Ολόκληρο το βιβλίο Φωτιά και τσεκούρι θα το βρείτε εδώ >>

Αγία Θεοδώρα

2008-03-20T19:21:00.008+02:00

Τι απόμεινε μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές του 2008;

Το εκκλησάκι της Αγίας Θεοδώρας βρίσκεται κοντά στο χωριό Βάστα της Μεγαλόπολης και είναι κτίσμα πιθανόν του 12ου αιώνα.

Ένα εκκλησάκι που το αγκαλιάζουν δεκαεπτά δέντρα. Τα κλαδιά τους ξεφυτρώνουν από τη σκεπή ενώ οι ρίζες τους, που δε φαίνονται, περνούν μέσα από τους τοίχους του για να καταλήξουν στο έδαφος.

Το άφθονο νερό που ρέει κάτω από την εκκλησία ποτίζει τα δέντρα.

Γιορτάζει στις 11 Σεπτεμβρίου.

σχετικά: >>>

ROM

2008-02-10T10:22:00.000+02:00

Περδικόστηθη τσιγγάνα
μάθε με πως να κατέχω
τα γραφτά θνητών κι εθνών,
πώς τ' απόκρυφα των κύκλων
και των ουρανών
πώς να φέρνω αναστημένους
σε καθρέφτες μαγικούς
τις πεντάμορφες του κόσμου
κι όλους τους καιρούς.

Τσιγγάνοι ή Ρομά, μέλη της πολυπληθέστερης και της πιο αδικημένης ίσως διακρατικής μειονότητας στην Ευρώπη, είναι πληθυσμοί παραδοσιακά νομαδικοί που βρίσκονται πια κατά ένα μεγάλο ποσοστό στα όρια της ένταξης στις κοινωνίες όπου ζουν. Είναι επίσης τα παραδοσιακά θύματα ακραίων ρατσιστικών προκαταλήψεων σχετικά με τη φιλοσοφία, τον τρόπο ζωής και τις επιλογές των κοινοτήτων τους

>> Το ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ ROM έχει ως θέμα την ιστορία και τις καταβολές των τσιγγάνων, καθώς και τη σημερινή τους διαβίωση στην ΕΛΛΑΔΑ. Παρακολουθούμε πλάνα από την καθημερινή τους ζωή και τις δραστηριότητές τους, όπως για παράδειγμα το γάμο ή τα γλέντια τους. Δε λείπουν βέβαια και οι αναφορές στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν και στο ρατσισμό που υφίστανται.

>> Ρωμά, Τσιγγάνοι, Γύφτοι, Κατσίβελοι πόνημα του πρώην βουλευτή Έβρου Χρήστου Κηπουρού

>> Στην κατάσταση των Τσιγγάνων στην Ελλάδα, αναφέρεται σε έκθεσή της η Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου.

Προσωπικότητα

2008-01-19T18:19:00.001+02:00

Η μελέτη της προσωπικότητας είναι εξαιρετικά ευρύ κεφάλαιο στην ψυχολογία, γιατί αγγίζει συγχρόνως πάρα πολλούς τομείς και ειδικότητες. Η εμπειρική και θεωρητική έρευνα για την προσωπικότητα είναι τόσο πλούσια και ποικίλη, που θα μπορούσαμε να πούμε ότι μελετώντας κανείς την προσωπικότητα απ' όλες τις σκοπιές μελετάει ολόκληρη την ψυχολογία.

Αν ο όρος «προσωπικότητα» σημαίνει την κοινότητα χαρακτηριστικών και τις διαφορές των ανθρώπων μεταξύ τους, η μελέτη των κοινών χαρακτηριστικών και των ατομικών διαφορών μάς οδηγεί αυτόματα στη μελέτη των κινήτρων τους και των νοητικών τους ικανοτήτων, που η γνώση τους αποτελεί προϋπόθεση για την κατανόηση των περίπλοκων λειτουργιών της προσωπικότητας.

Τι είναι η προσωπικότητα

Η προσέγγιση της ανθρώπινης προσωπικότητας απαιτεί την αντιμετώπιση του ανθρώπου ως συνόλου.

Οι προσπάθειες των μελετητών να την κατανοήσουν και να την τυποποιήσουν είναι πολύ παλιές, απασχόλησαν επί αιώνες τους φιλοσόφους, τους θεολόγους, και τους φυσιολόγους. Από τους ορισμούς που οι ψυχολόγοι έδωσαν, ο σχετικά πληρέστερος είναι εκείνος που ορίζει την προσωπικότητα ως «την ενότητα και ακεραιότητα του ατόμου: το σύνολο των διακριτικών του χαρακτηριστικών και της ιδιοτυπίας της συμπεριφοράς του».

Η κατανόηση της ανθρώπινης προσωπικότητας και της έκφρασής της, που είναι η συμπεριφορά, η κατανόηση των ομοιοτήτων και των διαφορών τής προσωπικότητας, προϋποθέτει να μη θεωρούμε τα χαρακτηριστικά της σαν κάτι βιολογικά ή υπερβατικά δεδομένο, σταθερό και αναλλοίωτο. Για την κατανόησή της δηλαδή πρέπει να μελετηθούν οι βασικές ιδιότητες του ανθρώπινου συστήματος ως βιολογικοφυσιολογικού οργανισμού με τις συμβολικές του λειτουργίες, να μελετηθούν ακόμα οι παράγοντες που συμβάλλουν στην ανάπτυξή του και τον τρόπο με τον όποιο το ανθρώπινο σύστημα μεταβάλλεται και εξελίσσεται μέσα στην κοινωνία.

Γνωρίζουμε πια σήμερα πως οι μορφολογικές, λειτουργικές και γενικά οι ιδιότητες του ανθρώπινου συστήματος, παρά το γεγονός ότι χαρακτηρίζονται από «συνέχεια», ωστόσο δεν είναι σταθερές, αλλά μεταλλάσσονται, και τροποποιούνται, τόσο στο ίδιο το άτομο, όσο και από γενιά σε γενιά. Αυτό σημαίνει ότι τα ανθρώπινα χαρακτηριστικά τροποποιούνται, αναπτύσσονται, εξελίσσονται μέσα από τις περίπλοκες διαδικασίες της ωρίμανσης και της μάθησης, που υπόκεινται στις συνδυασμένες επιδράσεις του εξωτερικού και του εσωτερικού κόσμου του ανθρώπου.

Μετά από μακρόχρονη απασχόληση πάνω στο θέμα οι ερευνητές απομόνωσαν και τυποποίησαν τους παράγοντες που θεωρούνται υπεύθυνοι για την ανάπτυξη, τη διαμόρφωση και την τροποποίηση της ανθρώπινης προσωπικότητας. Οι παράγοντες αυτοί είναι ουσιαστικά δύο: ο γενετικός και ο περιβαλλοντικός.

Για τα περαιτέρω βλέπε: Η ψυχολογία σήμερα, 1. Γενική ψυχολογία, της Μαρίας Νασιάκου, Καθηγήτριας Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Ματαιοδοξία (φιλοδοξία)

2008-01-19T13:20:00.000+02:00

Μόλις η επιδίωξη για αναγνώριση πάρει διαστάσεις, προκαλεί στην ψυχική ζωή μια αυξημένη ένταση, η οποία επενεργεί και ο άνθρωπος συλλαμβάνει σαφέστερα τον σκοπό της δύναμης και υπεροχής και αποβλέπει να τον εκπληρώσει με ισχυρότερη παρακίνηση. Η ζωή του γίνεται αναμονή ενός μεγάλου θριάμβου. Ένας τέτοιος άνθρωπος γίνεται υποκειμενικός, γιατί χάνει τη συνάφεια με τη ζωή, γιατί πάντα ασχολείται με το ζήτημα τι είδους εντύπωση προξενεί και τι σκέπτονται οι άλλοι γι' αυτόν. Η ελευθερία δράσης του παρεμποδίζεται εξαιρετικά και εμφανίζει το συχνότερα απαντημένο χαρακτηριστικό γνώρισμα, τη ματαιοδοξία.

Μπορεί να ισχυριστεί κανείς ότι η ματαιοδοξία, έστω και μόνο σε ίχνη, υπάρχει σε κάθε άνθρωπο. Και επειδή δεν κάνει εντύπωση αν κανείς παρουσιάζει τη ματαιοδοξία του εντελώς απροκάλυπτη στην κοινή θέα, βρίσκεται αυτή τις πιο πολλές φορές καλά κρυμμένη και παίρνει τις πιο διαφορετικές μορφές. Μπορεί κανείς και με μια ορισμένη μετριοφροσύνη να είναι ματαιόδοξος. Ένας άνθρωπος μπορεί να είναι τόσο ματαιόδοξος, ώστε ή η εκτίμηση των άλλων δεν τον ενδιαφέρει καθόλου ή την επιδιώκει με βουλιμία και προσπαθεί να τη στρέψει προς όφελός του.

Εάν η ματαιοδοξία ξεπεράσει έναν ορισμένο βαθμό, γίνεται εξαιρετικά επικίνδυνη. Εκτός του ότι εξαναγκάζει τον άνθρωπο να κάνει κάθε λογής ανώφελες εργασίες και δαπάνες, οι οποίες αφορούν περισσότερο την εμφάνιση παρά την ύπαρξη, και του ότι επιτρέπει σ' αυτόν να σκέφτεται περισσότερο τον εαυτό του και το πολύ - πολύ την κρίση των άλλων για το άτομό του, τον φέρνει επίσης σε μια κατάσταση που χάνει εύκολα την επαφή με την πραγματικότητα. Προχωρεί χωρίς κατανόηση των ανθρώπινων σχέσεων, χωρίς συνάφεια με τη ζωή. Ξεχνά τί γυρεύει η ζωή απ' αυτόν και τί θα είχε αυτός σαν άνθρωπος να της προσφέρει. Η ματαιοδοξία είναι σε θέση, περισσότερο από κάθε άλλο ελάττωμα, να εμποδίσει κάθε ελεύθερη εξέλιξη του ανθρώπου, γιατί αυτός σκέφτεται μόνιμα αν στο τέλος διαφαίνεται κάποιο πλεονέκτημα για τον εαυτό του.

Συχνά οι άνθρωποι εξυπηρετούνται με το ότι, αντί για τη λέξη ματαιοδοξία ή αλαζονεία, χρησιμοποιούν τη λέξη φιλοδοξία που ηχεί πιο ευχάριστα. Υπάρχει ένα πλήθος ανθρώπων οι όποιοι ομολογούν με περηφάνια πόσο φιλόδοξοι είναι. Καμιά φορά χρησιμοποιούν επίσης και την έννοια «φιλοπονία». Εφόσον αυτή αποδείχνεται χρήσιμη για μια υπόθεση που εξυπηρετεί τους ανθρώπους, μπορεί κανείς να την αποδεχτεί. Κατά κανόνα όμως όλες αυτές οι εκφράσεις καλύπτουν μόνο μια εξαιρετικά αναπτυγμένη ματαιοδοξία.

Η ματαιοδοξία συντελεί ώστε από πολύ νωρίς τέτοιοι άνθρωποι δε γίνονται καλοί συμπαίκτες, αλλά καταστροφείς του παιχνιδιού. Εάν δουν ότι αποκλείεται η ικανοποίηση της ματαιοδοξίας τους, προσπαθούν συχνά να επιτύχουν τουλάχιστο να υποφέρουν οι άλλοι. Μπορεί συχνά να παρατηρήσει κανείς στα παιδιά, των οποίων η ματαιοδοξία είναι στην ανάπτυξή τους, πώς σε απειλητικές καταστάσεις επιδείχνουν την αξία τους και κάνουν τους αδύνατους να αισθανθούν τη δύναμή τους. Επίσης και οι περιπτώσεις βασανισμού των ζώων συγκαταλέγονται σ' αυτές τις εκδηλώσεις. Άλλα παιδιά που είναι κάπως αποθαρρυμένα, θα επιδιώξουν να ικανοποιήσουν τη ματαιοδοξία τους με ακατανόητες μικρότητες και παράμερα από τον μεγάλο στίβο της δουλειάς, πάνω σε ένα δεύτερο θέατρο επιχειρήσεων που το δημιουργεί η ψυχική τους διάθεση, προσπαθούν να ικανοποιήσουν την τάση τους για αναγνώριση. Εδώ θα συναντήσουμε όλους εκείνους που πάντα παραπονιούνται για τις δυσκολίες της ζωής και οι οποίοι ισχυρίζονται πάντα ότι κάτι τους φταίει. Όπως ισχυρίζονται ότι, αν δεν ήταν η διαπαιδαγώγησή τους τόσο κακή και αν δεν είχαν εμφανιστεί στη ζωή τους τόσα κακά, τότε θα βρίσκονταν στην πρώτη θέση. Τέτοια και παρόμοια είναι τα παράπονά τους. Πάντα βρίσκουν προφάσεις να μην τραβήξουν ανοιχτά στο μέτωπο της ζωής. Από τα όνειρά τους αντλούν πάντα την ικανοποίηση της ματαιοδοξίας τους.

Ο συνάνθρωπος κρίνεται γενικά πολύ άσχημα. Είναι εκτεθειμένος σε μεγάλο βαθμό στην κριτική αυτών των ανθρώπων. Ο ματαιόδοξος συνήθως επιδιώκει να ξεφορτωθεί τις ευθύνες οποιασδήποτε αποτυχίας. Πάντα αυτός έχει δίκιο και οι άλλοι άδικο, ενώ στη ζωή δεν πρόκειται καθόλου για το αν έχεις δίκιο, αλλά πώς προωθείς την υπόθεσή σου και πώς συμβάλλεις στην προαγωγή των άλλων. Αντί γι' αυτά ακούει κανείς πάντα από το στόμα του μόνο παράπονα και δικαιολογίες.

Εδώ έχουμε να κάνουμε με τεχνάσματα του ανθρώπινου πνεύματος, με προσπάθειες να εξασφαλιστεί ότι δε θα πληγωθεί η προσωπική ματαιοδοξία για να παραμείνει ακέραιο και να μην κλονιστεί το αίσθημα τής υπεροχής.

Συχνά ακούει κανείς την αντίρρηση ότι δε θα μπορούσαν χωρίς τη φιλοδοξία να πραγματοποιηθούν τα μεγάλα επιτεύγματα τής ανθρωπότητας. Αυτό είναι ένα πρόσχημα. Είναι μια λαθεμένη άποψη. Επειδή κανένας άνθρωπος δεν είναι απαλλαγμένος από ματαιοδοξία, κάθε άνθρωπος έχει επίσης κάτι απ' αυτό το χαρακτηριστικό. Ασφαλώς όμως αυτό δεν μπορεί να του δώσει την κατεύθυνση και να του χαρίσει εκείνη τη δύναμη που οδηγεί σε χρήσιμα κατορθώματα. Αυτά μπορεί να πραγματοποιηθούν μόνο από το αίσθημα της κοινότητας. Δεν είναι πραγματοποιήσιμο ένα μεγαλοφυές επίτευγμα χωρίς κοντά σ' αυτό να λογαριάζεται κατά έναν τρόπο η κοινότητα. Προϋπόθεση γι' αυτό είναι πάντα η σύνδεση με την ολότητα, είναι η θέληση να προαχθεί αυτή. Αλλιώς δεν μπορεί να αποδοθεί σ' ένα τέτοιο επίτευγμα οποιαδήποτε αξία. Ό,τι υπάρχει σ' αυτό σα ματαιοδοξία, είναι ασφαλώς μόνο παρενόχληση και εμπόδιο. Η επίδρασή της δεν μπορεί να είναι μεγάλη.

Alfred Adler, Ανθρωπογνωσία

Άτομα και Ομάδες

2008-01-19T08:23:00.000+02:00

Η συνηθέστερη τεχνική τυποποίηση των ομάδων επιτρέπει τη διάκριση σε πρωτογενείς και δευτερογενείς ομάδες

(α) Οι πρωτογενείς ομάδες, συνήθως ολιγομελείς, διακρίνονται από τις άμεσες, υψηλές σε συχνότητα και σταθερότητα προσωπικές σχέσεις ανάμεσα στα μέλη τους. Παραδείγματα πρωτογενών ομάδων είναι η οικογένεια και οι ομάδες συνομηλίκων.

(β) Οι δευτερογενείς ομάδες, συνήθως τεχνητές, συγκροτούνται από πολυάριθμες επιμέρους μονάδες, προσδιορίζονται από προδιαγεγραμμένους στόχους και οι σχέσεις ανάμεσα στα μέλη τους δεν είναι τόσο σταθερές και συχνές όσο στις πρωτογενείς ομάδες. Η περίπτωση της σχολικής τάξης αποτελεί ένα από τα συνηθέστερα παραδείγματα δευτερογενούς σχολικής ομάδας.

Μια λειτουργική ταξινόμηση των ομάδων διακρίνει τις ομάδες σε τυπικές και άτυπες.

(α) Οι τυπικές ομάδες προκύπτουν από συμβατικές υποχρεώσεις, προσδιορισμένες επίσημες προδιαγραφές και στοχεύουν στην επίτευξη συγκεκριμένων στόχων. Οργανώνονται εσωτερικά με συγκεκριμένη δομή, ορισμένες φορές ετεροπροσδιορισμένη, και η λειτουργία τους προβλέπεται από επίσημες διατάξεις και προδιαγραφές.

(β) Οι άτυπες ομάδες αναπτύσσονται χωρίς συγκεκριμένη οργάνωση. Προκύπτουν ως ανάγκη των μελών τους να διαπεραιώσουν μια συγκεκριμένη στόχευση.

Η διάκριση των ομάδων σε τυπικές και άτυπες δεν είναι αυστηρή, ούτε αποκλειστική. Υπάρχει ενδεχόμενο στα πλαίσια μια τυπικής ομάδας να αναπτυχθούν εσωτερικές άτυπες ομάδες. Έτσι επί παραδείγματι στα πλαίσια μιας σχολικής τάξης (τυπική ομάδα) είναι δυνατό να αναπτυχθούν επιμέρους άτυπες ομάδες, οι οποίες θα συγκροτούνται στη βάση κάποιων κοινών χαρακτηριστικών ή διαπροσωπικών σχέσεων.

Η ομάδα επιδρά στη συμπεριφορά του ατόμου. Και η απλή παρουσία κάποιου μπροστά στους άλλους του αυξάνει το επίπεδο της φυσιολογικής του διέγερσης και της γενικής δραστηριότητας. Η συμμετοχή σε ομάδα μπορεί να προσφέρει κοινωνική υποστήριξη.

Η οικογένεια διαφέρει από πολλές άλλες ομάδες κατά το ότι έχει μια χαρακτηριστική δομή που την απαρτίζουν ξεχωριστοί ρόλοι — πατέρας, μητέρα, παιδιά. Σε κάθε πολιτισμό υπάρχει μια ορισμένη σχέση ανάμεσα στους δύο συζύγους, με την αντίστοιχη διαφοροποίηση των ρόλων. Το ίδιο και ανάμεσα στη μητέρα και στο γιό, τη μεγαλύτερη και τη μικρότερη κόρη κ.λπ. Υπάρχουν τέλος, και διαφορές μέσα στην ίδια την οικογένεια, εξαιτίας των διαφορετικών χαρακτήρων και ικανοτήτων των μελών της. Η οικογενειακή ζωή βρίσκεται στο σπίτι και συγκεντρώνεται γύρω από το φαγητό, τον ύπνο, την ανατροφή των παιδιών, άλλες οικιακές ασχολίες, και την ανάπαυση. Η αλληλεπίδραση μέσα στην οικογένεια έχει το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό ότι είναι ελάχιστα τυπική· σχεδόν δεν υπάρχει αυτοπαρουσίαση, και η τρυφερότητα και η επιθετικότητα εκδηλώνονται χωρίς περιορισμούς. Οι οικογενειακοί δεσμοί εμπεριέχουν μακρόχρονους δεσμούς αμοιβαίων φροντίδων και υποχρεώσεων, και δεν εξαρτιούνται από τα κοινά ενδιαφέροντα ή αξίες, όπως οι φιλικοί δεσμοί.

Οι φιλικές παρέες διαφέρουν από πολλές απόψεις. Δεν έχουν καμιά τυπική δομή ούτε κανένα έργο να εκτελέσουν· αποτελούνται από άτομα της ίδιας ηλικίας, επιπέδου, αξιών και ενδιαφερόντων, που ενώνονται κυρίως στη βάση της ανάγκης για κοινωνικές σχέσεις. Για τους νέους ανάμεσα στα δεκαπέντε και είκοσι πέντε, η παρέα έχει μεγάλη σημασία. Τους προσφέρει ένα κοινωνικό χώρο, στον οποίο μπορούν να είναι ανεξάρτητοι απ' το σπίτι, να συναντήσουν πρόσωπα τού άλλου φύλου, να αναπτύξουν νέες κοινωνικές ικανότητες και την ταυτότητα τού εγώ τους. Οι παρέες δεν έχουν κανένα «έργο» με τη συνηθισμένη του έννοια, όμως επινοούν δραστηριότητες που οδηγούν στις επιθυμητές μορφές κοινωνικής αλληλεπίδρασης — φαγητό, πιοτό, χορός, παιχνίδι ή απλά η συζήτηση. Αντίθετα απ' την οικογένεια, η αυτοπαρουσίαση στην παρέα είναι πολύ σημαντική. Τα μέλη θέλουν να τα παραδέχονται και να σχηματίζουν οι άλλοι καλή εικόνα γι' αυτά. Το προσεγμένο ντύσιμο είναι ένα από τα στοιχεία που χρησιμοποιούν.

Στις ομάδες δουλειάς το έργο είναι η πρωταρχική προϋπόθεση για την ύπαρξη της ομάδας. Το έργο επιδρά πάνω στις σχέσεις των ανθρώπων. Οι ομάδες δουλειάς βρίσκονται σε ένα σύνθετο περιβάλλον, με τον ιδιαίτερο πολιτιστικό του χαρακτήρα, που περιορίζει και ορίζει την κοινωνική συμπεριφορά. Αποτελούν επίσης τμήμα μιας κοινωνικής οργάνωσης, έχουν αρχηγό και ρόλους αντίστοιχους με το χαρακτήρα της κάθε μιας. Ακόμα, οι ομάδες δουλειάς έχουν και μια ζωή δική τους, που επιδρά πάνω σ' όλα όσα γίνονται και στο πόση δουλειά θα βγει. Η ομάδα μπορεί να έχει ένα διαφορετικό σχήμα επικοινωνίας, κινήτρων ηγεσίας ή καταμερισμού εργασίας, απ' ότι έχει επιβληθεί επίσημα, γιατί, απλούστατα, αυτό ταιριάζει καλύτερα στα μέλη της. Οι κοινωνικές σχέσεις που δημιουργούνται αφορούν μόνο ένα τμήμα της προσωπικότητας των μελώ. Όμως το τμήμα της ζωής τους στο χώρο της εργασίας δεν είναι καθόλου μικρό.

Ψυχολογία της Συμπεριφοράς (The Psychology of interpersonal behavior) του Michael Argyle.

Είναι δυνατή η ανάπτυξη τεχνητού συκωτιού;

2008-01-09T16:09:00.000+02:00

http://news.bbc.co.uk/2/hi/health/1949073.stm

Το 1997 ο Dr Jay Vacanti ανέπτυξε ένα ανθρώπινο αυτί από τα κύτταρα χόνδρου στην πλάτη ενός ποντικιού.

Τώρα ο Dr Vacanti, ένας χειρούργος μεταμοσχεύσεων στο γενικό νοσοκομείο της Μασαχουσέτης στη Βοστώνη και ο Jeffrey Borenstein, ειδικός μικρομηχανικής στο Draper Lab εξετάζουν την ανάπτυξη πιο σύνθετων ιστών.

Οι επιστήμονες θεωρούσαν ότι δεν ήταν δυνατό να αναπτυχθεί τίποτα πιο σύνθετο από τους απλούς ιστούς, όπως λεπτά τμήματα χόνδρου στο γόνατο και δέρματος, λόγω των αυξημένων προβλημάτων στην ανάπτυξη δικτύων αιμοφόρων αγγείων.

O επιστήμονας που πέτυχε την ανάπτυξη ανθρώπινου αυτιού στην πλάτη ενός ποντικιού υποστηρίζει ότι μπορεί μια μέρα να καταστεί δυνατό «να αναπτυχθεί» και ένα συκώτι.
Αμερικανικοί ερευνητές υποστηρίζουν ότι η προοπτική ανάπτυξης τεχνητών συκωτιών είναι πιο κοντά επειδή έχουν επιλύσει το πρόβλημα της ανάπτυξης δικτύου αιμοφόρων αγγείων – κάτι που δεν είχε γίνει πρωτύτερα.

Η πιθανή νέα πηγή συκωτιών για τις μεταμοσχεύσεις θα καλύψει το χάσμα μεταξύ του αριθμού οργάνων που απαιτούνται και των διαθεσίμων.

Οι ερευνητές έχουν προειδοποιήσει ότι οι έρευνες θα απαιτήσουν χρόνο.

Ελπίζουμε να καρποφορήσουν οι προσπάθειες της βιοτεχνολογίας.

Οι "Τούρκοι ορθόδοξοι" και ο παπα-Ευθύμ

2007-12-09T10:35:00.001+02:00

Του Νίκου Μιχαηλίδη*

«Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία», 24-3-2002

Υπό το φόβο ότι μπορεί το οικουμενικό πατριαρχείο να αυτονομηθεί και να υπάρξει ένα «καθεστώς Βατικανού» στην Κωνσταντινούπολη, κάποιοι σπεύδουν να επαναφέρουν στο προσκήνιο ένα παλιό σχέδιο αντικατάστασής του προκαθημένου από κάποιον «τουρκικής καταγωγής ορθόδοξο ιερωμένο».

Το σχέδιο απεργάσθηκαν πρώτη φορά οι επιτελείς του Κεμάλ το 1918 και έκτοτε φαίνεται ότι δεν έχει εγκαταλειφθεί ποτέ. Μάλιστα, όπως αποκάλυψε στην εφημερίδα «Ζαμάν» ο Μεχμέτ Τσελίκ, σύμβουλος της ΜΙΤ και του πανίσχυρου Εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας της Τουρκίας, οι τουρκικές μυστικές υπηρεσίες είχαν στα σκαριά το 1996 την ανατροπή του σημερινού οικουμενικού πατριάρχη κ. Βαρθολομαίου (βλ. «Κ.Ε.», 17 Μαρτίου 2002, σελ. 18).

Σημείο-κλειδί αποτελούσε πάντοτε η ανάδειξη ενός ηγέτη των «τούρκων ορθοδόξων» και η δημιουργία ρηγμάτων στη συνοχή της Ορθόδοξης Εκκλησίας.

-Πριν από μερικές ημέρες μάλιστα, υπέβαλε την παραίτησή του ο αυτοαποκαλούμενος πατριάρχης των τουρκορθοδόξων, Σελτζούκ Ερενερόλ, γιος του παπα-Ευθύμ, του ανθρώπου που επί μισόν αιώνα ήταν ο «πολιορκητικός κριός».

-Ο Ερενερόλ ζήτησε να του αφαιρεθεί η τουρκική υπηκοότητα χωρίς να κάνει γνωστό ποια θα είναι η χώρα που θα τον δεχθεί στο εξής...

-Σίγουρα πάντως η θέση του δεν θα μείνει κενή, μια και υπάρχει τουρκικής καταγωγής ορθόδοξος ιερέας από την κεντρική Ασία που είναι έτοιμος να τον διαδεχθεί...

Η επιδίωξη των Τούρκων να ελέγξουν με δικούς τους ανθρώπους το οικουμενικό πατριαρχείο έχει ιστορία οκτώ περίπου δεκαετιών:

1. Την περίοδο του πολέμου στη Μικρά Ασία, το 1919-1922, οι τούρκοι εθνικιστές με επικεφαλής τον Μουσταφά Κεμάλ ίδρυσαν στην Καππαδοκία μια «Τουρκορθόδοξη Εκκλησία», επιχειρώντας τη διάσπαση της πολιτικής ενότητας της ελληνορθόδοξης κοινότητας, με απώτερο σκοπό να ελέγξουν ιδεολογικά και πολιτικά ένα τμήμα της και να το αποσπάσουν από την ελληνική επιρροή. Η θεωρητική θεμελίωση της πράξης είχε τις ρίζες της στις νεοαναδυόμενες κεμαλικές απόψεις περί τουρκικής καταγωγής των χριστιανών της Μικράς Ασίας, οι οποίες αργότερα εγκαταλείφθηκαν όμως τα τελευταία χρόνια παρουσιάζουν μιαν αναβίωση σε ακροδεξιούς κυρίως κύκλους.

Ιδιαίτερα η ιδέα της τουρκικής καταγωγής των ορθοδόξων της Καππαδοκίας είχε εκφραστεί πρώτα από τον Σεμσετίν Σαμί, θεωρητικό της κεμαλικής προσέγγισης της ιστορίας, που υποστήριζε πως στα εδάφη της σημερινής Τουρκίας ζούσαν από την αρχαιότητα «τουρκικά φύλα» και πως ακόμη και οι χριστιανοί ήταν στην πραγματικότητα Τούρκοι. Για πολλές δεκαετίες, τούρκοι επιστήμονες και ιστορικοί προσπαθούσαν να βρουν επιχειρήματα, για να πιστοποιήσουν διάφορες καινοφανείς θεωρίες όπως αυτή που ήθελε τους Τούρκους απογόνους των Χετταίων. Επιδίωξή τους ήταν η δημιουργία μιας εθνικής τουρκικής συνείδησης συνδεόμενης με τα μικρασιατικά εδάφη.

2. Μέσα στο πλαίσιο αυτό κινήθηκε και η ιδέα της ίδρυσης «Τουρκορθόδοξης Εκκλησίας» της οποίας ηγήθηκε ο παπα-Ευθύμ, ο κατά κόσμον Παύλος Καραχισαρίδης που γεννήθηκε το 1884. Κατά τον Α' Παγκόσμιο, για να γλιτώσει την επιστράτευση κατόρθωσε να χειροτονηθεί ιερέας και το 1918 ανέλαβε την ενορία του Κεσκίν Μαντέν.

Κατόπιν εντολής του Κεμάλ έγινε προσπάθεια να παρουσιαστεί ο παπα-Ευθύμ ως ο πνευματικός ηγέτης των «τουρκικής» καταγωγής χριστιανών της Μικράς Ασίας και να επιδιωχθεί η διεθνής αναγνώρισή του.

Ήταν ευνοούμενος του Κεμάλ, που μάλιστα, «αναγνωρίζοντας τις προσπάθειές του», τον συνεχάρη δημόσια για την αφοσίωσή του στις τουρκικές εθνικιστικές αρχές και ενήργησε ώστε να εξαιρεθεί η οικογένειά του από την ανταλλαγή των πληθυσμών, εκδίδοντας μάλιστα ειδικό νόμο προς αυτό το σκοπό.

3. Η πρώτη αναφορά για την ίδρυση αυτοκέφαλης Τουρκορθόδοξης Εκκλησίας συναντάται σε κεμαλική εφημερίδα της Αγκυρας το 1921. Ωστόσο, ο παπα-Ευθύμ, για να πείσει τη διεθνή κοινή γνώμη ότι τις απόψεις του συμμερίζεται και ο λαός, έπρεπε να αποσπάσει την έγκριση ιεραρχών της Μικράς Ασίας. Επιπλέον, δεν ήταν δυνατόν ένας απλός ιερέας και μάλιστα έγγαμος να χρισθεί μητροπολίτης.

Εκείνος όμως παρέκαμψε αυτά τα εμπόδια και αυτοανακηρύχθηκε «Γενικός Επίτροπος των Τουρκορθόδοξων Χριστιανών». Κάλεσε, μάλιστα, και τους υπόλοιπους επισκόπους σε σύνοδο στην Καισάρεια με θέμα τη δημιουργία «Τουρκορθόδοξης Εκκλησίας» και ζήτησε στο τέλος της θείας λειτουργίας να γίνονται δεήσεις «υπέρ υγείας και μακροζωίας» του Ατατούρκ!

4. Στις 28 Μαΐου, το «Συμβούλιο Επισκόπων της Καισάρειας» συνέταξε καταστατικό χάρτη για την ίδρυση της Τουρκορθόδοξης Εκκλησίας, με τον όρο όμως να σταματήσουν οι διωγμοί. Κάλεσαν τότε, επίσης, τον εξόριστο μητροπολίτη Ικονίου Προκόπιο Λαζαρίδη.

Προσπαθώντας να καθυστερήσει αυτή τη διαδικασία και επιπλήττοντας συνεχώς τον παπα-Ευθύμ, ο Προκόπιος εγκαταστάθηκε στη Μονή του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου στο Ζινζίντερε (Φλαβιανά) και υπό την πίεση των διωγμών, ζήτησε από τους κεμαλικούς τον καταστατικό χάρτη της Τουρκορθόδοξης Εκκλησίας, για να τον «μελετήσει», απορρίπτοντας συγχρόνως τις αποφάσεις της 28 Μαΐου.

Οι τουρκικές προτάσεις τελικά απορρίφθηκαν. Εν τω μεταξύ, ο παπα-Ευθύμ, με το πρόσχημα ότι εργαζόταν προς την κατεύθυνση της απελευθέρωσης 30 Καππαδόκων, οι οποίοι κρατούνταν στις τουρκικές φυλακές και την επιστροφή 1.500 εξόριστων στις γενέτειρές τους, συνέχισε τις επαφές με την κεμαλική κυβέρνηση.

5. Τον Ιούλιο του 1922 συνήλθε στην Καισάρεια εκκλησιαστικό συμβούλιο όπου υπογράφηκε εν μέρει ο κεμαλικός χάρτης. Η άρνηση του Προκόπιου να αποκηρύξει το πατριαρχείο, όπως απαιτούσαν οι Τούρκοι, ήταν καθοριστική, καθώς η τουρκική διπλωματία δεν είχε επιχείρημα, να πείσει τις Μεγάλες Δυνάμεις να αναγνωρίσουν την «Τουρκορθόδοξη Εκκλησία».

6. Ο Προκόπιος, δεχόμενος απειλές εναντίον της ζωής του από τους Τούρκους και πιέσεις εκ μέρους τρομοκρατημένων χριστιανών, υπέκυψε τελικά: Στις 18 Ιανουαρίου του 1923 εγκρίθηκε πλήρως η θέση των κεμαλικών και ο Προκόπιος ανακηρύχθηκε μητροπολίτης Καισαρείας, ενώ στον παπα-Ευθύμ δόθηκε το αξίωμα του αρχιεράρχη.

7. Ωστόσο, μετά την κατάρρευση του ελληνικού μετώπου, η μητρόπολη Καισαρείας υποβαθμίστηκε και ύστερα από την υπογραφή για την ανταλλαγή των πληθυσμών δεν έμειναν πλέον ορθόδοξοι χριστιανοί.

Τότε, το πεδίο δράσης του παπα-Ευθύμ μεταφέρθηκε στην Κωνσταντινούπολη:

Κατ' αρχάς επιχείρησε να καταλάβει τον πατριαρχικό οίκο στο Φανάρι και τον πατριαρχικό ναό του Αγίου Γεωργίου, αλλά ο τότε πατριάρχης Μελέτιος αντιτάχθηκε σθεναρά και έτσι το σχέδιό του απέτυχε. Στη συνέχεια, συγκεντρώνοντας ένα μικρό αριθμό τουρκόφωνων ρωμιών κατέλαβε το ναό της Παναγίας Καφφατιανής και κατόπιν το ναό του Σωτήρος Χριστού στη συνοικία του Γαλατά, καθώς και άλλους τέσσερις ναούς. Εκτός των ναών, ο παπα-Ευθύμ αυθαίρετα οικειοποιήθηκε και τα ακίνητα που διέθεταν οι παραπάνω ενορίες.

8. Είναι χαρακτηριστικό ότι, επειδή δεν υπήρχαν πιστοί στην Κωνσταντινούπολη για να ακολουθήσουν το ψευδοπατριαρχείο, η Αγκυρα, το 1935, μετέφερε από τη Ρουμανία 70 τουρκικής καταγωγής χριστιανούς και τους έστειλε για φοίτηση σε τουρκικά σχολεία.

9. Οταν το 1943 απέκτησαν τα απαραίτητα κρατικά έγγραφα, απαίτησαν να αναγράφεται το «τούρκος ορθόδοξος!» Οταν αργότερα και αυτά τα άτομα αποδέχθηκαν τον Ισλαμισμό, ο παπα-Ευθύμ διαμαρτυρήθηκε γιατί έμεινε χωρίς ποίμνιο...

10. Το 1964, πάλι ήρθε σε σύγκρουση με τους κρατικούς προστάτες του, συγκεκριμένα με τον Ινονού, επειδή θεώρησε πως η απέλαση των Ελλήνων από την Κωνσταντινούπολη, τους οποίους έμαθε να θεωρεί ως τούρκους χριστιανούς, έπληττε το ψευδοπατριαρχείο του. Τελικά, οι εκκλησίες που βίαια είχαν αρπαχθεί αποδόθηκαν στο πατριαρχείο εκτός από την Παναγία Καφφατιανή, που αποτέλεσε «έδρα του Τουρκορθοδόξου Πατριαρχείου».
11. Οταν ο παπα-Ευθύμ πέθανε, η τουρκική κυβέρνηση, ασκώντας πιέσεις στον τότε πατριάρχη Αθηναγόρα, επέτυχε να ταφεί δίπλα στους πατριάρχες στο κοιμητήριο της Ζωοδόχου Πηγής στο Μπαλουκλί. Τον διαδέχθηκε στην ηγεσία του «Τουρκορθόδοξου Πατριαρχείου» ο γιος του, ο οποίος παραιτήθηκε πριν από λίγες ημέρες.

Η κόρη του Ερενερόλ, Σεβγκί, είναι εκπρόσωπος τύπου του ψευδοπατριαρχείου, ενώ εμφανίζεται σε συγκεντρώσεις της ακροδεξιάς οργάνωσης των «Γκρίζων Λύκων» και διατηρεί άριστες σχέσεις με όλα τα ηγετικά στελέχη της τουρκικής ακροδεξιάς...

* Ο ΝΙΚΟΣ ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ είναι διεθνολόγος, συνεργάτης του Κέντρου Πολιτικών Αναλύσεων «Ινφογνώμων».

Η μεγάλη περιπέτεια στην Γκράβα

2007-12-09T10:19:00.000+02:00

Καθημερινή 9/12/2007

Η μεγάλη περιπέτεια στην Γκράβα ξεκίνησε πριν από επτά χρόνια. Το ένα πρόβλημα είναι η συνύπαρξη παιδιών διαφορετικών ηλικιών. Απο ηλικίες δημοτικού μέχρι ΙΕΚ. Το άλλο πρόβλημα είναι (ήταν) τα παιδιά μεταναστών. Ετσι πιστευόταν μέχρι το πείραμα του 132ου.
Στην αυλή οι βιαιότητες ήταν συχνές. Ναι, ανάμεσα στα παιδιά του Δημοτικού. «Ο “Αλέξης” και ο “Ασλάν” στην αυλή», λέει η κ. Πρωτονοτάριου, «τσακώνονταν πολλές φορές.

Επίσης, τα παιδιά από την Αλβανία ντρέπονταν να το δηλώσουν, όλα ήταν “βορειοηπειρώτες”».

Στο σχολείο, όταν ανέλαβε η Στέλλα Πρωτονοτάριου, από τα 105 παιδιά περίπου τα 80 ήταν παιδιά μεταναστών: «Μετρήσαμε 12 εθνότητες». Μέτρησαν οι δάσκαλοι και κάτι άλλο: «Τον φόβο των Ελλήνων γονέων. Οτι τα παιδιά τους δεν πρόκειται να μάθουν γράμματα σε τέτοιο περιβάλλον». Δεν ήταν αδικαιολόγητος ο φόβος, αλλά οι φόβοι όταν δεν αντιμετωπίζονται στοιχειώνουν. Και για να αντιμετωπιστούν χρειάζεται να σηκώσουν τα μανίκια. Ολοι. Αυτό έγινε στο 132ο.

«Είναι ήδη γνωστό από τη δεκαετία του 1970», λέει ο Γιώργος Τσιάκαλος, καθηγητής Παιδαγωγικής στο ΑΠΘ «ότι τα παιδιά που μεγαλώνουν σε πολυπολιτισμικό περιβάλλον αποκτούν μεγαλύτερες δεξιότητες. Είναι επίσης γνωστό ότι τα παιδιά που ξεκόβουν απότομα από τη μητρική τους γλώσσα, δύσκολα έχουν καλές επιδόσεις και στα –εν προκειμένω– Ελληνικά. Οπότε αυτό κρατάει πίσω ολόκληρο το σχολείο. Δεν είναι τυχαίο που το Ευρωπαϊκό Βιογραφικό Σημείωμα (μηχανισμός αξιολόγησης) δίνει ιδιαίτερο βάρος στο βιογραφικό όσων έχουν μεγαλώσει, δουλέψει σε πολυπολιτισμικό περιβάλλον».

Ομως άλλο να το λες και άλλο να το κάνεις. Διότι το πρόβλημα ήταν πιο σύνθετο:

«Θυμάμαι», λέει η Στέλλα Πρωτονοτάριου «το παράπονο μιας μητέρας, Αλβανίδας. Αυτή έμενε στο σπίτι και δεν μιλούσε Ελληνικά. Με τον γιο της μιλούσε Αλβανικά. Με το σχολείο ο μικρός άρχισε τα Ελληνικά και πολλές φορές μιλούσε τα βράδια με τον πατέρα του στα Ελληνικά και δεν τους καταλάβαινε».

Οι δάσκαλοι κάθησαν μια μέρα όλοι μαζί και το συζήτησαν. Ευτυχώς, ουδείς τους πίστευε σε παρθενογενέσεις. Εψαξαν λοιπόν να δουν τι γίνεται στο εξωτερικό, απευθύνθηκαν σε πανεπιστήμια και στη βιβλιογραφία. Οι άμεσοι στόχοι τους ήταν το τέλος της βίας μεταξύ των παιδιών από διαφορετικές εθνοτικές ομάδες και η συμμετοχή των γονέων στη σχολική κοινωνία. Να μπουν κι αυτοί στο παιχνίδι.

Το πρόγραμμα που ξεκίνησαν με την ομάδα σχολικής αγωγής του ΚΕΘΕΑ είχε στόχο να φέρει τα παιδιά να καταλάβουν καλύτερα το ένα το άλλο και κυρίως τους φόβους τους. Να νιώσουν –όπως λέει η Στέλλα Πρωτονοτάριου– πόσο τυχερά είναι επειδή μπορούν να μάθουν πολλά πράγματα το ένα στο άλλο.

Οι χαρούμενες φατσούλες των παιδιών, ενάμιση χρόνο μετά, έγιναν ταινία με θέμα «Τα παιχνίδια από διάφορες χώρες». Τα παιδιά βρήκαν την αυτοεκτίμησή τους μαθαίνοντας στους φίλους τους παιχνίδια της πατρίδας τους. Η ταινία πήρε το πρώτο βραβείο σε διεθνές φεστιβάλ. Και η αυτοεκτίμηση ανέβηκε στα ύψη.

Είμαστε 100% Τούρκοι και χριστιανοί

2007-12-09T10:03:00.000+02:00

Οι Αχμέτ και Νετζλά Οζγκιουνες, επέλεξαν για θρησκεία τους την Ορθοδοξία τα τελευταία χρόνια

Αχμέτ: Γεννήθηκα στην Καππαδοκία, κάποιοι πρόγονοί μου κατάγονται από τον Καύκασο. Οσο γνωρίζω, στην οικογένειά μας δεν υπήρχαν χριστιανοί. Η προσχώρησή μου στην Ορθοδοξία ήταν αποτέλεσμα προσωπικής αναζήτησης.

Νετζλά: Η μητέρα μου κατάγεται από την Καβάλα και ο πατέρας μου από τον Πόντο. Στην οικογένειά μου κάποιοι μιλούν ρωμαίικα (την τοπική ελληνική διάλεκτο που μιλούν οι εξισλαμισθέντες). Ωστόσο το να αφήσω το Ισλάμ και να καταλήξω στην Ορθοδοξία ήταν προσωπική επιλογή άσχετη με όποια καταγωγή.

Η συνέχεια στο άρθρο της Καθημερινής 9/12/2007

Μετρώντας τον χρόνο με βάση τον Ήλιο

2007-12-09T09:08:00.000+02:00

Για χιλιάδες χρόνια ο Ήλιος ήταν το ρολόι του ανθρώπου. Όταν βρισκόταν στο υψηλότερο σημείο στον ουρανό, τότε ήταν μεσημέρι. Μάλιστα, στον αρχαίο κόσμο φρόντιζαν κάθε πόλη να έχει το ηλιακό της ρολόι και εκ των πραγμάτων τη δική της ώρα, καθώς διαφοροποιούνταν από τις γειτονικές πόλεις. Αυτός ο τρόπος υπολογισμού της ώρας διατηρήθηκε για αιώνες.

Η ανάγκη για ενιαίο υπολογισμό της ώρα γεννήθηκε μόλις τον 18ο αιώνα. Μάλιστα, η πρώτη χώρα που εφάρμοσε ενιαία ώρα σε ολόκληρη την επικράτειά της ήταν η Μεγάλη Βρετανία το 19ο αιώνα. Το πρόβλημα δημιουργήθηκε από τα δρομολόγια των τραίνων, καθώς επικρατούσε σύγχυση με τη διαφοροποίηση της ώρας στους σταθμούς που πραγματοποιούσαν στάση. Η απόφαση για την εφαρμογή κοινής ώρας σε όλο το σιδηροδρομικό δίκτυο της χώρας ελήφθη στις 22 Σεπτεμβρίου 1847. Λίγες δεκαετίες αργότερα, το 1880 ορίστηκε με νομοθετική πράξη η ώρα του Γκρίνουιτς ως η κύρια ώρα της Βρετανίας. Μόλις τέσσερα χρόνια αργότερα το 1884 η ώρα του Γκρίνουιτς υιοθετήθηκε ως η βασική ώρα υπολογισμού για ολόκληρο τον πλανήτη. Βάση της Μεσημβρινής ώρας Γκρίνουιτς ολόκληρη η Γη χωρίστηκε σε ζώνες ώρας.

Η θερινή ώρα

Εν τω μεταξύ, είχε παρατηρηθεί το χειμώνα ότι ο Ήλιος ανέτειλε μία ώρα αργότερα απ' ότι το καλοκαίρι. Προκειμένου λοιπόν να εξοικονομηθεί ενέργεια και να γίνει καλύτερη εκμετάλλευση του φωτός του Ηλίου, ο Βενιαμίν Φράνκλιν πρότεινε το 1784 τη θερινή ώρα. Η πρόταση όμως απορρίφτηκε και ξεχάστηκε για περισσότερο από έναν αιώνα. Μόλις το 1916 μεσούντος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου αποφασίστηκε η εφαρμογή της θερινής ώρας. Ωστόσο, μέχρι και σήμερα δεν έχει καθολική ή ενιαία εφαρμογή.

Υπάρχουν παραδείγματα χωρών που αλλάζοντας στη θερινή ώρα γύρναγαν τα ρολόγια 20 -, 30 -, 40 λεπτά, ή 1 και δύο ώρες μπροστά ή πίσω, ανάλογα με το συμφέρον κάθε χώρας.

Διαφοροποιήσεις υπάρχουν πολλές φορές και μέσα στις ίδιες τις χώρες, όπως π.χ. στις ΗΠΑ, όπου το 1966 κάποιες πολιτείες αποφάσισαν να υιοθετήσουν τη θερινή ώρα σε διαφορετική ημερομηνία απ' ότι οι υπόλοιπες, δημιουργώντας μεγάλα προβλήματα και ζημίες στην οικονομία και τις συγκοινωνίες. Ειδικότερα στις δίδυμες πόλεις Σαιντ Πολ και Μινεάπολη, οι οποίες ανήκουν σε δύο διαφορετικές πολιτείες. Μάλιστα, το Σαιντ Πολ βρέθηκε μία ώρα μπροστά, ενώ στη Μινεάπολη δεν εφαρμόστηκε ποτέ η θερινή ώρα, παρότι οι δύο πόλεις έχουν ακόμη και κοινές γειτονιές

Νίκος Ιτσινέ
nitsines@kathimerini.gr

Το προφίλ του Κυπρίου

2007-11-21T21:10:00.000+02:00

Θεατής στη ζωή των άλλων
Υποβαθμίζει τη δημιουργική συμμετοχή.
Αποδοκιμάζει τη σεξουαλική διαφορετικότητα
Δεν γυμνάζεται σχεδόν καθόλου
Δεν χρησιμοποιεί τις νέες τεχνολογίες
Δεν εμπιστεύεται κόμματα και πολιτικούς
Ξενοφοβικός και ρατσιστής
Έχει στενή σχέση με τη θρησκεία
Δηλώνει αισιόδοξος για το αύριο

http://www.phileleftheros.com/main/main.asp?gid=334&id=518916

Η υποψηφιότητα ενός αγίου

2007-11-04T12:01:00.000+02:00

Ο Παπουλάκος

από το βιβλίο Το Κούμανι Ηλείας

του Χαράλαμπου Σ. Παπαγιάννη

Αθήνα, 2004

Την εποχή που ο Ιμπραήμ πασάς λεηλατούσε την Πελοπόννησο και έκαιγε τα πάντα, στο χωριό τα Τριπόταμα έκαμε την εμφάνισή του, προερχόμενος, κατά τα λεγόμενα, από τη Ζάκυνθο, ένας ψευτοπροφήτης, ντυμένος καλόγηρος, που προέβλεπε τα μελλούμενα. Συνοδευόταν δε από μια καλόγρια κατά πολύ νεότερή του αλλά ανώτερή του σε πανουργία και υποκρισία.

Οι απλοί άνθρωποι, οι αμαθείς, οι δυστυχισμένοι, οι ταλαιπωρημένοι και κατατρεγμένοι από τις σφαγές και τον αφανισμό του Ιμπραήμ, προσέτρεχαν στον Παπουλάκο, όπως τον έλεγαν, λόγω της ισχνής κράσης του, για να τον ακούσουν, να πάρουν τις συμβουλές του και τις ευχές του, για να σωθούν, με το αζημίωτο βεβαίως, αφού του πρόσφεραν για δώρα ό,τι είχαν.

Ο ίδιος ο Παπουλάκος, διαμένοντας στο βάθος του μοναστηριού του, ήταν ακριβοθώρητος και οι προσερχόμενοι κατά πρώτον συνομιλούσαν με την ψευτοκαλόγρια, η οποία με κατάλληλους χειρισμούς και τρόπους εξιχνίαζε προκαταβολικά τις σκέψεις, τους πόθους και τις ελπίδες του κάθε προσερχόμενου και προειδοποιούσε με τον τρόπο της τον ψευτοπατέρα.

Έτυχε μάλιστα να επαληθευτεί μια προφητεία του, που έγινε προ της απόβασης του Ιμπραήμ και που έλεγε στους Έλληνες: -Αραπάδες θα στείλει ο Θεός, να σας παιδεύσει δια τας αμαρτίας σας. Και η επαλήθευση αυτή έκανε τον κόσμο να τον λατρεύει και να συρρέει σ' αυτόν.

Στους δρόμους συναντούσε κανείς ομάδες-ομάδες τους χωρικούς που κατευθύνονταν στο μοναστήρι με εικόνες και κεριά στα χέρια, για να τους ευλογήσει ο άγιος εκείνος. Δίδασκε τη νηστεία και καυτηρίαζε την κλοπή. Για να σωθούν από τον Ιμπραήμ έπρεπε να πετάξουν τα όπλα και, όταν θα 'ρχόταν η κατάλληλη ώρα, θα τους ειδοποιούσε αυτός πώς θα σωθούν από το μαχαίρι των αραπάδων. Επικρατούσε η πεποίθηση ότι ο αγιοπατέρας «θα αποκαρώσει» τους Αιγυπτίους και θα σώσει τους Έλληνες.

Μέσα σ' ένα χρόνο έφτιαξε καινούργιο και επιβλητικό μοναστήρι με τα αφιερώματα του κόσμου.

Η φήμη του πολύ μεγάλη, είχε εξαπλωθεί στην περιοχή Καλαβρύτων, στην Αρκαδία, στην Ηλεία μέχρι τον κάμπο της Γαστούνης. Ιερείς, προύχοντες, στρατιωτικοί και ιερείς τον επισκέπτονταν.

Άνθρωποι του περιέρχονταν τα χωριά και μοίραζαν αγιάσματα, μίλαγαν για τα θαύματά του. Εξέδιδε αφορισμούς που διαβάζονταν σε όλες τις εκκλησίες, αφόριζε όσους έτρωγαν κρέας.

Ένας τέτοιος αφορισμός διαβάστηκε και στην εκκλησία της Γαστούνης και οι τοπικοί άρχοντες δε μπορούσαν να αντιδράσουν γιατί ο κόσμος τον λάτρευε υστερικά και υπάκουε τυφλά.

Όλα αυτά είχαν και μια θετική συνέπεια, σταμάτησαν τη ζωοκλοπή.

Ο Κολοκοτρώνης έγραφε από τη Στεμνίτσα στο Ζαΐμη, 9 Οκτωβρίου 1825, να λάβει τα ενδεικνυόμενα κατά του αγύρτη μέτρα, αλλά κανείς δεν τολμούσε να στραφεί εναντίον του.

Διερχόμενος από τα μέρη ο Νικηταράς θέλησε με τα ίδια του τα μάτια να γνωρίσει τον πολυθρύλητο ψευτοκαλόγηρο. Εκείνος όμως προσποιήθηκε ότι δεν είχε καιρό να τον δεχτεί και ο Νικηταράς κατανόησε την απάτη εκείνου του αγύρτη.

Η φήμη του ψευτοπατέρα έφτασε και στον Ιμπραήμ, όταν αποπειράθηκε, ανεπιτυχώς, να καταστρέψει τη Μονή του Μεγάλου Σπηλαίου στα Καλάβρυτα. Έστειλε ένα μέρος των στρατιωτών του στα Τριπόταμα, που κατέσφαξαν τον αγιοπατέρα με τους παρευρεθέντες εκεί άλλους ιερείς και λίγους Έλληνες, αιχμαλώτισαν την ψευτοκαλόγρια και λαφυραγώγησαν τα χρυσά και αργυρά αναθήματα που βρήκαν στην κρύπτη του ναού και που συνολικά ήσαν, κατά τον Αμβρόσιο Φραντζή, 6 κασέλες. Ο Φωτάκος ισχυρίζεται ότι «οι τουρκοαιγύπτιοι μοίρασαν τα χρυσαφικά εκείνα με ένα φέσι Μισυργιώτικον, το οποίο χωρούσε πέντε οκάδες και κάθε Τούρκος πήρε από ένα. Τούρκος Λαλαίος, ο Σπαγάκος, με το μερίδιόν του έφυγε αμέσως εις Σμύρνην. Από αυτόν το εμάθομεν. Εσυγχώρει και εμακάριζε τον Αγιοπατέρα διότι επήρε χρήματα και έζησε την οικογένειά του, ενώ οι Έλληνες τον αναθεμάτιζαν, διότι έχασαν τα πράγματά των».

Τέλος οι Τουρκοαιγύπτιοι έβαλαν φωτιά στο μοναστήρι κι έγιναν όλα στάχτη.

-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-

Από το βιβλίο του Φωτάκου διαβάστε στις σελίδες:

fotakos

- . - . - . - . - . - . - . - .

Ας δούμε τώρα την Ελευθεροτυπία, 25/3/2001: Παπουλάκος, Μουλατσιώτης, Χριστόδουλος

Ευνούχοι

2007-11-03T20:03:00.000+02:00

"Αναισθητοποιούμε με όπιο το νεαρό και τον τοποθετούμε καθιστό μέσα σε μπανιέρα γεμάτη με καυτό νερό, ώσπου να περιπέσει σε κατάσταση πλήρους αναισθησίας. Κατόπιν ανοίγουμε το όσχεον και του αφαιρούμε τους όρχεις". Μ’ αυτά τα περιγραφικά λόγια η Πραγματεία περί Ευνούχων, γραμμένη το 1701, εξηγεί τη μέθοδο του ευνουχισμού που ακολουθούσαν τότε στην Ιταλία για να δημιουργήσουν τραγουδιστές της όπερας με εξαιρετικές φωνητικές ικανότητες. Ο ευνουχισμός όμως είναι πολύ αρχαιότερος από την Ιταλία του Διαφωτισμού. Διαδικασία ανέκαθεν επικίνδυνη -δύο στα τρία παιδιά που ευνουχίζονταν πέθαιναν κάποτε από μολύνσεις και αιμορραγία- και βαθιά συνδεδεμένη με τη θρησκεία, ο ευνουχισμός, όσο κι αν φαίνεται απίστευτο, δεν έχει ακόμα εκλείψει.

Αλλαγή φύλου

Η αφαίρεση των όρχεων στα παιδιά εμποδίζει τη διαφοροποίηση του αντρικού φύλου, που επέρχεται κατά τη διάρκεια της εφηβείας. Αυτό συμβαίνει γιατί εκλείπει η τεστοστερόνη, η ορμόνη που παράγουν οι όρχεις και η οποία προσδίδει τα λεγόμενα "αντρικά" χαρακτηριστικά. Αποτέλεσμα; Το πέος και ο προστάτης παραμένουν μικρά, η φωνή γίνεται ψιλή αντί να χοντρύνει, η τριχοφυΐα εξαφανίζεται και οι μύες ατροφούν. Και καθώς μια από τις σημαντικότερες λειτουργίες της τεστοστερόνης είναι να διεγείρει την ερωτική επιθυμία, οι ευνούχοι δεν είναι μόνο στείροι, αλλά και ανίκανοι. Συμβαίνει ωστόσο συχνά άλλες ορμόνες επινεφρίδιας προέλευσης να υποκαταστήσουν μερικώς τη λειτουργία της τεστοστερόνης. Στην περίπτωση αυτή έχουμε ευνούχους που μπορούν έως ένα βαθμό να έχουν φυσιολογικές σεξουαλικές σχέσεις. Αυτό που τους λείπει συνήθως είναι η επιθυμία και όχι η τεχνική ικανότητα. Λέγεται πως ο Φαρινέλι, διάσημος ευνούχος τραγουδιστής του 18ου αιώνα, πλάγιαζε με γυναίκες που ξετρελαίνονταν γι’ αυτόν, αλλά την κρίσιμη στιγμή επενέβαινε ο αδερφός του Ρικάρντο, ο οποίος κάθε άλλο παρά ευνούχος ήταν.

Εφεύρεση των Κινέζων

Αν και ευρύτατα διαδεδομένος στην Ευρώπη, ο ευνουχισμός είναι κινεζική εφεύρεση που χρονολογείται εδώ και 5.000 χρόνια. Στην Κίνα μόνο οι ευνούχοι μπορούσαν να μιλούν απευθείας με τον αυτοκράτορα - οι υπόλοιποι έπρεπε να του γράφουν. Η απόλυτη πίστη των Κινέζων ευνούχων προς τον κύριό τους αμειβόταν με τιμές και τίτλους ως φύλακες χαρεμιών ή ναών ή ως επικεφαλής σημαντικών θρησκευτικών τελετών, καθώς και με αξιοσέβαστες διοικητικές θέσεις. Ως αντάλλαγμα εκείνοι έχαναν τον ανδρισμό τους και τη δυνατότητα ανάπτυξης φυσιολογικών οικογενειακών και κοινωνικών σχέσεων. Η ψυχολογική τους κατάσταση κυμαινόταν ανάμεσα στο μίσος για τον εαυτό τους, στη μελαγχολία και στην απογοήτευση. Δεν τους έλειπε ωστόσο η επιθετικότητα. Η έλλειψη της τεστοστερόνης μπορεί να είχε σωματικές συνέπειες, αλλά σε ψυχολογικό επίπεδο οι επιπτώσεις της απώλειάς της ήταν αμελητέες. Ανάμεσα στο 1505 και στο 1510, ο ευνούχος Λιου Τσιν υπήρξε αντιβασιλέας του αυτοκράτορα Γουτσού. Κατά τη διάρκεια της αντιβασιλείας του κατέπνιξε με βιαιότατο τρόπο μια εξέγερση αριστοκρατών, διέταξε τον αποκεφαλισμό πολλών απ’ αυτούς και τους αντικατέστησε με άλλους ευνούχους.

Όρχεις σε κουτί

Δεν ήταν λίγοι οι ευνούχοι που φυλούσαν ζηλότυπα τους όρχεις τους σε κάποιο κουτί, απαιτώντας να ταφούν μαζί τους ώστε να ολοκληρωθούν ως άντρες στον άλλο κόσμο. Από την Κίνα, η πρακτική του ευνουχισμού μεταφέρθηκε στη Δύση. Οι Ρωμαίοι εισήγαγαν από τους Χετταίους τη λατρεία της Κουμπάμπα, μιας θεότητας της γονιμότητας και της γης, την οποία μετονόμασαν σε Κυβέλη. Οι πιστοί της Κυβέλης όφειλαν να προσφέρουν στη θεά το πέος και τους όρχεις τους, κόβοντάς τα μόνοι τους μ’ ένα πέτρινο μαχαίρι κατά τη διάρκεια τελετουργικού οργίου που πραγματοποιούνταν κάθε χρόνο στις 24 Μαρτίου. Οι Ρωμαίοι ανακάλυψαν κάποτε ότι οι ευνούχοι μπορούσαν να χρησιμεύσουν και σε πιο εγκόσμιες απολαύσεις, αφού η επιδερμίδα τους παρέμενε απαλή και άτριχη κάνοντας το σώμα τους να μοιάζει με το γυναικείο. Καθιέρωσαν έτσι δύο μεθόδους ευνουχισμού. Ο λεγόμενος "μαύρος ευνουχισμός" περιλάμβανε την αφαίρεση όχι μόνο των όρχεων αλλά και του πέους, καθιστώντας τους ευνούχους ακόμα περισσότερο όμοιους με τις γυναίκες. Στην περίπτωση του "λευκού ευνουχισμού" διατηρούσαν το πέος. Στα σκλαβοπάζαρα της Ρώμης οι ευνούχοι μοσχοπουλιόντουσαν, πιάνοντας τιμές μέχρι και 250 φορές υψηλότερες από εκείνες των κοινών σκλάβων, ανάλογα με την κατηγορία: υπήρχε ο semivir, ο κατά το ήμισυ άντρας, ο eviratus, ο εντελώς ευνουχισμένος, ο mollus, ο ελαφρά θηλυπρεπής και ο #####cus ο οποίος είχε τόσο έντονα τα γυναικεία χαρακτηριστικά και τις κινήσεις, ώστε μπορούσαν να τον περάσουν για χορεύτρια

Αλλεπάλληλοι ευνουχισμοί

Οι Άραβες καθυστέρησαν να μάθουν τη χρησιμότητα των ευνούχων γιατί ο Μωάμεθ είχε απαγορεύσει τον ευνουχισμό τόσο των ανθρώπων όσο και των ζώων. Τον ανακάλυψαν το 750 όταν κατέκτησαν την Περσία, στην οποία η συνήθεια αυτή είχε εισαχθεί πολύ νωρίτερα από την Κίνα. Οι Άραβες τότε ξέχασαν αμέσως την εντολή του Προφήτη, δεδομένου ότι οι ευνούχοι αποτελούσαν ιδανικούς φύλακες για τα χαρέμια. Στα χρόνια εκείνα, σκλάβοι από το Βυζάντιο, την Κίνα, τη Νουβία, την Αιθιοπία και την Ευρώπη μεταφέρονταν σε κέντρα ευνουχισμού που βρίσκονταν στη Σαμαρκάνδη, στην αιγυπτιακή πόλη Ασιούτ (αρχαία Λυκόπολις των Ελλήνων) και στην αρμενική Ντερμπέντ, για να ευνουχιστούν και να πουληθούν στη συνέχεια σε εμπόρους της Βαγδάτης ή του Καΐρου.

Υπάρχουν ακόμα;

Στην Ινδία ο νόμος απαγορεύει τον ευνουχισμό. Όσοι όμως επιθυμούν κάτι τέτοιο το κάνουν στα κρυφά. Οι Χίζρας, ένα εκατομμύριο πιστοί της θεάς Μπαχουχάρα Μάτα, εξαιρούνται. Αυτοί είναι επίσημα και οι νόμιμοι ευνούχοι, αφού η λατρεία της θεάς τους επιβάλλει ν’ απαλλαγούν από κάθε ίχνος ανδρισμού. Συμμετέχουν σε τελετές γάμων και γεννήσεων, όπου ευλογούν την τύχη και την ευημερία. Η τελευταία μαρτυρία εμπορίου ευνούχων έγινε το 1995. Μια Αμερικανίδα δημοσιογράφος, η Τσία Τζάφρεϊ, διαπίστωσε τότε πως στην Γκόα, στα δυτικά παράλια της Ινδίας, γινόταν παράνομο εμπόριο ευνούχων σκλάβων, οι οποίοι πωλούνταν για να υπηρετήσουν στα χαρέμια της Μέσης Ανατολής. Μια παράδοση πέντε χιλιάδων χρόνων είναι δύσκολο να σβήσει...

Focus
τεύχος Νο 7
Σεπτέμβριος 2000

--------------------------

Ας θυμηθούμε και το μυθιστόρημα του Zülfü Livaneli: Ο Μεγάλος Ευνούχος της Κωνσταντινούπολης

Οι ονομασίες των 12 μηνών

2007-10-24T17:09:00.000+03:00

Όλοι μας γνωρίζουμε την ονομασία των 12 μηνών, αλλά πόσοι από εμάς γνωρίζουμε την προέλευση και τη σημασία τους; Διερωτηθήκατε ποτέ γιατί τα ονόματα των μηνών είναι παρόμοια στις περισσότερες γλώσσες, ευρωπαϊκές και μη; Με το άρθρο αυτό θα παραθέσουμε την προέλευση της ονομασίας του κάθε μήνα. Περιληπτικά αναφέρουμε ότι όλοι οι μήνες έχουν ρωμαϊκά ονόματα

Ιανουάριος: Προέρχεται από τον θεό Janus, τον προστάτη των δημοσίων διόδων και πυλών της Ρώμης· η λατρεία του συνδεόταν με κάθε αρχή ή ξεκίνημα, γι’ αυτό και είναι ο πρώτος μήνας του έτους.

Φεβρουάριος: Από το λατινικό επίθετο februus (καθαρτικός), γιατί κατά τη διάρκεια του μήνα αυτού - που ήταν ο τελευταίος στο αρχαίο ρωμαϊκό ημερολόγιο -γίνονταν γιορτές εξαγνισμού.

Μάρτιος: Προέρχεται από το λατινικό martius (άρειος), γιατί ο μήνας αυτός ήταν αφιερωμένος στη λατρεία του θεού Άρη (Mars).

Απρίλιος: Από το λατινικό aprilius (ανοικτός), γιατί κατά το μήνα αυτό άνοιγαν οι ανθοί των λουλουδιών. Κάποιοι αποδίδουν το όνομα στο Αφρώ (μεταγενέστερη μορφή της Αφροδίτης), επειδή οι Ρωμαίοι θεωρούσαν το μήνα αυτό αφιερωμένο σ’ αυτήν.

Μάιος: Προέρχεται από τη maja (μαία), τη μάνα της Γης, που τρέφει τον άνθρωπο και την Κυβέλη, που ανάθρεψε τον Ερμή.

Ιούνιος: Από το λατινικό junius [αυτός που σχετίζεται με την Ήρα (Juno)], λόγω λατρείας της θεάς Ήρας κατά το μήνα αυτό.

Ιούλιος: Παλαιότερα λεγόταν Quintilis (Πέμπτος). Το 44 π.Χ. ονομάστηκε Julius, προς τιμήν του αυτοκράτορα Ιούλιου Καίσαρα, που γεννήθηκε στις 7 Ιουλίου 101 π.Χ.

Αύγουστος: Σημαίνει σεβαστός στα λατινικά και αρχικά ονομαζόταν Sextus (Έκτος). Το 27 π.Χ. ονομάστηκε Augustus προς τιμήν του αυτοκράτορα Οκταβιανού Αυγούστου, που έγινε μονοκράτορας. Κάποιοι αποδίδουν την ονομασία του στη λέξη augur (οιωνοσκόπος).

Σεπτέμβριος: Από το λατινικό septem (εφτά), γιατί ήταν ο έβδομος μήνας του αρχαίου ρωμαϊκού ημερολογίου.

Οκτώβριος: Από το λατινικό octo (οχτώ), γιατί ήταν ο όγδοος μήνας. Είναι ο μόνος «αριθμητικός» μήνας που δεν περιέχει το γράμμα Μ. Έτσι είναι λάθος να λέμε Οκτώμβριος!

Νοέμβριος: Από το λατινικό novem (εννέα).

Δεκέμβριος: Από το λατινικό decem (δέκα), λόγω της θέσης που είχε στο αρχαίο ρωμαϊκό ημερολόγιο.

http://www.typos.com.cy/nqcontent.cfm?a_id=3956

Tο Πρώτο Σκαλί

2007-10-19T20:37:00.000+03:00

Κ. Π. Καβάφης

Εις τον Θεόκριτο παραπονιούνταν
μια μέρα ο νέος ποιητής Ευμένης·
“Τώρα δυο χρόνια πέρασαν που γράφω
κ’ ένα ειδύλλιο έκαμα μονάχα.
Το μόνον άρτιόν μου έργον είναι.
Aλλοίμονον, είν’ υψηλή το βλέπω,
πολύ υψηλή της Ποιήσεως η σκάλα·
κι απ’ το σκαλί το πρώτο εδώ που είμαι
ποτέ δεν θ’ ανεβώ ο δυστυχισμένος.”
Είπ’ ο Θεόκριτος· “Aυτά τα λόγια
ανάρμοστα και βλασφημίες είναι.
Κι αν είσαι στο σκαλί το πρώτο, πρέπει
νάσαι υπερήφανος κ’ ευτυχισμένος.
Εδώ που έφθασες, λίγο δεν είναι·
τόσο που έκαμες, μεγάλη δόξα.
Κι αυτό ακόμη το σκαλί το πρώτο
πολύ από τον κοινό τον κόσμο απέχει.
Εις το σκαλί για να πατήσεις τούτο
πρέπει με το δικαίωμά σου νάσαι
πολίτης εις των ιδεών την πόλι.
Και δύσκολο στην πόλι εκείνην είναι
και σπάνιο να σε πολιτογραφήσουν.
Στην αγορά της βρίσκεις Νομοθέτας
που δεν γελά κανένας τυχοδιώκτης.
Εδώ που έφθασες, λίγο δεν είναι·
τόσο που έκαμες, μεγάλη δόξα.”